Inbedding industriebeleid in het poldermodel - Archief 1999
18 november 1999
Afscheidscollege prof.dr. P.A. Moerman
Hoogleraar Industriële Economie aan de Faculteit der EconomischeWetenschappen
Is eenduidig industriebeleid mogelijk, gegeven de in de tijd sterk wisselendeeconomische paradigmas en externe beïnvloeding door de extreme openheid vanonze Nederlandse economie? Deze vraag tracht prof.dr. P.A. Moerman tebeantwoorden in zijn afscheidsrede Industriebeleid in relatie tot het Poldermodel op donderdag 18 november1999.
Een afscheidsrede is een moment van reflectie. Dit geldt zeker vanuit dehuidige situatie, waarin Nederland in de houdgreep is van een euforischwelvaartsgevoel. De argeloze leek denkt waarschijnlijk dat economie iets metzelfrijzend bakmeel te maken heeft.
Moermans inaugurele rede destijds ging over het industriebeleid,voorzien van enige belendende zienswijzen. In 1982 was die actualiteit zeergroot bij een sterk teruglopend industrieel vermogen. Nu, zeventien jaar later,wordt de balans opgemaakt. Tegelijkertijd wordt gekeken hoe het huidigePoldermodel en het industriebeleid op elkaar passen. Tot slot refereert Moermanook nog aan de economische theorie.
Speciaal met die theorievorming is iets eigenaardigs aan de hand. In tallozegeschriften over economisch beleid komen een paar woorden hardnekkig terug: marktwerkingen globalisering. In de slipstream van die magische woorden komen nog eenpaar andere, minder mooie, zaken aan de orde: nl. "money-making","monopoly-spelen", gokken met aandelen, een steeds meergeprononceerde maatschappelijke tweedeling en hier en daar zelfs desintegratie.Onder meer Robert Kaplan (Het einde van Amerika) en HelmuthSchmidt (Auf der Suche nach einer öffentlichen Moral) schrijvenhierover.
Dit alles zet de economische constellatie en ook de theorie in de hoogsteversnelling. Gerenommeerde auteurs verkondigen theorieën en paradigmas dieeven later weer met het grootste gemak worden gedumpt. Deze opvattingen hebbende houdbaarheidstijd van vruchtenyoghurt, zoals een cynicus zei. Het is eenbizarre wereld met een bizarre economie-beoefening. Dit heeft vergaande invloedop het ontstaan van industriebeleid, in Nederland gekoppeld aan het Poldermodel.Een enorm complicerende factor bij dit alles is dat langzamerhand een grote geloofscomponentin de theorievorming is geslopen. Economische wetenschap lijkt op hol geslagenen gaat steeds meer kenmerken van een sectarische religie krijgen. Maar dogmasen axiomas zijn niet hetzelfde.
Noot voor de pers
Embargo tot donderdag 18 november 1999, 17.00 uur
Afscheidscollege: donderdag 18 november, 16.00 uur
Plaats: Woudestein, Aula
Info: bij de professor, tel. 010 408 1291 of bij de afdeling Interne enExterne Betrekkingen, tel. 010 - 408 1777
