Energie in Balans

« terug naar pagina 'Projecten'

Achtergrond

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK) komen veel voor in de huisartspraktijk. Veelal is de achterliggende problematiek van psychosociale aard, angst voor (ernstige) ziekte en/of irreële duiding van lichamelijke sensaties. Bij doorverwijzing naar de GGZ vinden velen geen baat, waarna de huisarts de behandeling weer overneemt. Dit leidt tot frequent consultgedrag zonder vermindering van klachten. Deze situatie doet zich relatief veel voor bij niet-westerse allochtone vrouwen.

Voor deze groep van patiënten is een interventie (Energie in Balans) ontwikkeld, welke bij een pilotstudie succesvol bleek te zijn: de contactfrequentie liep terug en de patiënten voelden zich beter. De interventie beoogt zoveel mogelijk aan te sluiten bij de leefwereld en denkbeelden van de doelgroep, waarbij iedere deelneemster een persoonlijk doelenplan heeft. De interventie bestaat uit 13 groepsbijeenkomsten van 1,5 uur elk, die qua invulling worden afgestemd op de specifieke groepssamenstelling. In tegenstelling tot gebruikelijke interventies is deze interventie juist niet probleemgericht, maar gericht op positieve ervaringen en denken in mogelijkheden in de verschillende leefdomeinen (gezin, familie/vrienden/buren, gezondheid, financiën, plezier en ontspanning en dergelijke meer). Centraal staat, datgene wat men wil bereiken. Het aanmoedigen van sociale activiteiten maakt daar vaak deel van uit.

Projectleider en penvoerder:

Dr. Gerrit Koopmans

Onderzoek naar de kosteneffectiviteit van de interventie

ZonMw heeft subsidie verstrekt om de kosteneffectiviteit van de interventie te onderzoeken.  Deze zal worden vastgesteld in vergelijking tot gebruikelijke zorg. Daarnaast is het onderzoek gericht op het aantonen van de implementatiemogelijkheden binnen de reguliere zorg.

Daarvoor zijn minimaal 20 huisartspraktijken nodig, waarvan 10 de interventie krijgen aangeboden en 10 andere als controle fungeren. Daarbij zal gebruik worden gemaakt van cluster randomisatie op het niveau van de huisartsenpraktijk Bij gebleken succes, zal een jaar later de interventie bij de controlepraktijken worden geïmplementeerd.

De belangrijkste studieparameters zijn:

  • Kwaliteit van leven (gemeten met de SF12) - als primaire uitkomstmaat
  • Kosten: De werkelijke kosten zullen worden gebaseerd op het aantal contacten vermenigvuldigd met de kostprijs. Voor de overige directe medische kosten (zorggebruik) zijn de volgende typen zorg relevant:

- Huisartsenzorg (incl. consulten bij huisartsenposten, praktijkassistenten en SEH);

- Doorverwijzingen naar andere hulpverleners en het zorggebruik aldaar (waaronder: GGZ, maatschappelijk werk, interne geneeskunde)

Planning en uitvoering

In 2012 zijn diverse werkzaamheden verricht ter voorbereiding van  de uitvoering van de interventie en het daarop aansluitende onderzoek. Allereerst zijn we op zoek gegaan naar huisartsen die mee wilden doen. De rekrutering van huisartsen is inmiddels met succes afgerond.
De deelnemende huisartsen hebben hun patiëntendatabase (HIS) beschikbaar gesteld om patiënten op te sporen die voor de interventie in aanmerking komen. Vanzelfsprekend is dit gebeurd onder strikte randvoorwaarden om de privacy van patiënten te waarborgen.

De aldus opgebouwde lijst van  potentiële deelnemers aan de studie is aan de huisartsen voorgelegd, zodat ze daar commentaar op konden geven en zo nodig correcties konden aanbrengen. Daarna zijn in principe 20 deelnemers per praktijk door de huisartsen uitgenodigd voor deelname aan het onderzoek. De verwachting is dat ongeveer de helft van de uitgenodigde patiënten zal instemmen met deelname. Bij instemming dient de betreffende patiënt een informed consent brief te ondertekenen. De werving van patiënten zal doorgaan tot eind maart 2013.

Ten behoeve van de uitvoerders van de interventie is een cursus ontwikkeld door bureau Abilon. Deze cursus is inmiddels in het najaar van 2012 gegeven. Praktijken zullen in april 2013 random verdeeld worden over de beide condities (interventie vs. controle).

Baselinemetingen zijn thans in volle gang en zullen nog voor de indeling in interventie- danwel controlegroep worden afgerond. De interventie zelf zal begin mei 2013 starten en doorlopen tot het najaar van 2013.

De follow-up metingen zijn gepland voor de eerste maanden van 2014, waarna rond april 2014 de analyses van start kunnen gaan.

Onderzoek

Opdrachtgever

  • ZonMw - Programma Winst door Verschil

Samenwerkingspartners

  • DWARS Academische Werkplaats Diversiteit Jeugdbeleid Rotterdam-Rijnmond
  • MIKADO Kenniscentrum interculturele zorg
  • Huisartsgeneeskunde - Erasmus MC
  • Zorgbelang Zuid-Holland
  • Zorgimpuls
  • 20 huisartspraktijken

Publicaties

In voorbereiding