Over grenzen
De Erasmus Universiteit Rotterdam biedt in 2012 voor de achtste maal een interdisciplinair programma aan dat ambitieuze en talentvolle bachelorstudenten in staat stelt op indringende wijze kennis te maken met andere disciplines: het Erasmus Honours Programme.
Het thema van dit programma is ‘Over grenzen’.
Vooraanstaande hoogleraren en docenten, afkomstig uit alle faculteiten van de universiteit, dagen de deelnemers uit over de grenzen van vakgebieden heen te kijken.
Echte doorbraken in de wetenschap en oplossingen voor grote maatschappelijke vraagstukken zijn alleen met een interdisciplinaire aanpak te realiseren. Je ontdekt echter vaak in een laat stadium, dat verkenning van de grenzen van je vakgebied daarom van belang is. Door de grondslagen van andere wetenschapsgebieden te bestuderen, kom je pas werkelijk voorbij de grenzen van de eigen discipline. Daarbij is de hulp van de wijsbegeerte onmisbaar.
Over grenzen denken
Interdisciplinair over grenzen denken is vandaag de dag inherent aan wetenschappelijk onderzoek. De groei in het interdisciplinair denken heeft met vier zaken te maken:
- De complexiteit van de hedendaagse maatschappij. Dit hangt samen met omvattende maatschappelijke ontwikkelingen op bovennationaal niveau, ook wel aangeduid als de vorming van global society. Ook heeft het te maken met veranderingen op lokaal en nationaal niveau ten gevolge van de vorming van een multiculturele maatschappij.
- De noodzaak om grote maatschappelijke problemen op te lossen. Hiervan zijn talloze voorbeelden te geven, zoals het veranderende klimaat, een aanstaande energiecrisis, de opkomst van het terrorisme, en de gevolgen van fundamentalisme.
- De wens om de raakvlakken tussen de disciplines te verkennen. De bestaande disciplinaire indeling van de wetenschap is sterk aan het veranderen; gebleken is dat echte doorbraken juist plaats vinden waar disciplines elkaar ontmoeten.
- De nieuwe mogelijkheden die de moderne wetenschap en techniek bieden. De explosieve groei van wetenschap en techniek in de 20e eeuw biedt steeds meer mogelijkheden voor de wetenschapsbeoefening van nu.
Ook de huidige studenten blijken meer en meer geïnteresseerd in het verkennen van de grenzen van de wetenschap. En dat niet alleen om genoemde redenen, maar ook omdat hun latere beroepskansen nadrukkelijk toenemen, naarmate zij meer over de grenzen van hun eigen discipline hebben gekeken.
Over grenzen stappenIn het Erasmus Honours Programme gaat het over de grenzen van het heden, maar ook is er een reflectie op het verleden en een vooruitblik naar de toekomst. Geen enkele wetenschappelijke discipline staat in het programma op zich; elke discipline kijkt over haar eigen grenzen naar andere wetenschapsgebieden. Zo worden verschillende actuele thema’s belicht vanuit telkens nieuwe invalshoeken. ■ Neem de transformatie van onze leefomgeving. Ons klimaat verandert ingrijpend. Heeft de mens recht op een gezonde leefomgeving? Wat zijn onze plichten ten aanzien van de natuur of staat de natuur óns ‘ter beschikking’? Waar raakt het recht hier de moraalfilosofie? In hoeverre is de filosofie in staat en bereid rekening te houden met (belangen van/zorg voor) niet-menselijke entiteiten? Juristen en (milieu)filosofen treffen elkaar in het zoeken naar antwoorden. |
