Wetenschapsknooppunt EUR
Pychologie
Ons briljante brein: lessenreeks psychologie
Over geheugen, aandacht & concentratie, en motivatie
De lessenreeks 'Ons Briljante Brein' bestaat uit zes lessen en wordt voorjaar 2012 voor de derde keer op zes basisscholen gegeven door studenten van de EUR.
De leerlingen worden begeleid in het doen van een psychologisch onderzoek in de klas door een aankomend wetenschapper van de Faculteit der Sociale Wetenschappen EUR en ze leren meer over de werking van de hersenen in relatie tot het gedrag. Thema's voor de lessen zijn het geheugen, aandacht & concentratie, en doorzettingsvermogen.
Voor de start van de lessenreeks worden de leerlingen met hun begeleiders uitgenodigd voor een college op de Erasmus Universiteit Rotterdam. Een hoogleraar (in toga) vertelt hoe psychologisch onderzoek wordt uitgevoerd en waarom onderzoek zo belangrijk is.
Om het menselijk gedrag te onderzoeken maken psychologen gebruik van experimenten. Zij kijken welk gedrag mensen vertonen in specifieke situaties en meten dan de hersenactiviteit, of vergelijken de uitkomst met het gedrag van andere mensen. Tijdens het college worden de kinderen betrokken bij een aantal testjes die aansluiten bij hun belevingswereld.
In de vervolglessen gaan de kinderen zelf op onderzoek. Ze toetsen eigen hypothesen over de werking van de hersenen. Elke les komt een ander gebied van de hersenen aan bod en steeds is er een experiment of taak die wordt uitgevoerd. De resultaten verwerken de kinderen in een grafiek of tabel.
Een voorbeeld van een hypothese geformuleerd door de kinderen is: "Als ik touwtje spring en tegelijkertijd een test doe, zal mijn score lager zijn."
In de klas worden de lessen begeleid door een psychologiestudenten van de EUR in samenwerking met een pabo student of leerkracht. Bij elke les hoort een thuisopdracht waarbij de kinderen observeren hoe hun eigen brein werkt.
Een geheugen als een olifant (les 1) De kinderen doen een geheugentest en leggen de scores vast. Vervolgens wordt de test herhaald met een kleine verandering; zo toetsten zij hun hypothese. Nieuwsgierig? U kunt gerust vragen of uw kind thuis een testje kan organiseren. In het lesmateriaal vindt u ideeën.
Ik hou mijn hoofd er niet bij (les 2) over aandacht en concentratie. De opzet is gelijk aan de eerste les: Net als echte wetenschappers volgen de kinderen het stappenplan voor Psychologisch Onderzoek [link]
Het lesmateriaal wordt aangevuld met achtergrondinformatie bij de verschillende onderwerpen, zoals geheugenstoornissen, in- en extrinsieke motivatie. Soms wel pittig, maar dan ook niet verplicht en alleen voor hele nieuwsgierige leerlingen.
Ik geef nooit op (les 3) over doorzettingsvermogen en motivatie. De kinderen doen vooraf een zgn. prestatie-motivatie test (gebaseerd op de PMT-K.) Belangrijk is hierbij dat de normering die bij de antwoorden hoort, niets zegt over goed of slecht. Basisschoolkinderen zijn geneigd om hoge scores te associëren met goed en lage met slecht. In deze test is hier geen sprake van. Aansluitend wordt een geheim experiment uitgevoerd in de klas.
Publiceren (les 4) Een wetenschapper maakt zijn resultaten bekend, niet alleen aan collega’s, maar ook aan niet-wetenschappers. Dit betekent dat een vorm gevonden moet worden die voor veel mensen te begrijpen is. Ook moet het beknopt zijn om de aandacht van de toeschouwer te behouden. Daarom maken wetenschappers vaak gebruik van publicatieposters, waarop de belangrijkste zaken vermeld staan. Niet alleen de uitkomst en de conclusies, maar ook de methode van het onderzoek komt terug op de poster. De kinderen maken in deze les een publicatieposter.
Presenteren (les 5) Tijdens deze les presenteren de leerlingen hun eigen onderzoek aan de hand van hun publicatieposter aan de rest van de groep. Andere genodigden zijn natuurlijk ook welkom.
Ervaringen
De meeste kinderen uit onze doelgroep [begaafde kinderen uit groep 7 en 8] vinden het leuk om onderzoekjes te doen. Zo worden zij uitgedaagd wetenschappelijk en methodisch naar een probleem te kijken. Niet voor iedere leerling valt dit mee, maar de resultaten zijn prachtig!
Ook voor de studenten is het een leerzaam en vooral leuk project. Door iets van hun vakkennis over te dragen op jonge leerlingen, worden de studenten uitgedaagd om op een andere manier na te denken, terwijl het 'voor de klas' staan bijdraagt aan hun persoonlijke ontwikkeling.
Foto-impressie lessenreeks psychologie 14-04-2011
Foto-impressie 14-04-2011
Videoverslag basisschoolbezoek psychologie
