Promotie G.M.W.R. de Wert: 'Met het oog op de toekomst: voortplantingstechnologie, erfelijkheidsonderzoek en ethiek' - Archief 1999
16 juni 1999
De explosieve ontwikkeling van de voortplantingstechnologie en het erfelijkheidsonderzoek roept voortdurend ethische vragen op - 'Mag alles wat kan?'. Dit proefschrift wil door een systematische analyse van enkele ethische problemen meer helderheid verschaffen.
De Wert staat stil bij morele problemen op het terrein van de voortplantingsgeneeskunde. Om te beginnen: Wat zijn de morele implicaties van de AIDS-epidemie voor de toegang tot IVF? Hij verdedigt met een beroep op de belangen van het eventuele kind dat IVF-dokters van wensouders met een verhoogde kans op seropositiviteit mogen verlangen dat zij eerst de HIV-test ondergaan.
Gaat de leeftijdsgrens van vrouwen op de helling om ook in aanmerking mogen komen voor IVF-met-donoreicellen ? In verband met de belangen van het eventuele kind zullen enkele zorgvuldigheidsvoorwaarden in acht moeten worden genomen. Een nijpend probleem vormt ook de problematiek van de grotere meerlingzwangerschappen. Een reductie ('halvering') ervan, hetzij op medische indicatie, hetzij op psychosociale indicatie, kan, aldus De Wert, ethisch verantwoord zijn. Preventie van grotere meerlingzwangerschappen blijft echter geboden.
Ook staat de promovendus stil bij de ethiek van erfelijkheidsvoorlichting en -onderzoek. Ten eerste: Wat zijn de morele gronden en grenzen van het beginsel van de niet-directiviteit van de erfelijkheidsvoorlichting? Mag de arts nooit ongevraagd advies geven aan ouders met een verhoogd risico op het krijgen van een aangedaan kind? En moet hij ieder verzoek om prenatale diagnostiek inwilligen? Steeds vaker is voorspellend genetisch onderzoek mogelijk naar de aanleg voor later in het leven optredende ziekten, bijvoorbeeld erfelijke vormen van kanker. In het proefschrift worden de voorwaarden belicht voor en morele knelpunten bij dergelijk onderzoek in het kader van een protocol. Wat betreft voorspellend genetisch onderzoek - inclusief verschillende varianten van bevolkingsonderzoek ('screening') - bij kinderen is de promovendus van mening dat hoewel de ouders een belangrijke rol hebben in de besluitvorming, de arts een eigen verantwoordelijkheid heeft om rekening te houden met de belangen van het kind.
De Wert geeft een ethische reflectie op pre-implantatie genetische diagnostiek (genetisch onderzoek bij reageerbuisembryo's). Hij verdedigt dat er geen doorslaggevende bezwaren bestaan tegen deze (experimentele) diagnostiek, al confronteert deze ons met een aantal lastige vragen, bijvoorbeeld met betrekking tot de te hanteren indicaties.
Woensdag 16 juni 1999, 13.45 uur , Hoboken – Collegezaal 7
Vanaf 16 juni is een handelseditie van het boek verkrijgbaar (Amsterdam: Thela Thesis).
