Witte Jas Ceremonie

Vanwege de coronamaatregelen kunnen en mogen wij momenteel geen grootschalige bijeenkomsten organiseren. De Witte Jas Ceremonie is om die reden tijdelijk opgeschort en zal komend collegejaar in alternatieve vorm worden georganiseerd. Hoe is op dit moment nog niet bekend. Betrokken studenten worden hier t.z.t. over geïnformeerd. In de tussentijd kunnen zij gewoon doorgaan met hun coschappen.

De Witte Jas Ceremonie is aan medische faculteiten in de Verenigde Staten een bekend fenomeen. In Nederland wordt deze ceremonie enkel gehouden aan het Amsterdam UMC, locatie VUmc, én aan het Erasmus MC!

Voorgeschiedenis

Na de invoering van de bachelor-masterstructuur in 2008 zijn er aan de opleiding Geneeskunde aan het Erasmus MC een aantal nieuwe elementen toegevoegd. Inmiddels is het onderwijsprogramma bijvoorbeeld gebaseerd op het CanMEDS-model dat uitgaat van een aantal kerncompetenties van de arts. Een daarvan is de maatschappelijke competentie; van de arts wordt verwacht dat hij/zij professioneel en integer is in houding en gedrag, en zich bewust is van zijn/haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. In de opleiding heeft professioneel gedrag en attitudevorming -- naast kennis en technische en sociale vaardigheden -- in de loop der jaren daarom nadrukkelijk aandacht gekregen.

Bij het bovenstaande paste ook de beslissing van het onderwijsmanagement om een aantal ceremonies in te voeren: de Integriteitsceremonie voor de eerstejaarsstudenten Geneeskunde en de Witte Jas Ceremonie voor de studenten die beginnen met hun coschappen. Het idee achter deze ceremonies is om momenten tijdens de studie ‘in te bouwen’, waarop studenten bewust stilstaan bij hun leerproces en hun ontwikkeling tot professioneel en integer arts.

Van de collegebanken naar de kliniek…

De Witte Jas Ceremonie (WJC) is in het leven geroepen om het moment te markeren waarop studenten Geneeskunde het theoretische deel van hun studie afronden en staan voor de fase van hun coschappen: een fase waarin zij actief aan de slag gaan in het ziekenhuis en het contact met patiënten en andere zorgverleners centraal staat. Ook deze ceremonie heeft een plechtig en feestelijk karakter. Ouders/familieleden/vrienden worden uitgenodigd erbij aanwezig te zijn.

Het belangrijkste moment in deze ceremonie is het ‘omhangen’ van de witte doktersjassen door opleiders/artsen bij de aankomende coassistenten. De opleiders willen daarmee uitdrukken dat zij zich samen met de nieuwe coassistenten willen inzetten voor de patiënt en gezamenlijk staan voor een veilig en gedegen opleidingsklimaat.

Inhoudelijke voordrachten zijn eerder gegeven door onder anderen prof.dr. Mart van Lieburg, hoogleraar Medische Geschiedenis, en prof.dr. Inez de Beaufort, hoogleraar Gezondheidsethiek. Ook hebben de studenten met hun doktersjas aan gezamenlijk een ‘verklaring’ uitgesproken die door enkelen van hen geformuleerd was. Daarin gaven zij uiting aan de thema’s die zij van belang vinden in hun leerproces en vorming tot professionele artsen tijdens de coschappen.

Data

De eerder vastgestelde data voor de WJC worden momenteel herzien.

    • De ceremonie is bedoeld voor studenten Geneeskunde die een startdatum hebben gekregen voor hun coschappen en voor studenten Technical Medicine die een startdatum hebben gekregen voor hun stages. 

    • De opzet is dat de student deelneemt aan de ceremonie die wordt gehouden op een datum die zo veel mogelijk aansluit bij de startdatum van zijn/haar coschap. Omdat de WJC doorgaans slechts tweemaal per jaar wordt georganiseerd, kan het voorkomen dat een student pas deelneemt nadat hij/zij is gestart met de coschappen of stages. Dit collegejaar zijn er wel tijdelijk drie ceremonies.

    • De ceremonie duurt twee uur. Het programma biedt veel aantrekkelijks voor de studenten en hun familieleden of vrienden. Een aantal vooraanstaande hoogleraren/opleiders zal een korte inleiding houden waarin de ‘witte doktersjas’, de ‘professionele attitudevorming van de arts’ en ‘maatschappelijke verantwoordelijkheden’ centraal staan. Tussen de inleidingen in muzikale intermezzo’s door krijgen de studenten in groepjes op het podium de witte doktersjassen aangereikt en omgehangen door de aanwezige hoogleraren/opleiders/artsen/verpleegkundigen. De decaan, prof.dr. J.T.P.M. van Leeuwen, zal alle aanstaande coassistenten toespreken. Het geheel heeft zowel een plechtig als een feestelijk karakter.

    • De studenten komen in groepjes op het podium om de witte doktersjassen omgehangen te krijgen. De studenten kunnen een belangrijk aandeel leveren tijdens de voorbereidingen van de ceremonie. Zij worden bijvoorbeeld nadrukkelijk uitgenodigd om mee te werken aan het formuleren van een tekst in de vorm van een gezamenlijke ‘verklaring’, een soort ‘coassistent-eed’. Deze tekst wordt aan het eind van de ceremonie door een of meerdere studenten voorgelezen; alle studenten staan daarbij op het podium en lezen de tekst mee.

    • Het bijwonen van zowel de Integriteitsceremonie (voor de eerstejaarsstudenten Geneeskunde) als de Witte Jas Ceremonie is verplicht gesteld. Beide ceremonies zijn vaste onderdelen van het onderwijscurriculum. Het doel van de ceremonies is om op belangrijke ‘overgangsmomenten’ in de opleiding Geneeskunde nadrukkelijk stil te staan bij het belang van patiëntgerichtheid, respectvolle houding naar patiënt, diens familie en collega-zorgverleners, integriteit in omgaan met kennis en dagelijks handelen, professionaliteit, een ‘leven-lang-leren’- houding, reflectief vermogen en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

    • Studenten krijgen de eerste informatie over de WJC als zij door het Studiepunt Geneeskunde schriftelijk worden benaderd voor gegevens die nodig zijn voor het toekennen van een startdatum voor hun coschappen. De studenten vernemen bij deze informatie ook de exacte datum van de eerstvolgende WJC.

      Uitgangspunt is dat iedere aankomende coassistent een Witte Jas Ceremonie moet bijwonen. Deelname is zelfs een voorwaarde om te mogen doorstromen naar de serie B-coschappen (zie OER Master Geneeskunde 2019-2020). Er kunnen evenwel goede redenen van verhindering zijn; de beoordeling daarvan wordt gedaan op individuele basis door de opleidingscoördinator van de master Geneeskunde, dr. F. van Kooten, zo nodig in overleg met de Examencommissie. Als de reden van verhindering als zodanig wordt geaccepteerd, kan de student aan de verplichting voldoen door een inhaalopdracht te maken of door deel te nemen aan de eerstvolgende WJC. In zeer bijzondere gevallen kan volledige dispensatie van deelname worden verleend.

      N.B. Zodra een student wordt toegestaan een vervangende opdracht te maken en deze reeds aan de student is verstrekt, kan hij/zij niet meer afzien van het maken van deze opdracht om alsnog deel te nemen aan de volgende ceremonie.

    • De ceremonie is een verplicht onderdeel van het onderwijs in de master Geneeskunde en de master Technical Medicine. Studenten die reeds coschappen of stage lopen (incl. het onderwijsblok), kunnen daarom zonder probleem eerder van hun op dat moment te lopen coschap of stage weggaan -- na zich uiteraard vooraf af te melden bij hun docent of begeleider. Indien dit onverhoopt toch problemen oplevert, dan kan de coassistent contact opnemen met Gonny Pasaribu, coördinator van de ceremonie, e-mail: erasmusarts@erasmusmc.nl.

    • Het is begrijpelijk dat studenten die enige maanden moeten wachten voordat zij hun coschappen kunnen beginnen zich laten uitschrijven als student en zich opnieuw inschrijven als de coschapppen starten. Een geldige inschrijving is een voorwaarde voor het volgen van onderwijs en het afleggen van toetsen/examens. Omdat de WJC een verplicht onderdeel is van het onderwijs in de master Geneeskunde kunnen alleen studenten die officieel staan ingeschreven als masterstudent Geneeskunde deelnemen aan deze ceremonie.

    • De witte jassen die worden gebruikt bij de WJC zijn speciaal voor deze ceremonie aangeschaft door de sector Onderwijs/Onderwijsbeleid en -advies. De jassen worden na iedere ceremonie gewassen en opgeslagen voor de volgende ceremonie. Deze jassen zijn niet voorzien van een ziekenhuisbatch en mogen niet worden gedragen in het ziekenhuis. De studenten die als coassistent in een opleidingsziekenhuis aan de slag gaan, moeten de doktersjassen van het desbetreffende opleidingsziekenhuis gebruiken. Het is (om hygiënische redenen) voorgeschreven dat alle doktersjassen die gebruikt worden in een ziekenhuis -- ook de jassen die de coassistenten dragen -- in het desbetreffende ziekenhuis gewassen worden. De speciaal voor de ceremonie aangeschafte jassen (in de diverse maten) zijn van goede kwaliteit en daar zijn navenante kosten aan verbonden. Door de jassen een aantal malen te gebruiken kunnen de kosten van de ceremonie gespreid worden.

    • Iedere student die deelneemt aan de WJC mag maximaal drie introducées meenemen naar de ceremonie. Studenten dienen van tevoren het gewenste aantal gasten in de vragenlijst aan te geven. Op de dag van de ceremonie zelf ontvangt de student het precieze aantal programmaboekjes dan wel consumptiebonnen voor elke gast; dit programmaboekje dan wel consumptiebon geldt als toegangsbewijs voor de ceremonie.

    • De ceremonie wordt georganiseerd door de sector Onderwijs/Onderwijsbeleid en -advies. Voor vragen kunnen studenten terecht bij Gonny Pasaribu, coördinator van de ceremonie, erasmusarts@erasmusmc.nl.