Prof. dr. B. Jacobs
 | |
 |
Kort CV prof. dr. Bas Jacobs
Bas Jacobs is hoogleraar economie en openbare financiën aan de Erasmus School of Economics. Hij doceert op het gebied van de overheidsfinanciën. Zijn onderzoek bevindt zich op het snijvlak van de overheidsfinanciën, macro-economie, onderwijseconomie en arbeidsmarkteconomie. Veel van zijn recente onderzoek gaat over de theorie van optimale belastingheffing. Hij is onderzoeksfellow van het Tinbergen Instituut, Netspar en CESifo en academic partner van het CPB. Eerder was Jacobs verbonden als universitair docent aan de UvA en UvT. Daarnaast was hij onderzoeker bij de afdeling kenniseconomie van het CPB. Hij is postdoc onderzoeker geweest aan het Europees Universitair Instituut in Florence. Daarnaast was hij gastonderzoeker aan de University of Chicago, de Universiteit van München en Uppsala University. Jacobs is regelmatig actief in het beleidsdebat en de media.
Korte beschrijving presentatie
Hoe progressief moet de inkomstenbelasting zijn? Moet de arbeidskorting worden verhoogd? Is een hoger toptarief wenselijk? Moet de progressieve tariefstructuur worden vervangen door een vlaktaks? Is het inruilen van toeslagen voor zorg en huur voor hogere heffingskortingen goed? Moet kapitaalinkomen (rente, dividend, vermogenswinst) nog worden belast, of moet het juist op gelijke wijze als arbeidsinkomen worden belast, of ergens daartussen in? Is het wenselijk om de pensioenopbouw en het eigenhuisbezit via de fiscus te subsidiëren? Hoe zouden het eigen huis en het pensioen idealiter moeten worden belast? Is het wenselijk om BTW-differentiatie tussen luxe en noodzakelijke goederen op te heffen? Zou het belastingstelsel verder moeten worden vergroend? Hoe zwaar moeten energie en brandstoffen eigenlijk worden belast? Is het maatschappelijk gewenst op accijnzen op alcohol en tabak verder te verhogen en moet een ‘vettaks’ of ‘suikeraccijns’ worden ingevoerd?
In dit college werden deze vragen (deels) beantwoord met behulp van de theorie van de optimale belastingheffing. De theorie van optimale belastingheffing houdt zich bezig met de vraag hoe het optimale belastingstelsel eruit moet zien. De overheid probeert de maatschappelijke welvaart in ruime zin zo groot mogelijk te maken. Het brede welvaartsbegrip omvat niet alleen de materiële welvaart (‘geld’), maar ook de maatschappelijke baten van vrije tijd, een beter milieu en een gelijkere inkomensverdeling. De overheid wordt echter bij het realiseren van haar doelen beperkt door de gedragsreacties die belastingen oproepen, bijvoorbeeld op het arbeidsaanbod (participatie en gewerkte uren), de spaarbeslissing en pensioenopbouw, de consumptiekeuzes, de financieringsbeslissingen in bedrijven en bij het eigen huis, belastingontwijking en –ontduiking, en de beslissingen om ondernemer te worden, te scholen, en te migreren. Voor het vinden van een goed belastingstelsel is het daarom essentieel om goed empirisch onderzoek te hebben naar de gedragsreacties van huishoudens en bedrijven op belastingheffing, maar ook van bijvoorbeeld de milieuschade van vervuilende consumptie en productie, en van de baten van herverdeling.
In dit college werden theoretische inzichten gecombineerd met goede schattingen van de relevante gedragsreacties. Daardoor kunnen bovenstaande vragen worden beantwoord. Bijvoorbeeld, het toptarief moet niet worden verhoogd. Een vlaktaks is nooit ofte nimmer optimaal. De arbeidskorting moet wel worden verhoogd. Het is goed om toeslagen voor huur/zorg te vervangen door hogere heffingskortingen of negatieve inkomstenbelasting. Kapitaalinkomen moet worden belast, maar tegen een lager tarief dan arbeidsinkomen. De pensioenopbouw en het eigenhuisbezit moeten op dezelfde wijze worden belast als gewone besparingen. Het is goed om het BTW-onderscheid tussen luxe en noodzakelijke goederen te laten vervallen. Verdere vergroening van het belastingstelsel is momenteel niet gewenst. Accijnzen op alcohol kunnen worden verhoogd, maar die op tabak verlaagd. Een ‘vettaks’ of ‘suikeraccijns’ kan worden ingevoerd.
Literatuur
- Handout presentatie 02-02-2012
- Jacobs, Bas (2008), De Prijs van Gelijkheid, Amsterdam: Bert Bakker.
- Jacobs, Bas (2010), “Een Economische Analyse van een Optimaal Belastingstelsel voor Nederland”, Essay Studiecommissie Belastingstelsel, (klik hier)
- Jacobs, Bas (2011), “From Optimal Tax Theory to Applied Tax Policy: Lessons from the Netherlandsfor Norway”, The Research Forum on Taxation - Skatteform 2011, Jeloya Radio, Moss, Norway, June 7-8, 2011, (klik hier)
