Sociologie: Veel gestelde vragen
Hoe schrijf ik een wetenschappelijk paper?
2.3 Layout
Consequente lay-out
Wees consequent in het aantal witregels tussen verschillende tekstdelen. Dit is namelijk tevens een indicator voor de structuur van de tekst.
Letterweergave
Wees consequent in het gebruik van alternatieve vormen van letterweergave. Gebruik cursiveringen voor accentueringen, titels van publicaties en buitenlandse uitdrukkingen, vet voor (hoofdstuktitels en hele sterke accenten, en lettergrootte voor (hoofdstuktitels. Op de typemachine had onderstrepen dezelfde functie als cursiveren. Sinds de opkomst van de tekstverwerker wordt onderstrepen echter steeds minder gebruikt.
Vormgeving
Zorg voor een consequente algehele uiterlijke vormgeving van de tekst. Het gebruik van veel verschillende stijlen en lay-outs door elkaar geeft een onrustig beeld en maakt de tekst minder prettig leesbaar. Het is dus niet nodig alle speeltjes van de tekstverwerker te gebruiken.
2.3.1. Hoofdstuktitels en tussenkopjes
In een wetenschappelijke tekst is bij hoofdstuktitels en tussenkopjes de structurerende functie belangrijker dan de motiverende. Bovendien is het zaak om voor tekstdelen kopjes te gebruiken die een systematiek zichtbaar maken en op één abstractieniveau liggen. Gebruik bijvoorbeeld niet vragen, woordgroepen en mededelingen door elkaar, maar zorg voor logische en consistente titels.
Goed: | Fout: |
1. Het probleem | 1.Het probleem |
2. De oorzaken | 2. Waarom blijft er bezuinigd worden op de basisbeurs? |
3. De oplossingen | 3. De oplossingen die de LSVb voorstelt om studenten weer aan meer geld te helpen |
2.3.2. Nummering van tekstdelen
Bij hoofdstuktitels en tussenkopjes is de structurerende functie vaak belangrijker dan de motiverende functie. Hiervoor is het van belang dat er op een grafisch consistente wijze wordt omgesprongen met de nummering van de tekstdelen, zodat onderdelen op hetzelfde niveau ook gemakkelijk door de lezer als zodanig kunnen worden herkend. Hoofdstukken (l), paragrafen (l. l) en subparagrafen (1.1.1) moeten dus elk op hun eigen niveau doorgenummerd worden. Probeer de geleding te beperken tot maximaal drie.
2.3.3. Inhoud van de titel
Zorg ervoor dat de titels van hoofdstukken en paragrafen de inhoud ook dekken. Een titel kan nog zo goed verzonnen zijn, maar als hij niet aangeeft waarover het daaropvolgende tekstdeel gaat, is hij waardeloos. Te ruime en te krappe titels dienen derhalve vermeden te worden.
2.3.4. Paginanummering
Zorg altijd voor een goede paginanummering. Vooral voor de beoordeling en de bespreking van de tekst is dit erg handig. Het voorwoord, de inhoudsopgave en de lijst van illustraties en/of ;• tabellen krijgen geen paginanummer. Bij een omvangrijke tekst of als het voorwoord meerdere pagina's beslaat, kan voor dit voorwerk gebruik worden gemaakt van (kleine) Romeinse cijfers.
2.3.5. Onderscheiden van alinea's
Maak in de tekst voldoende gebruik van alinea's. Dit bevordert de duidelijkheid en de leesbaarheid van de tekst. Het aangeven waar een nieuwe alinea begint, kan gebeuren door in te springen danwel gebruik te maken van een witregel. Gebruik niet beide mogelijkheden in één tekst.
2.3.6. Structureren door alinea's
Maak in de tekst voldoende gebruik van alinea's. Een tekst die louter uit losse zinnen bestaat is moeilijk leesbaar omdat de verbanden onduidelijk blijven. Zo kan al snel het idee ontstaan van een opsomming van feiten en meningen. Door gebruik te maken van alinea's en verbindingswoorden wordt de structuur van een tekst veel duidelijker wat deze leesbaarder maakt.
Thema's per alinea
Men kan aangeven waar een nieuwe alinea begint door in te springen of door een witregel te gebruiken. Gebruik beide manieren echter niet door elkaar. Soms is het duidelijk en handig om thematische alineablokken (blokken van alinea's die inhoudelijk bij elkaar horen) te creëeren door het invoegen van een witregel. Dit is natuurlijk niet mogelijk indien men de witregel al gebruikt ter onderscheiding van alinea's.
Inhoud van een alinea
Naast de zin als basiseenheid van informatie, kan de alinea beschouwd worden als thematische basiseenheid. Behandel in een alinea dus maar één onderwerp of thema. Voor de leesbaarheid van de tekst kan het erg handig zijn om de kern van iedere alinea hetzij als inleiding in de eerste zin, hetzij als samenvatting in de laatste zin van de alinea te vermelden.
Lengte van alinea's
Probeer een consistente indeling in alinea's te maken. Dit betekent dat het niet mooi is om alinea's van sterk wisselende lengte op elkaar te laten volgen; nu eens een alinea van een halve pagina dan weer van twee zinnen. Daarom kan het soms noodzakelijk zijn om lange alinea's te splitsen. Zorg er in dat geval wel voor dat er een duidelijke verband wordt gelegd tussen de opgesplitste delen; bijvoorbeeld door gebruik te maken van een verwijswoord.
