De geboorte van de ecologie

Linnaeus, Humboldt & Darwin
Datum(s)

Data: 26 oktober, 2, 9, 16, 30 november, 7 december 2021

Dag en tijd: Dinsdag 13.30-15.15 uur

Kosten

€ 205 (incl BTW)

Inschrijfdeadline

25 oktober 2021

In 1866 gooide de Duitse natuurgeleerde en Darwin-adept Ernst Haeckel de term ‘Ökologie’ op, afgeleid van de Griekse woorden ‘oikos’ (huis) en ‘logos’ (kennis). Kort samengevat is ecologie de huishoudkunde van de natuur.

Maar al ver voor Haeckel bestaat er interesse voor het huishouden van de natuur. Zo staat de beroemde Zweedse taxonoom Carolus Linnaeus aan de wieg van dit nieuwe wetenschapsgebied. Al is zijn eerste aanzet nog doordrongen van religieuze dogmatiek. Het is de Pruisische natuurgeleerde Alexander von Humboldt die als eerste probeert de ecologie los te weken van de theologie. Tijdens zijn rondreizen door Zuid-Amerika begint hij oog te krijgen voor de relaties tussen organismen en hun omgeving en organismen onderling. Maar het zijn negentiende-eeuwse natuurgeleerden, zoals Charles Darwin en Alfred Wallace, die als eersten de navelstreng met de theologie doorknippen en een zuiver wetenschappelijke blik werpen op het fijn gesponnen web van ecologische relaties.

In deze cursus volgen we de ontwikkeling van het ecologische denken terug naar haar oorsprong. Daarbij is een hoofdrol weggelegd voor denkers als Linnaeus, Humboldt en Darwin. Maar ook natuurgeleerden Maria Sibylla Merian, Immanuel Kant, Johann Goethe, Joseph Hooker en vele andere passeren de revue. Naast hoorcolleges lezen en bestuderen we gezamenlijk enkele kernteksten uit de ecologie.

 

Opbouw van de cursus
De 6 colleges worden opgebouwd rond de volgende thema's:
College 1: Inleiding: Wat is ecologie?
College 2: Linnaeus en de huishoudkunde van de natuur
College 3: Humboldt in Zuid-Amerika
College 4: Humboldt en de Kosmos
College 5: Darwin, Wallace & Thoreau en de nieuwe ecologie
College 6: Bezoek aan het Natuurhistorisch Museum Rotterdam


Cursisten lezen ter voorbereiding op een college enkele (beperkte) fragmenten uit de te bespreken literaire werken. Als hulp krijgen ze daarvoor een leesopdracht aangereikt. Tijdens elk college is er aandacht voor wat uitwisseling over wat er gelezen is.

Resultaten van de cursus
Na afloop van de cursus beschikt de cursist over gedegen kennis omtrent de opkomst van de ecologie. Ook heeft de cursist een scherper beeld van de wetenschapsgeschiedenis van dit veld en heeft hij of zij zich vertrouwd gemaakt met enkele kernteksten uit de ecologie.

 

Aanbevolen literatuur

  • Worster, D., Nature's Economy: A History of Ecological Ideas, Cambridge University Press, Cambridge (1994).
  • Wulf, A., The Invention of Nature: Alexander von Humboldt’s New World, Hodder & Stoughton, Londen (2015). 

Digitaal onderwijs
Deze cursus wordt online via ZOOM aangeboden en is te volgen via de eigen computer of laptop. Na aanmelding voor een cursus ontvang je van ons de benodigde praktische informatie omtrent ons digitale onderwijs. Wat kan je verder verwachten van ons digitale onderwijs?

  • Uitgebreide handleidingen bij de software die we gebruiken
  • Een gloednieuwe digitale leeromgeving, Maester, voor een verrijking van de leerervaring
  • Behulpzame hosts bij elk online college voor technische begeleiding
  • Interactie met medecursist en docent tijdens de online colleges
  • Mogelijkheid tot het terugkijken van elk online college
  • Privacy is, ook online, gewaarborgd

Over de docent

Norbert Peeters (MA) studeerde archeologie en filosofie aan de Universiteit Leiden. Van zijn hand verschenen verschillende boeken. Waaronder zijn debuut ‘Botanische revolutie: de plantenleer van Charles Darwin’ in 2016, ‘Rumphius’ Kruidboek: verhalen uit de Ambonese flora’ in 2020 en onlangs verscheen ‘Wildernis-vernis: Een filosoof in het Vondelpark’ (2021). Norbert is botanisch filosoof, buitenpromovendus bij het Instituut voor Wijsbegeerte aan de Universiteit Leiden en programmamaker bij Studium Generale.

Contact

De medewerkers van Erasmus Academie werken thuis. Heb je vragen over het programma, stuur dan een mail naar: cursussen@erasmusacademie.nl

Datum(s)

Data: 26 oktober, 2, 9, 16, 30 november, 7 december 2021

Dag en tijd: Dinsdag 13.30-15.15 uur

Kosten

€ 205 (incl BTW)

BTW
Inclusief 21% BTW
Begindatum
dinsdag 26 okt 2021
Inschrijfdeadline

25 oktober 2021

Tijdsduur
6 dagen
Aangeboden door
Erasmus Academie
Discipline
Biologie
Type
Cursus
Voertaal
Nederlands
Voertaal
online
Bekostiging

private

Inschrijving

Ik meld mij aan voor dit programma

Ga naar het inschrijfformulier