Promotie Mw. drs. A. Eerland

Promotie Mw. drs. A. Eerland: Beschikbaarheid informatie beïnvloedt juridische besluitvorming

De aan- of afwezigheid van bewijsmateriaal kan de juridische besluitvorming beïnvloeden. Mensen hechten minder waarde aan gegevens die niet aanwezig zijn dan wel beschikbaar bewijs. Ook wordt afwezige informatie minder vaak gebruikt bij een beslissing over een fictieve verdachte. Dat blijkt uit het proefschrift 'Het feature positive effect in de juridische besluitvorming: het verwerken en evalueren van aanwezig en afwezig forensisch bewijsmateriaal’ van Anita Eerland. Ze promoveert donderdag 21 juni 2012 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Het juridische besluitvormingsproces is geen louter rationeel proces. Er zijn verschillende factoren die van invloed zijn. In het promotieonderzoek van Eerland staat het fenomeen feature positive effect (FPE) centraal. Het FPE stelt dat mensen gevoelsmatig meer waarde hechten aan aanwezige dan aan afwezige informatie. 
Uit verschillende experimentele onderzoeken blijkt dat dit effect ook een rol speelt binnen de juridische besluitvorming. Aanwezig bewijs (bijvoorbeeld dat volgens een getuige de dader aanwezig is in een line-up) wordt belangrijker gevonden dan afwezig bewijs (dat volgens een getuige de dader afwezig is in een line-up), terwijl afwezig bewijs soms net zo diagnostisch is voor onschuld als aanwezig bewijs voor schuld.
Mensen hebben verder meer moeite met het verwerken van afwezig bewijsmateriaal dan met beschikbare gegevens. Afwezige informatie wordt ook minder goed onthouden en minder vaak gebruikt wanneer er een beslissing moet worden genomen over een fictieve verdachte.

Eye-tracking
Het lijkt erop dat het FPE, een nog relatief onbekend fenomeen, al vroeg in het informatieverwerkingsproces ontstaat. Dit is onder andere onderzocht met behulp van eye-tracking, een methode waarbij kan worden nagegaan hoe mensen informatie zoals teksten verwerken. 
Mensen lijken zich niet bewust van het feit dat zij de waarde van afwezige informatie onderschatten. Dit zou betekenen dat we te maken hebben met een automatisch proces. Door mensen meer informatie te geven over het FPE lijkt de impact ervan op de juridische besluitvorming te kunnen worden verminderd. 

Nadere informatie:

Persvoorlichting Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR),
tel: (010) 408 1216, e-mail: press@eur.nl