Duitsland, macht in het midden

Een cursus over politieke, economische en culturele dimensies van ons buurland
Datum(s)

Data: 29 september, 6, 13, 27 oktober, 3, 10, 17 november 2021

Dag en tijd: Woensdag 10.00 - 11.45 uur

Kosten

€220 (incl BTW)

Inschrijfdeadline

28 september 2021

In de media is er vanwege de aanstaande verkiezingen meer oog voor Duitsland, maar in het onderwijs lijkt Duitsland langzaam van de radar te verdwijnen. Waarom eigenlijk? Duitsland is van groot belang voor Nederland en de EU. 

Allereerst is Duitsland voor Nederland veruit de belangrijkste handelspartner in Europa. Een groot deel van onze export gaat erheen, op de Duitse markt verdienen we ons geld. In de tweede plaats is Duitsland in de Europese Unie onmiskenbaar de sterkste politieke macht. Zonder Duitsland “läuft nichts” zou je kunnen zeggen. Zeker nu Brexit een feit is zal Nederland zich meer op onze oosterburen (moeten) richten. Duitsland is zich overigens zeer van zijn machtspositie bewust, maar kent ook zijn eigen geschiedenis: het wil tot op de dag van vandaag het beeld voorkomen dat het (opnieuw) uit is op de absolute macht in Europa. Dat was na de Tweede Wereldoorlog zo en dat is onder Merkel nog steeds het geval. Ten derde, Duitsland heeft prachtige steden, schitterende landschappen, een rijke cultuurhistorie en een "gutbürgerliche Küche". Nederlandse toeristen vinden steeds vaker massaal hun weg naar dit land, dat inmiddels vakantiebestemming nummer één is.
In deze grote politieke, economische en culturele betekenis die Duitsland voor Nederland heeft ziet de EUR aanleiding genoeg om een cursus speciaal aan dit fascinerende land te wijden.

De cursus kiest als vertrekpunt, dat het Duitsland van nu niet is te begrijpen zonder zijn geschiedenis te kennen. De cursus begint dan ook bij het ontwaken van het Duits nationaal bewustzijn aan het begin van de negentiende eeuw en loopt van het Duitse keizerrijk, via de Republiek van Weimar naar de naoorlogse periode, die gekenmerkt wordt door integratie van West-Duitsland in het westen. Steeds kwam de vraag terug: “wat en wie is Duits”, wat is Duitsland? Een vraag die ook bij de hereniging van Oost- en West-Duitsland in 1990 weer opdook.

 

Hoe staat Duitsland er nu voor? Hoe werkt zijn politieke systeem, wat is zijn politieke cultuur? Zijn er parallellen tussen vroeger en nu? Wat is de verhouding Nederland-Duitsland? Wat is er nu in Duitsland gaande? Wat betekent de uitslag van de Bondsdagverkiezing van 26 september 2021, niet alleen voor Duitsland zelf, maar ook voor Europa? Stort het vertrek van Angela Merkel het land en Europa in chaos, of is er sprake van voortzetting van bestaand beleid?

De antwoorden op deze en andere vragen helpen de leerdoelen van de cursus te realiseren: het verwerven van kennis van en inzicht in de Duitse geschiedenis, het Duitse politieke systeem en de politieke cultuur, alsmede in de plaats en rol van Duitsland in Europees en internationaal perspectief in verleden en heden.

Opbouw van de cursus
College 1: "was ist deutsch?", van Napoleon tot het Duitse Rijk, Congres van Wenen, revolutie 1848, oorlogen Denemarken, Oostenrijk, Frankrijk; actualiteit: Bondsdagverkiezing 26 september 2021.
College 2: Het Duitse keizerrijk 1871, Bismarck en zijn Europese politiek, Kulturkampf, Wilhelm II- Platz in der Sonne, de Eerste Wereldoorlog
College 3: de republiek van Weimar, het Verdrag van Versailles, politieke instabiliteit, Stresemann en zijn Europese politiek, opkomst nationaalsocialisme, Tweede Wereldoorlog
College 4: de naoorlogse periode, de bezetting, entnazifizierung, wederopbouw, ontstaan van BRD en DDR, de grondwet en het politieke systeem, staatsopbouw, kiesstelsel, de politieke cultuur
College 5: Adenauer en de Europese integratie, Westbindung, EGKS, EDG, Frans- Duitse relatie

College 6: Duitsland na Adenauer tot Merkel, "Ostpolitiek" Willy Brandt, Economisch Monetair Stelsel (Helmut Schmidt- Giscard d’Estaing), Helmut Kohl en de val van de muur, hereniging 1990 en de gevolgen, zelfbewuste internationale politiek (Gerhard Schröder-Irak).
College 7: de periode Merkel, Europese politiek (crises), internationale politiek (China, VS, Rusland), binnenlandse politieke ontwikkelingen (opkomst AfD, rechts-extremisme), na Merkel de zondvloed? Relatie Nederland- Duitsland; evaluatie cursus.

Resultaten van de cursus 

  • beschrijven van relevante periodes in de Duitse geschiedenis en de samenhang daartussen
  • begrijpen en verklaren van de oorsprong en het functioneren van het politieke systeem c.q. politieke cultuur 
  • begrijpen en duiden van de binnenlandse (partij)politieke machtsverhoudingen en - ontwikkelingen
  • analyseren en interpreteren van de (historische en actuele) rol van Duitsland in Europa en de wereld
     

Verplichte literatuur
"Twee eeuwen Duitse Europapolitiek, hoe Duitsland diepe sporen trok", H. Letschert, Uitgeverij Aspekt, 2020, ISBN 9789463389372.
Te bestellen via de website van de docent: www.duitslandineuropa.eu. Via deze site worden geen verzendkosten berekend.

Aanbevolen literatuur

  • De vleugels van de adelaar, Hanco Jürgens (red),2017, Uitgeverij Boom,ISBN 9789024405954
  • Duitsland, biografie van een natie, Neil Macgregor, 2015, Uitgeverij Hollands Diep, ISBN 9789048827657
  • Waarom Duitsland?, Willem Melching, 2016, Uitgeverij prometheus, ISBN 9789044630480
  • het land van Merkel, Frits Boterman, 2017, Uitgeverij de Arbeiderspers, ISBN 9789029515245\
  • Nieuw Nabuurschap, Jacco Pekelder, 2014, Uitgeverij Boom, ISBN 9789089532503

Digitaal onderwijs
Deze cursus wordt online via ZOOM aangeboden en is te volgen via de eigen computer of laptop. Na aanmelding voor een cursus ontvang je van ons de benodigde praktische informatie omtrent ons digitale onderwijs. Wat kan je verder verwachten van ons digitale onderwijs?

  • Uitgebreide handleidingen bij de software die we gebruiken
  • Een gloednieuwe digitale leeromgeving, Maester, voor een verrijking van de leerervaring
  • Behulpzame hosts bij elk online college voor technische begeleiding
  • Interactie met medecursist en docent tijdens de online colleges
  • Mogelijkheid tot het terugkijken van elk online college
  • Privacy is, ook online, gewaarborgd

Over de docent

Henk Letschert (1952) studeerde Internationale Betrekkingen aan de Vrije Universiteit en de Georg August Universiteit van Göttingen in Duitsland. Hij vertegenwoordigde jarenlang de Europese belangen van verschillende organisaties in Brussel, zoals van landbouworganisaties, de vakbeweging en de Provincie Noord-Brabant. Tevens was hij werkzaam als docent Europese Studies aan de Hogeschool NTI in Leiden.
Daarnaast was hij politiek actief als lid van de gemeenteraad van Gouda en als lid van Provinciale Staten in de Provincie Zuid-Holland.
Vanuit zijn professionele achtergrond en zijn vele (familie)contacten over de grens (hij is met een Duitse getrouwd) houdt hij zich al decennialang bezig met Duitsland en de Duitse positie in Europa.
In oktober 2020 verscheen van zijn hand het boek "Twee eeuwen Duitse Europapolitiek, hoe Duitsland diepe sporen trok".

Contact

De medewerkers van Erasmus Academie werken thuis. Heb je vragen over het programma, stuur dan een mail naar: cursussen@erasmusacademie.nl

Datum(s)

Data: 29 september, 6, 13, 27 oktober, 3, 10, 17 november 2021

Dag en tijd: Woensdag 10.00 - 11.45 uur

Kosten

€220 (incl BTW)

BTW
Inclusief 21% BTW
Begindatum
woensdag 29 sep 2021
Inschrijfdeadline

28 september 2021

Tijdsduur
7 dagen
Aangeboden door
Erasmus Academie
Discipline
Gedrag en maatschappij
Type
Cursus
Voertaal
Nederlands
Bekostiging

private

Inschrijving

Ik meld mij aan voor dit programma

Ga naar het inschrijfformulier