Geschiedenis Groot-Brittannië en Europa

In de achttiende eeuw veroverde Groot-Brittannië het overwicht in Europa en elders in de wereld. In macht en invloed streefden de Britten toen langzaam maar zeker de Fransen voorbij, ook al maakten de Amerikanen zich daarna los van het Britse moederland. De overwinning op Napoleon maakte hen oppermachtig op zee. In de daarop volgende eeuw ontwikkelde het Britse rijk zich tot het grootste uit de hele geschiedenis. Op het hoogtepunt van zijn ontwikkeling bestuurde het een kwart van de wereld en beheerste het alle zeeën. Vandaag de dag is er weinig overgebleven van die macht, maar zijn erfenis is nog overal zichtbaar.

Dank zij het Britse rijk kon het Engels uitgroeien tot een wereldtaal en wist het kapitalisme te zegevieren. Dit rijk zorgde ook voor de verbreiding van het protestantisme en het bestuursmodel via parlementen. Concurrerende rijken als dan van de Habsburgers en van Hitler wist het te weerstaan. In de twintigste eeuw namen de Verenigde Staten de rol van de Britten over, maar ook via dit rijk bleef de Britse invloed zichtbaar. In de cursus onderzoeken we in zes lessen de factoren die de Britse invloed zo groot maakten. Met het oog op de voorgenomen Brexit verkennen we in het bijzonder de relatie die Groot-Brittannië ten opzichte van het Europese continent onderhield en zal moeten blijven onderhouden. Rivaliserende grootmachten in Europa wilde Groot-Brittannië steeds bestrijden. Halverwege de negentiende eeuw begonnen de Britten zich te koesteren in hun ‘splendid isolation’. Ze meenden dat ze weinig meer te zoeken hadden in Europa zolang het heersende machtsevenwicht daar niet in gevaar was. De macht die het laat opgekomen verenigde Duitsland nastreefde, deed de Britten ontwaken uit hun isolement. Een oppermachtig Duitsland bracht de machtsbalans in gevaar. Na de Eerste Wereldoorlog trokken de Britten zich opnieuw zo veel mogelijk terug. De prijs die voor de overwinning in de Tweede Wereldoorlog op Duitsland moest worden betaald, dwong de Britten er toe aansluiting te zoeken bij de Europese Unie.

Het staat wel vast dat ook nu de Britten besloten hebben uit de Europese Unie te treden, ze een speciale modus vivendi met Europa zullen moeten ontwikkelen. Een Britse ‘Alleingang’ is niet alleen slecht voor de Britten, zoals ze ongetwijfeld zullen gaan beseffen, maar ook voor de Europeanen. De Europese Unie zal moeten veranderen om ook met de Britten een werkbare relatie mogelijk te maken.

Dr. Paul van Velthoven

Dr. P.J.G. van Velthoven was chef van de opiniepagina van de Haagsche Courant en redacteur buitenland. Zijn specialisatie is de Europese politieke geschiedenis. Hij woonde korte tijd zowel in Parijs als Berlijn. In 2005 promoveerde hij tot doctor in de politicologie op het werk van de Franse politieke denker Raymond Aron. 

Inschrijven

Code

1714KR

Data

2, 9, 16, 23, 30 november
7 december 2017

Dag en tijd

Donderdag, 13.30 - 16.00  (let op: in de gids staat deze cursus in de
ochtend ingepland. Dit is fout.)

Locatie

Campus Woudestein (klik hier voor meer informatie)

Kosten

€ 222,- (incl. BTW)

Aantal bijeenkomsten

6