Filosofen leggen onbekende bloeiperiode Nederlandse ideeëngeschiedenis bloot

Onderzoek naar wetenschappelijke denkbeelden in de vorige eeuw

In de eerste helft van de 20ste eeuw vormden enkele Nederlandse wetenschappers de begrips-kritische stroming ‘de Significa’, vergelijkbaar met de befaamde Weense Kring.  Ondanks de invloed van hun ideeën op diverse gebieden van wetenschappelijk onderzoek, is er nooit veel aandacht voor deze groep geweest. In het onderzoeksprogramma ‘From Criticism to Methodology’ willen filosofen van de Faculteit der Wijsbegeerte van de Erasmus Universiteit Rotterdam daar verandering in brengen. Hun onderzoeksvoorstel werd recentelijk gehonoreerd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

De Significi hadden een grote belangstelling voor een zorgvuldige analyse van taal en taalgebruik, om misverstanden en maatschappelijke problemen te voorkomen. In dit licht bekeken deze geleerden de wetenschapsbeoefening en denkbeelden binnen de wetenschap. Intellectuelen als Mannoury, Heyting, Van Dantzig en Beth hebben ervoor gezorgd dat in deze periode de logica, taalfilosofie en de filosofie van de exacte wetenschappen een bloei hebben doorgemaakt. Ook hebben zij een belangrijke basis gelegd voor kruisbestuivingen tussen diverse wetenschapsgebieden zoals psychologie, sociologie en taalfilosofie: het multidisciplinaire onderzoek dat vandaag de dag populair is.

Deze ontwikkelingen zijn nog niet historisch in kaart gebracht, terwijl ze van groot belang zijn geweest voor ons hedendaagse internationaal erkende wetenschappelijke onderzoek. De indiener van het project,  dr. F.A. Muller en de uitvoerders van het project gaan dit nu doen, samen met andere leden van de leerstoelgroep Theoretische Filosofie.  Met dit onderzoeksprogramma beogen zij bij te dragen aan het historisch bewustzijn van, en voor, het Nederlandse wetenschapsbedrijf en dit deel van het Nederlandse intellectuele erfgoed te ontrafelen.

Het onderzoek is gehonoreerd met 650 000 Euro in de Vrije Competitie van NWO en behelst een periode van vier jaar. Twee post-doc onderzoekers en een promovendus zullen in dit project werkzaam zijn.

Nadere informatie:

Contact: Amanda Koopman, Communicatie Faculteit der Wijsbegeerte, e-mail: koopman@remove-this.smc.eur.nl