Impressie van het ESAA-symposium d.d. 6 september 2013

Op vrijdag 6 september j.l. organiseerde ESAA het symposium ‘Motieven achter Ondernemerschap: drijfveren, normen en waarden’.

Het thema werd belicht en besproken vanuit de invalshoeken van een familiebedrijf (Van Oord NV: Pieter van Oord), vanuit de wetenschap (Erasmus Universiteit Rotterdam: Roy Thurik), de ervaringen opgedaan door een commissaris bij beursgenoteerde bedrijven (Cees van Rijn) en tot slot vanuit maatschappelijk betrokken ondernemerschap (Enviu: Stef van Dongen).  

Onder de inspirerende leiding van de dagvoorzitter, prof.dr. Jan Peter Balkenende, gaven de sprekers inzicht in hoe ondernemerschap kan worden ingevuld.

Prof.dr. Roy Thurik (hoogleraar Entrepreneurhip) schetste de ontwikkelingen van de laatste drie decennia. Waar in het verleden nog vraagtekens werden gezet of ondernemerschap wel als vakgebied benoemd kon worden, is in de huidige tijd de wetenschappelijke kennis een belangrijke pijler voor de besturing van ondernemingen. Ook geeft Thurik aan dat juist studenten ‘anno nu’, het  idee opvatten om ondernemer te worden tijdens de studie. Als gevolg hiervan is een trend waarneembaar waarin we steeds succesvolle ‘start-ups’ zien ontstaan. Verder is Thurik ingegaan op de specifieke eigenschappen die ondernemers nodig hebben of daar juist al over blijken te beschikken, en daardoor succesvol ondernemers zijn geworden. Voorbeelden hiervan zijn risico-aversie, optimisme en zelfkennis. Klik hier voor de presentatie.  

Mr.drs. Cees van Rijn gaf inzicht in de kwaliteit van besluitvormingsprocessen in de boardroom. Wat zijn de drijfveren van de top van de onderneming? Verschillende drijfveren werden belicht. Bonussen, beloning,  prestatie en ego. Hoofdpunt uit zijn presentatie betrof de verhouding tussen de toezichthoudende organen (m.n. de Raad van Commissarissen) en de directie van een onderneming. Hierover is het nodige in wet- en regelgeving vastgelegd. Dit is ondanks deze duidelijkheid ook anno 2013 een weerbarstig vraagstuk gezien de vele uitspraken van de Ondernemingskamer over Corporate Governance. Hoe voorkomt de Raad van Commissarissen dat het management van de onderneming de verkeerde drijfveren kiest. Het toegenomen belang van maatschappelijke ontwikkelingen op het terrein van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen voegt daarenboven nog extra nieuwe dimensies toe aan Corporate Governance. Moet duurzaamheid ook een drijfveer van de onderneming worden? Prikkelende vraag in dit kader is: in hoeverre moet de onderneming voorop gaan in het nastreven van maatschappelijke waarden of het blijft het primaat bij de markt liggen? Illustratief in dit kader is de vraag: moet de supermarkt op aandringen van NGO’s bepaalde producten uit de schappen halen om de klant te leren ‘wat goed is’ of mogen wij vertrouwen op de zelfstandigheid en verantwoordelijkheid van de consument?  

Drs. Pieter van Oord (CEO Van Oord NV) ging in op zijn rol als CEO in het familiebedrijf. Belangrijk onderdeel van zijn presentatie was de vraag hoe aandeelhouderschap en management onderling in het familiebedrijf gepositioneerd moeten worden. De onderlinge verhoudingen binnen een familiebedrijf vergen zorg en aandacht om te komen tot gezonde besluitvorming en continuïteit. Kenmerkend is dat ondernemerschap binnen een familiebedrijf per definitie gericht is op de lange termijn met het oog op bestendigheid voor toekomstige generaties. Bijzonder is dat in het geval van Van Oord er niet alleen een Governance is op Corporate niveau, maar dat er ook een duidelijke structuur is ontwikkeld hoe de familie omgaat en betrokken wordt bij de onderneming.

Drs. Stef van Dongen (CEO van Enviu) is ondernemer vanuit maatschappelijke betrokkenheid, met als doel de wereld een klein beetje beter te maken. Nieuwe initiatieven worden als volgt opgestart. Als eerste wordt een casus geïdentificeerd (bijvoorbeeld zoveel mogelijk duurzame huizen bouwen voor een zo laag mogelijk bedrag, veelal in ontwikkelingslanden) en op het web geplaatst. De hoop en verwachting is dat hierdoor mensen geïnspireerd raken en met ideeën komen die leiden tot concepten. Zodoende wordt draagvlak gecreëerd, het concept uitgewerkt en een daadwerkelijke uitvoering van het concept in een start-up gerealiseerd, zodra de financiële middelen beschikbaar zijn gekomen. Klik hier voor de presentatie.

Tim Pardijs vatte het symposium samen in de vorm van een gedicht.