Kiezen voor bricks of bits?

Kiezen voor bricks of bits

De online presence

Architectenbureau Paul de Ruiter mag een nieuw, multifunctioneel onderwijsgebouw ontwerpen voor op de campus. In 2015 moet het klaar zijn en het betekent ongetwijfeld een verdere verfraaiing van de vernieuwde campus. Tegelijkertijd werd tijdens een seminar over online leren pijnlijk duidelijk dat een consistente visie op de aanwezigheid van de EUR op internet ontbreekt.

De vraag is of een universiteit anno nu nog zo zwaar moet investeren in stenen of dat zij haar dure geld beter kan besteden aan de online presence.

Voor mij is het antwoord helder. De slag om de student wordt gestreden op het internet. Zeker als het gaat om de internationale student. En helemaal als het gaat om de schaarse, talentvolle buitenlandse student. Akkoord, je on-campus voorzieningen moeten in orde zijn. Maar de werkelijke keuze wordt niet bepaald door een mooie parkeergarage, koele waterpartijen of een multifunctioneel onderwijsgebouw met supermarkt. Die wordt bepaald door je Facebook-pagina, website en tegenwoordig door publicatie van MOOC’s (Massive Online Open Course) of andere Open Educational Resources. Laat daar geen misverstand over bestaan.

Hoezeer ik er ook van kan genieten, het neerzetten van grote, openbare en mooi ontworpen gebouwen heeft iets weg van fetisjisme. Het heeft te maken met narcisme en het tarten van de dood. Zo’n prachtig stenen paleis is een tastbaar nalatenschap, een teken van denkbeeldige (al)macht; als jij al lang tot stof bent vergaan staat het er nog, het fysieke bewijs dat je bestond. Denk aan Grande Arche de la Défense en de Piramide van het Louvre in Parijs. Symbolen van eeuwigheid voor de wijlen president Mitterand.

De eeuwigheidswaarde van een goede website is een stuk minder. Het is tastbaar noch duurzaam. Niemand zal zeggen: die website was mijn idee, of: deze briljante Facebook-campagne was mijn werk. Doe je dat wel dan zal men je meewarig aankijken. Een nieuwe website is al verouderd als die online wordt gezet. En niets is zo vluchtig als sociale media. Hooguit ga je de analen in als bedenker van de eerste MOOC, en dan alleen als voetnoot bij een voetnoot.

Toch zijn het de digitale bouwwerken die als eerste de aandacht trekken. De keuze voor een opleiding of onderwijsinstelling wordt gemaakt op grond van informatie van het internet. Dat geldt met name voor master- en PhD-studenten. De brochure met fraaie foto’s van een lommerrijke, fraai bebouwde campus wordt hooguit besteld of gedownload om ouders te overtuigen; de geldschieters. Kids daarentegen, kiezen met een klik.

Wie als onderwijsinstelling wil overleven dezer dagen, doet er dan ook goed aan zich tweemaal te bedenken of het gaat voor bricks of bits. Net als het neerzetten van een gebouw duurt het jaren voordat een digitale strategie ontwikkeld, uitgerold en effectief is. Het verschil is echter dat het nieuwe gebouw vrijwel nooit echt urgent of noodzakelijk is voor het voortbestaan. Een goede internetstrategie is dat tegenwoordig wel. Wie nu nog moet bedenken hoe het aanwezig wil zijn op het internet, kan wel eens te laat zijn.

Het is alsof de toekomst aan de deur klopt, maar binnen weten ze nog niet of ze opendoen. Open je eindelijk de deur, staar je in de leegte van het verleden. De toekomst is je ontschoten.

@adhofstede