Themadossier Duurzaamheid

Binnen het thema ‘duurzaamheid’ onderzoeken we hoe de lokale belastingen raken aan een duurzame omgeving. Bij het begrip duurzaamheid denken wij onder andere aan klimaatbestendigheid bijvoorbeeld waterbeheer), het toewerken naar energieneutraliteit (energietransitie) en een circulaire economie. Dat raakt aan lokale belastingen, doordat enerzijds met belastingen geld kan worden opgehaald om te besteden aan die klimaatdoelen (bekostiging) en anderzijds door middel van differentiatie binnen de belasting een prikkel kan worden gegeven aan de belastingbetalers om duurzamere keuzes te maken (instrumenteel gebruik, gedragsbeïnvloeding).

Bij bekostiging van duurzaamheidsmaatregelen kan gedacht worden aan het bekostigen van hemelwateropvangvoorzieningen via de gemeentelijke rioolheffing of de watersysteemheffing van het waterschap en aan de bekostiging van energiemaatregelen aan een particulier huis (‘van het gas af’) via een baatbelasting 2.0 (lopend onderzoeksproject waar het ESBL aan bijdraagt). Bij gedragsbeïnvloeding kan men denken aan het verminderen van huishoudelijk afval door beprijzing via de gemeentelijke afvalstoffenheffing en aan het stimuleren van energieneutraal en circulair bouwen via een korting op de gemeentelijke leges voor een bouwvergunning.

  • Titel: 'Circulaire economie en lokale belastingen'
    Wie: A.P. Monsma
    WaarMBB 2020 / 10-34.

    Titel: Gemeentelijke belastingheffing & verduurzaming van havengebonden en industrieel vastgoed
    Wie: A.W. Schep, A.P. Monsma, J.A. Monsma, R.H. Kastelein, V.F. van de Glind, S. Kapoerchan, D. El Manouzi

    Titel: 'Warmtenet Groningen: baatbelasting en ozb'
    Door: A.P. Monsma
    Omschrijving: Onderzoek in opdracht van de gemeente Groningen. Onderzocht is in hoeverre een warmtenet kan worden gefinancierd d.m.v. gemeentelijke belastingen.

  • Zie hier de onderzoeken en publicaties uit 2019.

    Titel: 'De modelakte zonnepanelen en de Wet WOZ'
    Wie: A.P. Monsma
    Waar: Vastgoed Fiscaal en Civiel 2019/6

    Titel: CO2-heffing: #hoedan?’
    Wie: A.W. Schep
    Waar: Column in de rubriek ‘Uitvergroot’ van Vakstudie Nieuws, V-N 2019/17.0
    Omschrijving: Dit artikel omschrijft de vragen die spelen bij de door het kabinet gepresenteerde CO2-heffing voor de industrie.

    Titel: ‘Fiscale bekostiging warmtenet Drechtsteden'
    Door: A.P. Monsma en M.R. de Boer
    Omschrijving: Centraal in dit onderzoek staat de vraag of, en zo ja onder welke voorwaarden, het mogelijk is de kosten van de aanleg van een warmtenet te verhalen op de aan te sluiten onroerende zaken (woningen) via een gemeentelijke baatbelasting.

  • Zie hier de onderzoeken en publicaties uit 2018.

    Titel: ‘Lokale belastingen en duurzaamheid’
    Door: A.W. Schep
    Omschrijving: Essay geschreven in opdracht van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

    Titel: ‘Concept-rapport ‘Objectgebonden financiering van woningverduurzaming met baatbelasting’
    Door: A.W. Schep
    Omschrijving: Onderzoek in opdracht van BEL-combinatie.

    Titel:Rapportage onderzoek fiscaal-juridische advisering over energieproductie door waterschappen’
    Door: J.A. Monsma en A.P. Monsma
    Omschrijving:Aan het ESBL is de voorlopige opdracht verleend voor een onderzoek resulterende in fiscaal-juridische advisering over energieproductie door waterschappen. Van dit onderzoek is deze rapportage gemaakt. Opdrachtgever is de Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

    Titel: ‘Belastingfaciliteiten voor de creatieve industrie’
    WaarWeekblad voor Fiscaal Recht 2018/6
    Wie: A.P. Monsma, M. Tydeman-Yousef
    Omschrijving: Verslag van het seminar ‘Fiscale autonomie en haar grenzen’ van de Erasmus School of Law, gehouden op 12 oktober 2017 te Rotterdam.

    Titel: ‘Circulaire economie en afvalstoffenheffing’
    WaarBelastingblad 2018/98
    Wie: A.P. Monsma
    Omschrijving: D.m.v. afvalstoffenheffing en andere heffingen zou circulaire economie, als deelthema van duurzaamheid, gestimuleerd kunnen worden.

    Titel: ‘Gebouwgebonden financiering van energetische maatregelen voor woningen: naar een baatbelasting 2.0?’
    WaarBelastingblad 2018/96
    Wie: A.W. Schep
    Omschrijving: Woningen moeten duurzamer. Daarvoor is (gebouwgebonden) financiering nodig. In hoeverre kan de gemeentelijke baatbelasting hierbij een rol spelen?

    Titel: ‘Gratis parkeren voor Teslarijders’
    Waar: Column in de rubriek ‘Uitvergroot’, V-N 2018/23.0.
    Wie: A.W. Schep
    Omschrijving: Gemeenten zetten fiscale middelen in om duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. Maar wordt daarbij daadwerkelijk een positieve bijdrage aan het klimaat geleverd?

    Titel: ‘Lokale belastingen en duurzaamheid’
    Waar: Essay geschreven in opdracht van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).
    Wie: A.W. Schep
    Omschrijving: Lokale heffingen kunnen het duurzaamheidsbeleid van gemeenten een impuls geven. Onderzocht moet worden wat de effecten hiervan zijn.

    Titel: ‘Heffingen kunnen altijd groener’
    WaarBinnenlands Bestuur 2018, week 14, p. 54-57.
    Wie: A.W. Schep
    Omschrijving: Samenvatting van het essay dat Arjen Schep heeft geschreven voor de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

    Titel: ‘Geef gemeenten regie bij duurzaam wonen’
    WaarSC Krant (SdU) van 15 mei 2018, nr. 8, p. 6.
    Wie: A.W. Schep, T. Smit
    Omschrijving: Arjen Schep en Tijmen Smit pleiten ervoor gemeenten de regie te geven bij het verduurzamen van particuliere woningen. Hoe kan dit financieel worden uitgewerkt?

    Titel: ‘Bekostiging centrale zuiveringsstap voor de verwijdering van gewas-beschermingsmiddelen’
    WaarESBL 2018 (intern, kan worden opgevraagd)
    Wie: J.A. Monsma
    Omschrijving: Hoe kan de centrale zuiveringsstap voor de verwijdering van gewas-beschermingsmiddelen worden bekostigd? Onderzoek in opdracht van het Hoogheemraadschap van Delfland.