AANPASSING BEPAALT NIET ALLEEN BIOLOGISCH MAAR OOK ACADEMISCH SUCCES. - Archief 1999
21 mei 1999
Afscheidsrede prof.dr. H.C.S. Wallenburg
Hoe het lichaam van een zwangere vrouw omgaat met de signalen die uitgaan van de bevruchte eicel en de daardoor veroorzaakte lichamelijke aanpassingen is bepalend voor het succes van de zwangerschap. Falen van biologische aanpassing veroorzaakt problemen in de zwangerschap en volgens professor dr. H.C.S. Wallenburg kan die redenering ook worden toegepast op aanpassingen in de academische sfeer.
Met een college ‘Omgaan met aanpassing’ neemt hij op vrijdag 21 mei 1999 afscheid als hoogleraar Verloskunde en Gynaecologie aan de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam, een functie die hij sinds 1972 heeft bekleed.
Als homo sapiens zijn wij het resultaat van een lange reeks evolutionaire aanpassingen, ook met betrekking tot onze voortplanting. De helft van de genetische samenstelling van de bevruchte eicel, die in de baarmoeder uitgroeit tot foetus en placenta, is afkomstig van de vader en dus een "vreemd lichaam", een transplantaat, in het weefsel van de moeder. Vrijwel altijd veroorzaakt een transplantaat een ontstekingsreactie, gevolgd door afstoting.
Wallenburg legt uit dat het unieke van zwangerschap niet alleen is dat het transplantaat (meestal) niet wordt afgestoten, maar dat de moederlijke ontstekingsreactie op het transplantaat via complexe biochemische mechanismen ervoor zorgt dat de voor een ongestoorde ontwikkeling van de zwangerschap noodzakelijke aanpassingen in moederlijke organen en orgaansystemen plaastvinden.
Hoe het lichaam van de zwangere vrouw omgaat met de ontstekingsreactie en de daardoor in gang gezette aanpassingen van, onder meer, de bloedsomloop, bepaalt het succes van de zwangerschap, zo stelt Wallenburg.
Soms mislukt de aanpassing, zogenaamde maladaptatie. Eén van de gevolgen daarvan is het ziektebeeld van de pre-eclampsie, vroeger zwangerschapsvergiftiging genoemd, dat een ernstige bedreiging vormt voor de gezondheid van moeder en kind. De groep van Wallenburg heeft veel onderzoek gedaan naar de onderliggende oorzaak van het falen van de aanpassing bij deze zwangeren en op grond daarvan is een aanzet gegeven tot het ontwikkelen van nieuwe strategiedeltan voor preventie en behandeling. Op dit moment veelbelovend is de mogelijkheid van preventie van pre-eclampsie met een lage dosis aspirine.
Wallenburg trekt de lijn van biologische maladaptatie door naar het universitaire onderzoek en onderwijs. Volgens hem is maladaptatie opgetreden in de organisatie en financiering van het wetenschappelijke onderzoek. Hij breekt een lans voor kleine, facultaire, multidisciplinaire onderzoeksgroepen en versterking van de geldstroom naar de eerste lijn. Hij pleit ook voor verbetering van het academische carrièreperspectief. Dat zou volgens Wallenburg onder meer kunnen worden bereikt door een academisch promotiebeleid waarin de academische rang wordt bepaald door academische prestaties, de salarisschaal door de functie en de daaraan verbonden verantwoordelijkheden. Daardoor zou een academische loopbaan voor meer afgestudeerden aantrekkelijk kunnen worden.
Noot voor de pers
Afscheidscollege : vrijdag 21 mei 1999, 16.00 uur
Plaats : Woudestein , Aula
Info : bij mw. J. van Blarkom, tel. 010 – 408 7596 / e-mail: vanblarkom@gyno.fgg.eur.nl
Afscheidssymposium Professor H.C.S. Wallenburg.
Voorafgaande aan het afscheidscollege van Professor Wallenburg vindt op vrijdag 21 mei 1999 een symposium plaats, georganiseerd door de British-Dutch branch van de International Society for the Study of Hypertension in Pregnancy (ISSHP), met de titel "Hypertension in Pregnancy: Perspectives 2000".
Plaats: Hoboken - Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, collegezaal 6.
Tijd: 09.00 - 13.00 uur.
Info: Mevr. J. van Blarkom, tel. 010 – 408 7596 / e-mail: vanblarkom@gyno.fgg.eur.nl
