Vertrouwen in de politie

Current facets (Pre-Master)

Trends en verklaringen

Onderzoeksvraag

Welke ontwikkelingen hebben zich de afgelopen jaren voorgedaan in het vertrouwen van burgers in de politie in Nederland, welke factoren dragen bij aan een verklaring in de variatie in vertrouwen in de politie en welke verschillen en overeenkomsten bestaan er in dit opzicht tussen Nederland en andere West-Europese landen?
De volgende onderzoeksvragen geven richting aan het onderzoek:

  • Welke aspecten kunnen worden onderscheiden in het begrip ‘vertrouwen’? Wat zijn bevindingen uit de nationale en internationale literatuur over vertrouwen van burgers in de politie?
  • Welke ontwikkelingen hebben zich de afgelopen jaren voorgedaan in het vertrouwen van burgers in de politie in Nederland?
  • Welke verschillen en overeenkomsten bestaan er in dit opzicht tussen Nederland en andere West-Europese landen?
  • Welke factoren dragen bij aan een verklaring in de variatie in vertrouwen in de politie?

Aanpak

Het onderzoek is in een aantal stappen uitgevoerd.

  • Stap 1.  Literatuuronderzoek van de wetenschappelijke literatuur en van de door de overheid gesteunde of geïnitieerd onderzoek naar de oorzaken van vertrouwen in de politie, met een focus op Nederland, maar ook op internationale ontwikkelingen en ontwikkelingen in andere landen. De focus is op belangrijke trends, en op overeenkomsten en verschillen. We raadplegen we de nationale maar vooral ook de internationale literatuur.
  • Stap 2.  Beschrijving van de ontwikkeling van vertrouwen van burgers in de politie in Nederland op basis van literatuur en op basis van een analyse van data uit de European Social Survey.
  • Stap 3.  Onderzoek naar de mogelijke determinanten van vertrouwen van burgers in de politie, op basis van gegevens uit de European Social Survey. We ontwikkelen een model dat een verklaring kan bieden voor het niveau van vertrouwen in de politie met sociaal demografische, socio-economische factoren, interpersoonlijk vertrouwen, gevoelens van veiligheid en ervaren criminaliteit als onafhankelijke variabelen.
  • Stap 4.  Verdiepend onderzoek in Nederland naar factoren die het meeste bijdragen aan een verklaring voor variatie in het vertrouwen van burgers in de politie. Hiervoor proberen wij een model te ontwikkelen, waarin meerdere variabelen zijn opgenomen, zoals socio-demografische factoren (leeftijd, geslacht, etnische achtergrond), sociaaleconomische factoren (onderwijs, arbeid, inkomen), houdingen van burgers ten opzichte van andere instituties, de houding tegenover criminaliteit, gevoelens van veiligheid, ervaring met de politie (contacten, aard van de contacten met de politie).

Data

In stap 2, 3, 4 en 5 is gebruik gemaakt van de European Social Survey (ESS). Dit is een internationaal onderzoek van heel hoge methodologische kwaliteit. Ook in Nederland is er een voldoende ruime representatieve steekproef (N-1829), met een response rate van 60%. Deze data laten niet enkel toe naar verschuivingen in vertrouwen in de politie te kijken, maar laten ook toe houdingen ten opzichte van de politie in detail te bestuderen. Voor fase 4 is gebruik gemaakt van data uit de Integrale Veiligheidsmonitor (IVm). Dit is een jaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. Ook wordt er aandacht besteed aan buurtproblemen, aangiftegedrag, respectloos gedrag, preventiemaatregelen, het functioneren van de politie en het gemeentelijke veiligheidsbeleid.

In de Integrale Veiligheidsmonitor 2010 worden de ervaringen van de inwoners van Nederland beschreven rond de leefbaarheid van de woonbuurt, de beleving van buurtproblemen, onveiligheidsgevoelens, aangiftegedrag, ervaringen met veel voorkomende criminaliteit, het oordeel van de bevolking over het optreden van de politie en preventiegedrag. Met behulp van de IVm kan een waardevol aanvullend en verdiepend beeld geschetst worden dat aansluit op de bevindingen van het internationaal vergelijkende deel van dit onderzoek. De data uit dit onderzoek bieden de mogelijkheid om vertrouwen in verband te brengen met tal van andere variabalen en een model te ontwikkelen met variabelen die een belangrijke bijdrage leveren aan de variatie in tevredenheid. Daarnaast gebruiken we de bevindingen uit eerder verricht onderzoek om te komen tot zo goed mogelijke interpretaties.

Producten

Boek: Van der Veer, L. Van Sluis, A. Van de Walle, S. Ringeling, A.. Politiewetenschap 71, Politie en Wetenschap/Reed Business 2014.  

Financier

Programma Politie en Wetenschap

Contact

Dr Arie van Sluis - vansluis@essb.eur.nl
Prof. Dr Steven Van de Walle - vandewalle@essb.eur.nl
Prof. Dr Arthur Ringeling - ringeling@essb.eur.nl