Executive Program Sturen op Geluk in het Publieke Domein

Inhoud van deze pagina:

  1. Introductie
  2. Programma
  3. Doelgroep
  4. Programmaleiding
  5. Gastdocenten
  6. Programma Inhoud
  7. Informatie
  8. Contact en inschrijven

1. INTRODUCTIE

Het Executive Program ‘Sturen op geluk in het Publieke Domein’ is de tweede academische leergang naast het succesvolle ‘Het Rendement van Geluk’.  Waar ‘Het Rendement van Geluk’ gericht is op het geluk van medewerkers en andere stakeholders van voornamelijk organisaties met winstoogmerk, is ‘Sturen op Geluk in het Publieke Domein’ gericht op raadsleden, politici, bestuurders, beleidsmakers en (zelfstandig) beleidsadviseurs binnen de landelijke, provinciale of gemeentelijke overheden en (semi)publieke instellingen.

Deze leergang betreft geluk in de zin van subjectieve levensvoldoening. Dit verschijnsel is goed meetbaar gebleken. Daardoor is er veel onderzoek naar gedaan en wordt geluk nu veelvuldig meegenomen in metingen door statistische bureaus. Inmiddels heeft dat de nodige resultaten opgeleverd waar beleidsmakers wat mee kunnen. Tegelijkertijd dringen ontwikkelingen in de gelukseconomie door in het denken over beleid, bijv. rond kosten-batenanalyse. We zien dat economen steeds meer waarde toekennen aan het werkelijk ervaren nut in plaats van het verwachte nut. Voor beleid betekent dit dat onderzoek naar welbevinden vaak tot beter inzicht kan leiden dan het meten van ‘preferenties’.

Geluk kan op drie manieren een rol spelen in beleid:

  • Als doel op zich, zoals groter geluk voor een groter aantal burgers in een land, regio of gemeente, maar ook groter geluk voor specifieke doelgroepen zoals kwetsbare ouderen, jongeren of migranten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van wetenschappelijke kennis over de determinanten van geluk.
  • Als middel om andere doelen te bereiken, bijvoorbeeld bij de bevordering van de volksgezondheid, het reduceren van de zorgvraag of het verminderen van sociaal conflict door het verhogen van geluk. Hierbij wordt aangehaakt op wat inmiddels bekend is over de gevolgen van geluk.
  • Als indicator voor de noodzaak en/of maatstaf voor het succes van beleid.
    Voor gerelateerde zaken die zelf niet goed meetbaar zijn, of waarvoor data voor benchmarking ontbreken, kan geluk als indicator worden gebruikt. Het is bijvoorbeeld moeilijk om de kwaliteit van verzorgingshuizen te meten en te vergelijken met die in andere landen, maar makkelijker om te meten hoe gelukkig de bewoners er zijn en in hoeverre hun geluk verschilt van de gemiddelde burger. Geluk is een handzame indicator voor het eindeffect van ketenzorg. Voor benchmarking kan gebruik worden gemaakt van gearchiveerde geluksmetingen.

Inhoudelijke vragen die aan de orde komen zijn of de overheid en publieke instellingen wel moeten sturen op geluk, wat de mogelijkheden en beperkingen daarvan zijn en welke effecten van geslaagd beleid verwacht kunnen worden. Technischere vragen betreffen hoe de effecten van beleid op geluk zichtbaar kunnen worden gemaakt en hoe met het meten van geluk ook de voortgang bij andere doelen in de beleidsmix geëvalueerd kan worden.

Deze vragen worden behandeld in het licht van de meest recente (internationale) inzichten uit het empirisch onderzoek naar geluk waarbij gebruik wordt gemaakt van de eigen World Database of Happiness. Dit is de grootste internationale database van het wetenschappelijk onderzoek naar geluk, met daarin kennis over verbanden tussen geluk en een scala aan onderwerpen zoals zingeving, werk, gezondheid en overheidsbeleid. De Eramus Universiteit Rotterdam is de beheerder van de World Database of Happiness.

Naar boven

2. Programma

Het Executive Program bestaat uit 6 modules van twee dagdelen. Aan de orde komen onder meer de rol en invloed van de overheid op het bevorderen van geluk; geluk in relatie tot andere beleidsdoelen waaronder financieel-economische; geluk in relatie tot het beïnvloeden van de individuele levenskeuzen van mensen; het beïnvloeden van de woon- en leefomgeving met oog voor geluk; de rol die onderwijs en opvoeding spelen op geluk; en geluk als beleidsinstrument binnen zorg, welzijn en onderwijs. Vooraanstaande sprekers uit de wetenschap en ‘thought leaders’ uit de praktijk treden op en delen hun meest actuele kennis, inzichten en ervaringen. .

Vanuit wetenschappelijk onderzoek is al veel bekend over de effecten van specifiek beleid op geluk, tegelijkertijd valt er nog veel te leren. Deze leergang dient dan ook tevens om de agenda voor zowel toekomstig onderzoek als beleid verder aan te scherpen.

In de modules worden alle relevante beleidsterreinen binnen het publieke domein op zowel lokaal (gemeentelijk), regionaal (provinciaal) als nationaal (landelijk) niveau behandeld. Aan de orde komen de rol en invloed van de overheid op het bevorderen van geluk en welbevinden, geluk in relatie tot financieel-economisch beleid en doelstellingen, geluk in relatie tot het sturen van levenskeuzen en beïnvloeden van de leefomgeving, en geluk binnen de beleidsterreinen zorg & welzijn en onderwijs.

World Database of Happiness
Daarnaast wordt tijd ingeruimd om expliciet de laatste internationale academische inzichten te delen. De Erasmus Universiteit Rotterdam huisvest de grootste database van het wetenschappelijk onderzoek naar geluk: de World Database of Happiness, met daarin kennis over verbanden tussen geluk en een scala aan onderwerpen zoals zingeving, werk, gezondheid en overheidsbeleid. Data die relevant zijn voor persoonlijk geluk en voor de ontwikkeling van organisaties die van geluk een reëel doel willen maken: meetbaar, inspirerend en renderend.

Om te starten met het Executive Program ‘Sturen op Geluk in het Publieke Domein’ dient eerst de Masterclass ‘Grondslagen van Geluk’ (5 dagdelen in 2 dagen) gevolgd te worden. Meer informatie over de Masterclass ‘Grondslagen van Geluk’ vindt u hier.

 Naar boven

3. Doelgroep

Het Executive Program ‘Sturen op Geluk in het Publieke Domein’ is ontwikkeld voor raadsleden, politici, bestuurders, beleidsmakers en (zelfstandig) beleidsadviseurs binnen de landelijke, provinciale of gemeentelijke overheid en (semi)publieke instellingen, die gefundeerd meer willen weten over geluk, of de overheid en publieke instellingen wel moeten sturen op geluk, wat de mogelijkheden en beperkingen daarvan zijn en welke effecten van geslaagd beleid verwacht kunnen worden.

4. PROGRAMMALEIDING

 

Drs. Akshaya de Groot is socioloog en heeft zich als wetenschapsjournalist gespecialiseerd in geluk en beleid. Hij schreef o.a. het boek ‘Geluk voor Kamerleden’ en het essay ‘De Brief van de Formateur’ (HP/De Tijd, december 2013). Daarnaast was hij werkzaam als docent en als intern communicatiedeskundige bij projecten van de overheid en in de zorg.

 

 

Prof.dr. Frank van Oort is econoom en hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en zijn onderzoek richt zich op regionale economie. Hij is actief geweest in de adviesraad van het CBS voor macro-economische statistieken en de klankbordgroep Ruimtelijke Kwaliteit Rotterdam.

 

Prof. dr. Ruut Veenhoven is socioloog en emeritus hoogleraar aan de Erasmus Universiteit met als leeropdracht ‘De sociale condities voor menselijk geluk’. Vanwege zijn expertise en onderzoek naar factoren die van invloed zijn op subjectieve geluksbeleving staat hij bekend als de ‘geluksprofessor’. Prof. Veenhoven is de initiatiefnemer en beheerder van de World Database of Happiness en redacteur van de Journal of Happiness Studies.


Naar boven

5. Gastdocenten

Dr. Jan Ott
Als onderzoeker gepromoveerd op de relatie tussen overheid en geluk. 

Prof.dr. Kirsten Rohde
Gespecialiseerd in gedragseconomie, in samenhang met o.a. decision theory, besluitvorming in risicovolle situaties, en nudging. 

Dr. Martijn Burger
Academisch directeur EHERO, gespecialiseerd in stedelijke en regionale verschillen in geluk en welvaart. 

Prof.dr. Werner Brouwer
Gezondheidseconoom, beleidsadviseur, prodecaan instituut Beleid & Management Gezondheidszorg (iBMG). 

Prof.dr. Jan Auke Walburg
(Eerste) hoogleraar Positieve Psychologie in Nederland, voormalig directeur Trimbos Instituut. 

Dr. Rinka van Zundert
Als universitair docent deskundig in (negatieve en) positieve ontwikkelingsprocessen, adviseert scholen bij een integrale aanpak voor welbevinden.

Bovenstaande gastdocenten droegen bij aan het programma in 2016, voor het programma 2017 zijn de namen nog onder voorbehoud.
  

6. Programma Inhoud

Het programma bestaat uit 6 modules van twee dagdelen (ochtend en middag) die in een periode van drie maanden om de ca. twee weken worden gegeven. Voorafgaand aan iedere module krijgen deelnemers voorbereidingsmateriaal toegestuurd, zoals literatuur, artikelen of cases. Desgewenst kunt u aan uw eigen project werken en daarmee uw eigen plannen verwezenlijken. Aan het einde van de leergang ontvangt u het certificaat van deelname van de Erasmus Universiteit. De voertaal is Nederlands. Door onvoorziene omstandigheden kan het programma enigszins wijzigen. Deze veranderingen zullen dan tijdig worden aangegeven via de website.

Overheid en Geluk

In deze module wordt een overzicht van de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen gegeven die de achtergrond vormen voor de recente belangstelling naar beleid en geluk. Daarnaast wordt de rol van de overheid besproken. Wat zijn de mogelijkheden en beperkingen voor overheidsbeleid met een oog op geluk?

  • Introductie & kennismaking
  • Politieke en maatschappelijke ontwikkeling rond geluk
  • De overheid als mede-oorzaak van geluk
  • Oorzaken van ongelijkheid in geluk tussen burgers
  • Geluk als doel, middel of evaluatiemaatstaf?

Sturen op Geluk

Tegenwoordig richt de politiek zich vooral op economie en financiën. Die gezichtsvernauwing is niet vanzelfsprekend laat de geschiedenis van de economische wetenschap ons zien. Eigenlijk betekende het woord 'nut' aanvankelijk hetzelfde als 'geluk'. Op deze manier gepresenteerd is het utilisme juist een heel relevante manier van kijken. Bij kosten-baten-analyse kun je daar niet omheen. Beleidsmakers kunnen namelijk niet alles beslissen, louter op grond van hun principes en waarden. Geluk is dan een zo neutraal mogelijk beginsel, waarmee je de (potentiële) gevolgen van verschillende beleidsopties in kaart kunt brengen.

In een meerkeuzemaatschappij als de onze zijn mensen meestal verantwoordelijk voor hun eigen keuzes. Die vrijheid maakt hen door de bank genomen gelukkiger, maar zij dragen ook meer verantwoordelijkheid. Mensen zijn slecht in het voorspellen van wat hen gelukkig maakt. Het 'verwachte geluk' valt dan niet samen met het later 'ervaren geluk'. Door deze 'mispredicted utility' ontstaat veel geluksverlies. De vraag is daarbij of en hoe de overheid burgers kan helpen met het maken van beter geïnformeerde levenskeuzes.

• Utilistisch perspectief op beleid
• Levenskeuzen en geluk
• Gedragseconomie en nudging

Leefomgeving en Geluk

Op lokaal niveau spelen andere thema’s dan landelijk. Zelfs wanneer een gemeente met dezelfde onderwerpen te maken heeft als een land, zijn de bevoegdheden verschillend en vaak kleiner. Hetzelfde geldt voor de statistische voorzieningen. Daar staat als voordeel tegenover dat bestuur en burger dichter bij elkaar staan. We onderzoeken wat je op lokaal niveau wel en niet kunt meten, bespreken voorbeelden en gaan na welke opties het meest zinvol lijken.

  • Lokaal dashboard: wat kan je meten en wat kun je sturen op lokaal niveau?
  • Invloed van omgeving en ruimtelijk beleid op geluk
  • Lokale en regionale verschillen in geluk
  • Wonen, verkeer en de gebouwde omgeving

Zorg & Welzijn en Geluk

Onafhankelijk van het geluksonderzoek – maar deels ook in samenhang daarmee – heeft zich nog een tweede bron van kritiek op het conventionele economisch denken ontwikkeld: de gedragseconomie. Dit leidt tot een andere kijk op het gedrag, van onder meer burgers, en hoe je die als overheid het beste kunt benaderen. Wat is eigenlijk het geluksrendement van diverse voorzieningen, die nu grotendeels op het bord van de lokale overheid zijn komen te liggen?

  • Perspectief en invloed vanuit gedragseconomie
  • Welzijn op alle leeftijden
  • GGZ, geluk en kosten, implicaties voor gezondheidsbeleid vanuit positieve psychologie
  • Geluk als deel van preventiebeleid

Onderwijs & Opvoeding en Geluk

Bijna iedereen die zich erin verdiept, is het erover eens: onderwijs lijkt, althans op lange termijn, een van de meest vruchtbare manieren waarop de overheid ons geluk kan bevorderen. Niet alleen het geluk op school zelf, maar ook het geluk daarna. Echter komt geluk er dan als extra vak bij, of moeten we op een andere manier tegen de school aankijken? Deze module gaat over de plaats van geluk in de context van het onderwijs als geheel.

  • Scholing, onderwijsbeleid en geluk
  • Hoe kunnen mensen geschoold worden in geluk en wat zijn de voordelen?
  • Verbanden tussen mindfulness, geluk en gezondheid en de verschillen tussen mindfulness in het onderwijs en in de zorg
  • De rol van geluk in de klas

Eigen Beleid & Geluk

In deze laatste module worden de verschillende lijnen van de leergang bij elkaar gebracht. De deelnemers worden op de proef gesteld het geleerde in een fictieve (of echte?) stad in praktijk te brengen. Voor wie dat wil, bestaat ook de mogelijkheid een eigen (opzet voor) beleid te presenteren en hierover van gedachten te wisselen.

Naar boven

7. INFORMATIE

Studiekosten

Om te starten met het Executive Program 'Sturen op Geluk in het Publieke Domein' dient eerst de Masterclass 'Grondslagen van Geluk' gevolgd te worden. Deze vormt een onmisbare voorbereiding op 'Sturen op Geluk in het Publieke Domein', maar kan ook afzonderlijk worden gevolgd. De kosten van de Masterclass (5 dagdelen in 2 dagen) zijn € 1.950,-.

De complete leergang van 8 dagen (incl. Masterclass) bieden wij u aan voor € 4.995,-.
Genoemde bedragen zijn vrijgesteld van BTW.

Data 2018

Masterclass Grondslagen van Geluk

6 & 7 maart 2018

Leergang module 1

23 maart 2018

Leergang module 2

6 april 2018

Leergang module 3

20 april 2018

Leergang module 4

18 mei 2018

Leergang module 5

1 juni 2018

Leergang module 6

15 juni 2018

*Data onder voorbehoud

Certificaat en PE-uren

Erasmus School of Accounting & Assurance (ESAA) is als onderwijsinstelling erkend door de NBA en daardoor gerechtigd om PE-uren toe te kennen aan onderwijsactiviteiten. Na afloop van de leergang ontvangen deelnemers een deelnemerscertificaat. Het aantal PE-uren voor ‘Sturen op Geluk in het Publieke Domein’ is 45 in combinatie met de Masterclass ‘Grondslagen van Geluk’.

Locatie

Alle modules vinden plaats op bijzondere en inspirerende locaties in/of nabij Rotterdam.

Terugkomdag

Voor de alumni van de Executive Happiness Economics Programs, waarvan ‘Sturen op Geluk in het Publieke Domein’ deel uitmaakt, wordt separaat eenmaal per jaar een terugkomdag georganiseerd. Hier is ruimte voor het delen van ervaringen over en naar aanleiding van de leergang. Tevens zal een update over het nieuwste geluksonderzoek worden gegeven en wordt besproken wat voor verder onderzoek wenselijk en mogelijk is.

8. CONTACT EN INSCHRIJVEN

Het Executive Program 'Sturen op Geluk in het Publieke Domein' is ontworpen voor maximaal 15 personen, met uitzondering van de Masterclass 'Grondslagen van Geluk'. U kunt zich aanmelden door het invullen van het inschrijfformulier

Voor alle praktische zaken en nadere informatie omtrent ‘Sturen op Geluk in het Publieke Domein’ kunt u zich richten tot:

Naam

IJfke Geerkens

Telefoon

010 - 408 14 92

E-mail

ijgeerkens@ese.eur.nl
  Van der Goot Building, Kamer M5-19

Postadres

ESAA
Postbus 1738
3000 DR Rotterdam

Bezoekadres

Burg. Oudlaan 50
3062 PA Rotterdam

 

Naar boven