Wetenschappelijke integriteit
FAQ
Heeft de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) een richtlijn of gedragscode voor wetenschappelijk wangedrag? En wanneer is die code van kracht geworden?
In juni 2005 is de EUR richtlijn voor wetenschappelijk wangedrag ingevoerd die de EUR richtlijn wetenschappelijke integriteit van mei 1997 verving. Deze beschrijft hoe er moet worden gehandeld bij een vermoeden van fraude of plagiaat. In 2005 is ook het LOWI (Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit) in de regeling opgenomen.
Daarnaast is in 2005 de Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening in VSNU-verband van kracht geworden, dus ook bij de EUR, als lid van de VSNU. Deze beschrijft de ‘normen en waarden’ rond wetenschapsbeoefening. De EUR heeft de code volledig overgenomen. Hij geldt voor alle faculteiten en vakgroepen in dezelfde mate.
Hoe controleert uw instelling de naleving van de code?
Wetenschappelijk onderzoek geschiedt bij de gratie van exclusieve kennis en het hebben van vertrouwen in de wetenschapper. Solistisch opererende onderzoekers vallen echter wel op, en kunnen aanleiding geven voor nadere analyse. Dit is met name het geval als er sprake is van ‘opmerkelijke’ onderzoeksuitslagen, die sterk afwijken van algemeen aanvaarde hypothesen. Gevallen van uitzonderlijke aantallen publicaties of solistische optredende onderzoekers worden direct gezien en deze dossiers worden extra goed bekeken.
Extern gefinancierd onderzoek vereist vaak dat data bij DANS (Data Archiving and Networked Services) van KNAW gedeponeerd wordt, zodat ook andere onderzoekers van de data gebruik kunnen maken. Dit kan gezien worden als check op mogelijke datafraude, bovendien vindt bij dit onderzoek in de regel peer review plaats. Voor extern gefinancierde onderzoek geldt dat hier ook begeleidingscommissies bij betrokken zijn.
Verder worden er binnen de EUR momenteel discussies gevoerd rond fraude en plagiaat, waarin bekeken wordt of en hoe een effectieve plagiaatcontrole op dissertaties georganiseerd kan worden. Daarnaast wordt bekeken hoe integriteit en plagiaat ingebed kan worden in de onderzoekersopleiding.
Wat gebeurt er bij vermoeden van fraude?
Dit staat beschreven in de EUR richtlijn voor wetenschappelijk wangedrag. Indien er een geval van fraude dan wel andere vorm van inbreuk of wetenschappelijke integriteit vermoed wordt, start er een interne procedure (vaak eerst onder leiding van de decaan). Indien daartoe aanleiding is wordt doorverwezen naar de Vertrouwenspersooon wetenschappelijk onderzoek. Bij deze Vertrouwenspersoon kunnen ook rechtstreeks medewerkers terecht die vragen of een melding hebben aangaande wetenschappelijk wangedrag. De eerste Vertrouwenspersoon wetenschappelijk onderzoek is in 2005 benoemd.
Wat gebeurt er als een melding ontvankelijk wordt verklaard?
Indien de melding ontvankelijk wordt verklaard verzoekt de Vertrouwenspersoon het College van Bestuur een onderzoekscommissie (Commissie Integriteit) in te stellen. De commissie bestaat uit de Vertrouwenspersoon onderzoek, een niet betrokken hoogleraar uit de betreffende faculteit en een hoogleraar op het wetenschapsgebied van buiten de betrokken faculteit. De commissie werkt conform de EUR-richtlijn.
Hoe vaak heeft de commissie een integriteitonderzoek gedaan sinds 1 januari 2005?
Op campus Woudestein is een keer voor 2005 en een keer na 2005 een commissie ingesteld. Rapport van de Cie verschenen respectievelijk in 2005 en in 2009. Daarnaast is drie keer een integriteitscommissie ingesteld vanuit het Erasmus MC, in 2006, 2007 en in 2011.
Op welke gedragsregels hadden de onderzochte klachten betrekking?
Beide zaken van de commissie op campus Woudestein betroffen een klacht over plagiaat. (artikel 2.1 zorgvuldigheid). De eerste casus uit het Erasmus MC ging over een onzorgvuldige wetenschapsbeoefening, de tweede over een conflict over het auteursrecht. De derde casus had betrekking op onzorgvuldige wetenschapsbeoefening op meerdere terreinen.
Hoe vaak heeft dit onderzoek geleid tot een sanctie? En welke sancties zijn opgelegd?
De klacht die op campus Woudestein gemeld werd voor 2005 heeft geleid tot het ontslag van de betreffende medewerker omdat het plagiaat bewezen werd. De commissie die de klacht van na 2005 heeft behandeld is tot de conclusie gekomen dat er geen bewijs is voor het plagiaat. Uit het ter beschikking gestelde materiaal kon niet bewezen worden wie welke tekstgedeelten had geschreven.
In de eerste casus van het Erasmus MC is geconcludeerd dat er geen sprake was van wetenschappelijk wangedrag, de tweede casus is gedeeltelijk gegrond verklaard en dat heeft geleid tot een berisping. In de derde casus was sprake van wetenschappelijk wangedrag en dit heeft geleid tot ontslag van de hoogleraar. Voor de samenvatting van het rapport over prof. Poldermans zie: http://www.erasmusmc.nl/5663/135857/3397899/eindrapportage.owi.2011
Hoelang worden wetenschappelijke gegevens bewaard voor auditing?
In de meeste van onze disciplines blijven gegevens permanent beschikbaar, bijvoorbeeld waar het onderzoek naar teksten of (literaire) bronnen betreft. Bij empirische data wordt in toenemende mate verwacht dat de data gearchiveerd worden via DANS (Data Archiving and Networked Services) van KNAW. In geval van extern onderzoek wordt gewerkt op de vaak strikte voorwaarden van de financier (waarbij de data soms worden overgedragen). Bij Erasmus MC blijven data in beginsel 15 jaar bewaard, soms langer.
Draagt een statisticus verantwoordelijkheid voor de betrouwbaarheid van de gegevens die hij analyseert?
De onderzoeker is de eerst verantwoordelijke voor de betrouwbaarheid van de data. Een statisticus wordt vaak betrokken bij data-analyse. Bij Erasmus MC is dit standaardgebruik, de statisticus is co-auteur.
Wordt bij een bewezen geacht geval van fraude de KNAW op de hoogte gesteld?
KNAW heeft geen officiële rol bij fraudegevallen. Bij de KNAW is wel het Landelijk Orgaan voor Wetenschappelijke Integriteit (LOWI) ondergebracht. Het LOWI kan advies geven aan universiteiten en kan een oordeel geven over een zaak die niet naar tevredenheid van betrokkenen is behandeld door de wetenschappelijke integriteit commissie. Het zou te overwegen zijn dat universiteiten het LOWI wel op de hoogte te stellen van bewezen gevallen van schending van wetenschappelijke integriteit.
Is de registratie van de nevenfuncties van de werknemers (IV.7) openbaar, zoals de code voorschrijft?
Het bedoelde register is openbaar en te vinden op http://www.eur.nl/eur/feiten_cijfers/nevenwerk/
Algemeen
Voor de hele EUR-gemeenschap geldt de I-code, over professionaliteit, fair play en teamwork.
Tijdens de opleiding van onze studenten wordt eveneens aandacht besteedt aan integriteit, onder meer met de brochure Fraude en Plagiaat.
