Diseasemanagement Chronische Ziekten

« terug naar pagina 'Projecten'

Beschrijving

Disease management programma’s zijn ontwikkeld om een verdere toename van chronische ziekten af te vlakken, complicaties en comorbiditeit te voorkomen of zo lang mogelijk uit te stellen en de kwaliteit van leven en regie over de eigen gezondheid te bevorderen. Er is enige evidentie voor de effectiviteit van disease management, maar er zijn er ook nog veel vragen. ZonMw heeft daarom een programma ontwikkeld dat zich richt op het initiëren van (lokale/regionale) experimenten op het gebied van disease management en het bevorderen van de toepassing van kennis en inzichten van succesvol afgeronde projecten in de gezondheidszorgpraktijk. Om te bepalen welke interventies het meest geschikt zijn voor het verbeteren van de kwaliteit van zorg, moet de ‘ black box’ van disease management programma’s geopend worden. Evaluatieonderzoek dat zich richt op uitkomsten, processen, kosten en hun onderlinge samenhang is daarbij van groot belang.

Projectleider en penvoerder:

  • Prof.dr. A.P. Nieboer

Evaluatie onderzoek

Het doel van dit onderzoek is de evaluatie van verschillende disease management projecten. Door de projecten te beschrijven met behulp van hetzelfde theoretische raamwerk en door gebruik te maken van vergelijkbare structuur, proces en uitkomstmaten is een solide vergelijking tussen verschillende projecten mogelijk.

De leidende onderzoeksvragen zijn:

  1. Is het mogelijk om een algemeen raamwerk (door) te ontwikkelen en toe te passen op de componenten van verschillende disease management programma’s en verschillende patiëntenpopulaties?
  2. Wat zijn de effecten van disease management interventies op de primaire uitkomsten op patiënt, professional en organisatie niveau?
  3. Welke interventies worden daadwerkelijk uitgevoerd in de context van het ‘diseasemanagement chronische ziekten’ programma?
  4. Wat zijn de totale kosten (inclusief de implementatie kosten en alle afgeleide zorgkosten) die gepaard gaan met de interventies en hoe worden deze gefinancierd en terugbetaald?
  5. Hoe relateren deze kosten zich tot de effecten zoals beschreven onder (2)?
  6. Wat zijn cruciale succes- en faalfactoren die van invloed zijn op de effectiviteit van disease management interventies, en hoe wordt deze kennis verspreid naar andere settings?

In dit onderzoek worden deze vragen beantwoord door middel van een ‘mixed methods’ design, dat wil zeggen een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve
onderzoeksmethoden. Voor de kwantitatieve studie wordt indien mogelijk gebruik gemaakt van een cluster(-gerandomiseerd) design om het effect van diseasemanagement programma’s op processen en uitkomsten van zorg vast te stellen. De clusters bestaan dan uit zorgpraktijken, regio’s, ziekenhuizen et cetera. Door middel van vragenlijsten bij patiënten, mantelzorgers en professionals worden gegevens verzameld over proces, intermediaire en uitkomst indicatoren. Waar mogelijk wordt tevens gebruik gemaakt van (bestaande) databestanden. De kwalitatieve gegevens worden verzameld om een uitgebreide beschrijving van zowel de interventies als de context waarin de projecten zich bevinden te maken. Verder wordt een kosteneffectiviteitanalyse verricht.

Onderzoekers

Opdrachtgever

Samenwerkingspartners

  • Vilans
  • Picasso
  • 22 praktijkprojecten
  • Onderwijs/onderzoek: Erasmus School of Health Policy & Management (Erasmus Universiteit), Hogeschool Rotterdam - Instituut voor Gezondheid, Erasmus MC

Publicaties

Articles published/in press


1. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. (2012). In The Netherlands, Rich Interaction Among Professionals Conducting Disease Management Led To Better Chronic Care. Health Affairs. Doi: 10.1377/hlthaff.2011.1304.

2. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. (2012). Factorial validation of the Patient Assessment of Chronic Illness Care (PACIC) and PACIC short version (PACIC-S) among cardiovascular disease patients in the Netherlands. Health and Quality of Life Outcomes, 10:104.

3. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. (2012). The Chronic Care Model: congruency and predictors among patients with cardiovascular diseases and Chronic Obstructive Pulmonary Disease in the Netherlands. BMC Health Services Research. 12:242.

4. Cramm, J.M., Rutten-Van Mölken, M.P.M.H., Nieboer, A.P. (2012). The potential for integrated care programmes to improve quality of care as assessed by patients with COPD: early results from a real-world implementation study in The Netherlands. International Journal of Integrated Care, 191.

5. Tsiachristas, A.,  Cramm, J.M., Nieboer, A.P. Rutten-Van Mölken, M.P.M.H. (2012). Broader economic evaluation of disease management using multi-criteria decision analysis. Forthcoming: International Journal of Technology Assessment in Health Care.

6. Hipple-Walters, B., Adams, S, Nieboer, A.P., Bal, R. Disease management projects and the Chronic Care Model in action: baseline qualitative research. BMC Health Services Research. 12:114

7. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. (2012). Self-management abilities predict physical health and depressive symptoms among patients with cardiovascular diseases, chronic obstructive pulmonary disease, and diabetes. Patient Education and Counseling. doi: 10.1016/j.pec.2011.12.006.

8. Cramm, J.M., Strating, M.M.H., Vreede, P.L. de, Steverink, N., Nieboer, A.P. (2012). Validation of the Self-Management Ability Scale (SMAS) and development and validation of a shorter scale (SMAS-S) among older patients shortly after hospitalisation. Health and Quality of Life Outcomes. 10:9.

9. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. (2012). Disease-management partnership functioning, synergy, and effectiveness in delivering chronic-illness care. International Journal for Quality in Health Care. doi: mzs004.

10. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. (2012). Relational coordination promotes quality of chronic-care delivery in Dutch disease-management programs. Health Care Management Review. doi: 10.1097/HMR.0b013e3182355ea4.

11. Tsiachristas, A., Hipple-Walters, B., Lemmens, K.M.M., Nieboer, A.P., Rutten-Van Mölken, M.P.M.H. (2011). Towards integrated care for chronic conditions: Dutch policy developments to overcome the (financial) barriers. Health Policy. 101(2):122-132.

12. Cramm, J.M., Strating, M.M.H., Nieboer, A.P. (2011). Development and validation of a short version of the Partnership Self-Assessment Tool (PSAT) in Dutch disease management partnerships. BMC research notes. 4:224.

13. Cramm, J.M., Strating, M.M.H., Tsiachristas, A., Nieboer, A.P. (2011). Development and validation of the short version of the Assessment of Chronic Illness Care (ACIC) in Dutch disease management programs. Health and Quality of Life Outcomes. 9:49.

14. Lemmens, K.M.M., Rutten-Van Mölken, M.P.M.H., Cramm, J.M., Huijsman, R. Bal, R. Nieboer, A.P. (2011). Evaluation of a large scale implementation of disease management programmes in various Dutch regions: a study protocol. BMC Health Services research. 11:6.

Submitted articles

15. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. Short and long term improvements in quality of chronic care delivery predict program sustainability. Submitted: Milbank Quarterly.

16. Cramm, J.M., Tsiachristas, A., Hipple-Walters, B., Adams, S., Bal, R., Huijsman, R ., Rutten-Van Mölken, M.P.M.H., Nieboer, A.P. Cardiovascular disease management programmes as integrated care pathways: who is included and what does it take to develop and implement them? Submitted: International Journal of Integrated Care.

17. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. The effects of social and physical functioning and self-management abilities on well-being among patients with cardiovascular diseases, chronic obstructive pulmonary disease, and diabetes. Submitted: Applied Research in Quality of Life.

18. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. High-Quality Chronic Care Delivery Improves Experiences of Chronically Ill Patients Receiving Care: Experiences from Patients with Cardiovascular Diseases, Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Stroke, Eating Disorders, Heart Failure, and Comorbidity. Submitted: International Journal for Quality in Health Care.

19. Tsiachristas, A., Rutten-Van Mölken, M.P.M.H. Hierarchical modelling of patient’s costs in disease management programs for cardiovascular risk, diabetes and COPD. Submitted: Health Economics.

20. Hipple Walters, B., Adams, S., & Bal, R. In ‘control’ and Proud of it: Control themes in online eating disorder narratives. Submitted to Eating Disorders. Submitted: The Journal of Treatment and Prevention.

21. Tsiachristas A., Dikkers C., Boland M., Rutten-van Mölken M. System-wide impact of chronic care payment schemes in Europe: evidence from an empirical analysis. Submitted.

22. Dikkers C., Tsiachristas A., Boland M., Rutten-van Mölken M. Exploring payment schemes used to promote integrated chronic care in Europe. Submitted.

23. Boland M.R.S., Tsiachristas A., Kruis A.L., Chavannes N.C., Rutten-van Mölken M. Cost-effectiveness of disease management interventions for COPD: reviewing methods and evidence. Submitted.

Overige publicaties

24. Tussenrapportage Praktijkprojecten Vitale Vaten: Jane Murray Cramm, Apostolos Tsiachristas, Bethany Walters-Hipple, Samantha Adams, Roland Bal, Robbert Huijsman, Maureen Rutten-Van Mölken and Anna Petra Nieboer. Evaluating cardiovascular disease management programmes
Preliminary results. 2011.