Leiderschap vanuit wetenschappelijk perspectief

1. Introductie

De wetenschappelijke literatuur over leiderschap is omvangrijk. En het ziet er naar uit dat het laatste boek hierover nog niet geschreven is.
Het citaat van Enderle uit 1987 lijkt actueler dan ooit:

“… leadership is not the answer to all problems nor the key to prosperity, happiness and salvation’ (Enderle 1987: 663)


Wat is wijsheid als het om leiderschap gaat? Waar laat u zich door leiden?

Dit Executive Program bestaat uit 4 modules en biedt u een wetenschappelijk kader dat u helpt om uw eigen koers te toetsen, waar nodig bij te stellen en te onderbouwen. U krijgt inzicht in de belangrijkste leiderschapstheorieën en leiderschapsvraagstukken vanuit een multidisciplinaire en wetenschappelijke invalshoek: bedrijfskunde, economie, theologie, psychologie en filosofie.

Er wordt gebruik gemaakt van relevante historische inzichten en de meest recente wetenschappelijke inzichten en hun organisatorisch impact.

 

Schrijf je nu in voor de leergang die van start gaat op 12 februari 2020.
Maximaal 15 deelnemers.

2. Doelgroep

Dit programma is bedoeld voor leiders op C-level, bestuurders, toezichthouders, commissarissen, adviseurs en beïnvloeders met een academisch denk- en werkniveau.
 

3. Programma
 

Module 1: 

Bezit, macht en billijkheid. De economische werkelijkheid in theologisch perspectief

Docent:Prof.dr. Kees van der Kooi
Datum:12 februari 2020

In de eerste module denkt u onder leiding van prof.dr. Kees van der Kooi na over bezit en macht vanuit theologisch perspectief. We gebruiken daarvoor historische teksten, waarin economische verhoudingen aan de orde komen. Denk aan de behandeling van het achtste gebod ‘Gij zult niet stelen’ door Calvijn en ‘Ons Program’ van Abraham Kuyper over sociale kwesties. Beide teksten brengen ons bij fundamentele noties en waarden.

In deze module wordt u uitgenodigd om via deze teksten op het spoor te komen van uw eigen overtuigingen en noties, die – dikwijls impliciet - een rol spelen in uw handelen en gedrag als verantwoordelijke in een organisatie. Interactie met de deelnemers staat centraal waarbij hedendaagse dilemma’s aan de hand van deze geschriften worden besproken:

  • Wat is het verschil tussen macht en bevoegdheid, rechtvaardigheid en billijkheid?
  • Hoe kijken we aan tegen (intellectueel) eigendom, schuld en in gebreke blijven?

Van Calvijn is bekend dat hij brak met het renteverbod, dat de gehele middeleeuwen van kracht was. Waar liet hij zich door leiden in een veranderende samenleving waarin handel en nijverheid een grote vlucht namen?

Calvijn werkt met begrippen die ook al bij Augustinus een rol speelden: caritas, en justitia. Liefde en rechtvaardigheid. Ook het begrip aequitas speelt bij hem een grote rol. Bij ons heeft dat begrip een ontwikkeling doorgemaakt naar equity.


Dillemma’s die onder andere aan de orde kunnen komen zijn:

  • Hoe kijken we aan tegen zoenoffers van grote bedrijven waarbij kopstukken het veld moeten ruimen?
  • Geef je als leider iemand voldoende bevoegdheden als je hem/haar een opdracht geeft?
  • Hoe handel je als leider bij de tijdsindeling als de werknemer een overvolle agenda heeft en werkstress op de loer ligt?

 

Module 2:

Mensbeelden

Docent:Prof.dr. Kees van der Kooi
Datum:11 maart 2020

In deze module worden verschillende mensbeelden besproken en de manier waarop die ons eigen leiderschap bepalen. De theologische antropologie is het uitgangspunt. Daarin speelt de gedachte van de mens als beeld van God (imago Dei) een grote rol. Maar wat is bepalend voor dat beeld? Wil en verstand? Deze wil en verstand komt vanuit het Augustinus denkgoed (posse et velle : kunnen en willen). Of wordt er aan de mens getrokken door verschillende tegengestelde krachten, zoals Pico della Mirandola verwoordde in zijn Oratio de hominis dignitate (1486)?

De mens als homo economicus mag ondertussen zijn langste tijd hebben gehad, maar wat komt er voor in de plaats? De homo faber (de mens als maker), de homo dignus (de waardige mens), de homo cooperans (de samenwerkende mens) of de homo recipiens/relationis (de relationele mens)?
De diverse mensbeelden worden uitgelegd vanuit praktijksituaties waarbij de deelnemers zelf het palet van mensbeelden kunnen herkennen.

 

Module 3: Deugdenethiek
Docent:Prof.dr. Jack Vromen en Dr. Joost Hengstmengel
Datum:15 april 2020

In deze module worden vragen behandeld als: Wat is ethiek, waarom is deugdenethiek belangrijk en wat zijn deugden? Dr. Joost Hengstmengel bespreekt de onderwerpen vanuit historisch perspectief en prof.dr. Jack Vromen maakt de koppeling naar het hedendaagse.

U leert op een andere manier kijken naar bedrijfsvoering en organisatie, u maakt kennis met filosofie en deugdenethiek en u leert dat dat lessen uit het verleden nog steeds relevant blijken te zijn.

Aan de orde komen vergeten lessen uit het verleden van Thomas van Aquino en Aristoteles. We beginnen bij de oorsprong: de theologale deugden en eindigen met de kardinale deugden. Elke kardinale deugd is vaak te zien als het midden tussen twee uitersten. Voor de theologale deugden geldt: hoe meer, hoe beter.

De deugden worden apart behandeld en er wordt rekening gehouden met bedrijfsjargon.

We werken met herkenbare voorbeelden omdat in elke organisatie vraagstukken naar boven komen waarin ethiek een rol speelt. Vragen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: Vanuit welke drijfveren handelen bestuurders in deze tijd?, Wanneer zijn handelingen ‘goed’? Hoe worden deze geëvalueerd? Wat is ‘goed’? Wat is de diepste reden dat een organisatie bestaat? Wat wil men bereiken? In hoeverre is men bereid middelen in te zetten die ten koste gaan van anderen of verspilling tot gevolg hebben? Is constante groei het enige streven? Hoe evalueren we over de mate van voldoening, vreugde en nut die gehaald wordt uit een periodieke groei? Moet er overwogen worden groei ten koste te laten gaan van het welzijn van werknemers en/of duurzaam ondernemen? Op basis waarvan worden doelen wat betreft groei gesteld? Is het einde wat betreft economisch gewin zoek wanneer er gefocust wordt op duurzaamheid, welzijn en rechtvaardigheid?

 

Module 4: 

Morele en vrije markten

Docent:Prof.dr. Govert Buijs
Datum:20 mei 2020

In module 4 wordt aandacht besteed aan het Templeton project en de samenhang tussen de drieluik: de vrije markt, de (on)deugden en welzijn (het goede leven). Er wordt uitgebreid ingegaan op vrije markten: waarom is de economie op aarde, waartoe dienen vrije markten, waarom is er een markt? Hoe komen we door middel van economisch handelen tot een groter goed en hoe creëren we win-win situaties en geen win-lose situaties.

En wat is nu eigenlijk het goede leven en wat zijn dan de dimensies hiervan? Je kan hierbij denken op het niveau van relaties, een betekenisvol leven (meaning) en vanuit ecologisch perspectief.

4. Docenten

  • Prof.dr. Cornelis (Kees) van der Kooi is emeritus hoogleraar systematische theologie aan de VU en als Distinguished Lecturer verbonden aan ESAA. Hij is een internationale autoriteit op het gebied van de denkwereld van Calvijn en diens nazaten. Deze traditie heeft tot op heden grote invloed door haar visie op God, mens en maatschappij. Hij participeert actief in diverse projecten op het grensvlak van theologie, economie en samenleving.

  • Prof.dr. Jack Vromen is hoogleraar Filosofie en Economie aan resp. de Erasmus School of Philosophy en de Erasmus School of Economics, Erasmus Universiteit. Hij is expert op het gebied van methodologische grondslagen van de economie, in het bijzonder van evolutionaire economie, institutionele economie, gedragseconomie en neuroeconomie. Zijn meest recente onderzoek betreft normatieve grondslagen van de welvaartseconomie.

  • Dr. Joost Hengstmengel is onderzoeker aan de faculteit theologie van de Universiteit van Tilburg en gastdocent aan de faculteit wijsbegeerte van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zijn onderzoek richt zich op de historische verhouding tussen filosofie, theologie en economie. Hij heeft gedoceerd over grote denkers als Pascal, Leibniz en Adam Smith, het voormoderne economische denken en de deugdenethiek.
     

  • Prof.dr. Govert J. Buijs doceert politieke filosofie en filosofie van de economie aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij is houder van de Kuyperleerstoel 'politieke filosofie en levensbeschouwing'. Daarnaast bekleedt hij vanaf 2016 de Goldschmeding onderzoeksleerstoel  'economie in relatie tot de samenleving', een thema waarover hij ook doceert aan de School of Business & Economics van de VU. Aan de Erasmus Universiteit Rotterdam is hij bijzonder hoogleraar christelijke filosofie. Zijn onderzoeksthema’s betreffen ‘markt, moraal en ideologie’, ‘religie in het publieke domein’ en ‘religie en civil society’. Momenteel leidt hij een team van economen, filosofen en theologen van diverse Nederlandse universiteiten in een onderzoeksproject ‘What Good Markets Are Good For’. In dit project staat de vraag centraal of samenlevingen met een vrijemarkteconomie floreren als burgers, overheden en bedrijven de moraal respecteren en deugdzaam handelen. Zie moralmarkets.org en ook govertbuijs.website.

5. Programmaleiding

  • Dr. Antoinette Rijsenbilt (1968) heeft bijzondere interesse in vraagstukken waarin economie, leiderschap, governance en psychologie samenkomen. Zij heeft diverse financiële functies vervuld, zowel in complexe internationale organisaties als in het Nederlandse MKB. Zij behaalde haar doctoraal bedrijfseconomie in 1991 en haar doctoraat in 2011. Daarnaast studeerde zij psychologie aan de UvA en behaalde een bevoegdheid tot 1e graad docent economie aan de VU. Vanaf 2009 is zij verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Haar onderzoek richt zich op de persoonlijkheid (in het bijzonder op de narcistische persoonlijkheid) van bestuurders en de effecten daarvan op de bedrijfsvoering.

6. Informatie

De modules vinden plaats op een sfeervolle locatie op woensdagen van 15.00 tot 20.30 uur inclusief maaltijd.

Het maximaal aantal deelnemers is 15. De kosten bedragen in totaal € 4.250 vrij van btw voor 4 modules. Per module ontvangt men 4 PE-uren.

Als u interesse heeft om aan het programma deel te nemen dan kunt u een inschrijfformulier opvragen bij Marisca Stolp door een mail te sturen naar stolp@ese.eur.nl
 

7. Contact

Voor vragen over het programma kunt u contact opnemen met de Program Coordinator Marisca Stolp. Marisca begon haar loopbaan in de communicatiebranche en werkte in binnen- en buitenland als account director. Sinds 2012 heeft zij diverse Executive Programs binnen de Erasmus Universiteit opgestart. Marisca is de spil van elke leergang. Zij communiceert, organiseert en is het aanspreekpunt voor deelnemers en hoogleraren.

Marisca Stolp

  • E-mailadresstolp@ese.eur.nl
    Mobiel

    06 - 11 11 94 73

    Kamer

    Van der Goot Building, Kamer M5-32
    Bezoekadres ESAA Erasmus Universiteit Rotterdam
    Burgemeester Oudlaan 50
    3062 PA Rotterdam
    Postadres Postbus 1738
    3000 DR Rotterdam

     

  • Erasmus School of Accounting & Assurance is als onderwijsinstelling erkend door de NBA en is daardoor gerechtigd PE-uren toe te kennen aan onderwijsactiviteiten waaronder Leiderschap vanuit wetenschappelijk perspectief.