Zorgprogramma voor Preventie en Herstel: een persoonsgerichte, integrale interventie ter preventie van functieverlies na ziekenhuisopname (GENERO- ZPH)

Current facets (Pre-Master)

« terug naar pagina 'Projecten'

Beschrijving

Ouderen die in het ziekenhuis belanden lopen een groot risico aldaar op het ontwikkelen van ziekenhuis gerelateerd functieverlies - naast de primaire problematiek van de opname. Het Zorgprogramma voor Preventie en Herstel (ZPH) is een interventie om ziekenhuisgerelateerd functieverlies tegen te gaan. Dit programma is een onderdeel van GENERO en het Nationaal Programma Ouderenzorg.

Het doel van het ZPH is om risicofactoren voor onnodig functieverlies vroegtijdig te onderkennen, door preventieve interventies verder functieverlies te voorkomen, een snelle terugkeer naar de thuissituatie te bevorderen en daar het functieherstel te behouden.
Daarnaast heeft het ZPH het doel om belasting van de mantelzorger te verminderen en de kwaliteit van de zorg zowel zorginhoudelijk als procesmatig te verbeteren.

Binnen het ZPH worden bestaande behandelmethodes en trajecten voor reactivering van kwetsbare ouderen op een dusdanige wijze georganiseerd dat ze beter passen bij de behoeften van de oudere en daardoor betere effecten zullen opleveren voor de oudere en mantelzorger.

Het ZPH kent drie onderdelen:

  1. Vroeg beginnen: reactiverende behandeling start binnen 48 uur na opname in het ziekenhuis;
  2. Intensieve nabehandeling (via het Centrum voor Preventie en Herstel (CPH) voor een deel van de kwetsbare ouderen);
  3. Intensieve nazorg in de eerste lijn gericht op reactivering en functiebehoud in de thuissituatie m.b.v. een casemanager met geriatrische deskundigheid. Daarbij gebruikmakend van een integrale, multidisciplinaire benadering en een doelgerichte, methodische aanpak (Goal Attainment Scaling).

Projectleider en penvoerder:

  • Prof.dr. J.P. Mackenbach, afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC

Meer informatie:

Prof.dr. Ewout Steyerberg, hoogleraar medische besliskunde
Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg
Erasmus MC

Tel. 010 – 7038470
E-mail: e.steyerberg@erasmusmc.nl
Website GENERO

Evaluatie onderzoek

Vraagstelling
De hoofdvraag is of het ZPH voor kwetsbare ouderen, opgenomen in het ziekenhuis, leidt tot kwalitatief betere zorg die kosteneffectief is in vergelijking met in Nederland gebruikelijke geriatrische zorg (met of zonder klinische geriatrie en met of zonder ziekenhuis verplaatste zorg).

Onderzoeksopzet
In de evaluatie van het ZPH wordt gebruikgemaakt van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden in een quasi-experimenteel onderzoeksdesign. De effecten op GENERO – Transitie-experiment Zorgprogramma voor Preventie en Herstel 3 functioneren en kwaliteit van leven van ouderen worden in een prospectieve cohortstudie gemeten, en het CPH wordt geëvalueerd door middel van een randomized controlled trial (RCT).

Settings
In de studie zullen drie typen ziekenhuizen deelnemen met verschillende niveaus van geriatrische zorg:

  1. een ziekenhuis zonder klinische geriatrie, zonder ziekenhuis verplaatste zorg en zonder nazorg in de eerste lijn (Ruwaard van Putten, Spijkenisse);
  2. een ziekenhuis met klinische geriatrie, ziekenhuis verplaatste zorg/zorghotel en zonder nazorg in de eerste lijn (St. Franciscus Gasthuis met De Stromen Opmaat Groep, Rotterdam);
  3. een ziekenhuis met klinische geriatrie en ZPH tot in de eerste lijn (Vlietland Ziekenhuis en de Argos Zorggroep, regio Nieuwe Waterweg Noord).

Onderzoeksgroepen
Gedurende 1 jaar worden via een triage met de ISAR bij de totale instroom van 65-plussers (7000 per locatie) kwetsbare ouderen geïdentificeerd (4500 per locatie). Uit deze groep wordt een aselecte steekproef van 900 kwetsbare ouderen per locatie samengesteld. Op de interventielocatie worden daarnaast 400 kwetsbare ouderen geïdentificeerd die in aanmerking komen voor het CPH. Deze groep wordt gerandomiseerd over ZPH in- of exclusief verblijf in het CPH.

Follow-up en gegevensverzameling
Er worden gegevens verzameld bij opname, 3 en 12 maanden na opname over de primaire uitkomstmaten voor ouderen en de mantelzorger (fysiek functioneren, kwaliteit van leven, en ervaren belasting), risicofactoren van functieverlies, en indicatoren van het zorgproces.
Voor een goede beoordeling van de effecten van het ZPH worden kwantitatieve procesindicatoren gemeten, die betrekking hebben op de behandelintegriteit van het ZPH (bv welke disciplines waren bij de behandeling betrokken).
Daarnaast wordt via een audit de kwaliteit van de geleverde zorg en het zorgtraject in de drie settings gedetailleerd in kaart gebracht. De uitkomsten op 3 en 12 maanden worden vergeleken tussen de drie locaties met statistische correctie voor verschillen in casemix en behandelregimes (‘confounders’).

Onderzoekers

Opdrachtgever

Samenwerkingspartners

Projectgroep:

  • Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC
  • Institute for Medical Technology Assessment, Erasmus University Rotterdam
  • VU Medisch Centrum Amsterdam
  • Argos Zorggroep
  • Vlietland Ziekenhuis

Deelnemende ziekenhuizen:

  • Ruwaard van Putten
  • Vlietland Ziekenhuis
  • St. Fransciscus Gasthuis en De Stromen Opmaat Groep
  • Argos Zorggroep

Publicaties

1. Vos, J.B.M. de, P.L., Bakker, de Vreede, T.J., Wijngaarden, J.D.H. van, Steyerberg, E.W., Mackenbach, J.P., Nieboer, A.P. The Prevention and Reactivation Care Program (PReCaP): Intervention Fidelity Matters, BMC Health Care Services Research.

2. Hartgerink, J., Cramm, J.M., Bakker, T., Eijsden, R. Mackenbach, J., Nieboer, A.P. (2012). The importance of relational coordination for integrated care delivery to older patients in the hospital, Journal of Nursing Management. Impact Factor of 1.181/SE2.

3. Cramm, J.M., Hartgerink, J.M., de Vreede, P.L., Bakker, T.J., Steyerberg, E.W., Mackenbach, J.P., Nieboer, A.P. (2012). The relationship between older adults' self-management abilities, well-being and depression, European Journal of Ageing. doi: 10.1007/s10433-012-0237-5 Impact Factor of 1.119/SE2.

4. Vos, J.B.M. de, Asmus-Szepesi, K.J.E., de Vreede, P.L., Bakker, T.J., Steyerberg, E.W., Mackenbach, J.P., Nieboer, A.P. (2012). Integrated approach to prevent functional decline in hospitalized elderly: the prevention and Reactivation Care Program (PReCaP), BMC Geriatrics. 12:7 doi:10.1186/1471-2318-12-7 Unofficial impact Factor of 1.70.

5. Cramm, J.M., Hartgerink, J.M., Bakker, T.J., Steyerberg, E.W., Mackenbach, J.P., Nieboer, A.P. (2012). Understanding self-management abilities among older individuals at risk of function loss: Who are better self-managers and are self-management abilities mediators of well-being? Quality of Life Research. doi: 10.1007/s11136-012-0131-9 Impact Factor of 1.958/SE1.

6. Makai, P., Koopmanschap, M., Brouwer, W., Nieboer, A.P. (2012). Capabilities in Dutch psycho-geriatric nursing homes: an exploratory study using a proxy version of the ICECAP, Quality of life research. 21:801-812. Impact Factor of 1.958/SE1.

7. Cramm, J.M., Strating, M.M.H., Vreede, P.L. de, Steverink, N., Nieboer, A.P. (2012). Validation of the Self-Management Ability Scale (SMAS) and development and validation of a shorter scale (SMAS-S) among older patients shortly after hospitalisation. Health and Quality of Life Outcomes. 10:9 Impact Factor of 1.86/SE1.

8. Asmus, K.J.E., Vreede, P.L. de, Nieboer, A.P., Wijngaarden, J.D.H. van, Bakker, T.J.E.M., Steyerberg, E.W., Mackenbach, J.P. (2011). Evaluation of a hospital based reactivation care program to prevent functional loss in at-risk elderly persons admitted to the hospital: a study protocol, BMC Geriatrics. 11:36. Unofficial impact Factor of 1.70.

(Re)submissions


9. Hartgerink, J., Cramm, J.M., van Wijngaarden, J., Bakker, T., Mackenbach, J., Nieboer, A.P. A framework for understanding improved elderly care outcomes of integrated care programmes in hospitals, submitted to International Journal of Integrated Care.

10. Cramm, J.M., Nieboer, A.P. Development and validation of the Older Patients’ assessment of Integrated care (OPIC) Scale, submitted to Social Indicators Research.

11. Hartgerink, J., Cramm, J.M., Eijsden, R. Mackenbach, J.P.,  Nieboer, A.P. The importance of multidisciplinary teamwork and team climate for relational coordination among teams delivering care to older patients, submitted to Journal of Advanced Nursing.

12. Makai, P., Koopmanschap, M., Brouwer, W., Nieboer, A.P. A validation of the ICECAP-O in a population of recently hospitalized older people, resubmitted to Health and Quality of Life Outcomes.

13. Asmus-Szepesi, K.J.E., Vreede, P.L. de, Nieboer, A.P., Bakker, T.J.E.M., Mackenbach, J., Steyerberg, E.W. Prognosis of hospitalized elderly people with different levels of functioning: a prospective cohort study, submitted.