Vragen over economie en zingeving?

Professor Govert Buijs

Professor Govert Buijs is bijzonder hoogleraar Christelijke Filosofie aan de Erasmus School of Philosophy. Hij is gefascineerd door de manieren waarop grote groepen mensen of zelfs hele samenlevingen in de greep kunnen komen van bepaalde ideeën en ideologieën. In zijn werk bestudeert Buijs hoe dit doorwerkt in de vormgeving van de politieke orde, van de economische orde en van de samenleving als geheel. Centraal in zijn werk staan thema's als ‘markt, moraal en ideologie’, ‘religie in het publieke domein’ en ‘religie en civil society’.

Waartoe is de economie op aarde? Waarom werken we zo hard? Zouden we niet gewoon toe kunnen met vijftien uur werk in de week, zoals Keynes ooit voorspelde? En waarom tellen we al dit gewerk dan ook nog eens bij elkaar op, zodat we één verzamelnaam kunnen gebruiken: ‘de economie’, waarmee het nu eens slecht kan gaan en dan weer goed, die kan groeien, krimpen, tot stilstand komen of juist floreren – en waar we dan ook nog voortdurend zorgen over hebben? Op die vragen reflecteert Buijs in zijn boek 'Waarom werken we zo hard? Op weg naar een economie van de vreugde'.

"We zouden moeten filosoferen over mens, markt en maatschappij vanuit de liefde"

Govert Buijs in de Studio Erasmus Podcast

Luister op Spotify

Economen in tijd van corona - Govert Buijs in gesprek met collega's

Markten | ideologie | civil society | agapè (liefde) | christelijke traditie

Een economie met meer tijd voor elkaar

“We hebben last van een beperkte economische rationaliteit, of een ‘financiële rationaliteit’. En die is een beetje onze geest gaan kleuren, en bepalen. Hierin kan filosofie heel belangrijk zijn. Laten we even gaan zitten, en kijken: wanneer vinden we het leven eigenlijk goed?” 

Bijzonder hoogleraar Christelijke Filosofie Govert Buijs pleit voor een herbezinning van de economie, een nieuwe economie met meer tijd voor bezinning, en meer tijd voor elkaar. “Wanneer vinden we het leven eigenlijk goed? En wanneer vinden we het minder goed, of slecht? Uit onderzoek blijkt – en je kunt het ook bij jezelf nagaan – dat materië le vrijheid een rol speelt bij geluksbeleving, tot op zekere hoogte. Maar net zo belangrijk zijn relaties. We hebben alleen nauwelijks begrippen om die te duiden. Als iemand zegt: ik wil eigenlijk wel minder werken zodat ik meer tijd voor mijn familie heb, past dat niet in een economische rationaliteit. Maar het past wel in een menselijke rationaliteit.”

Homo coöperans

In een podcast van Studio Erasmus legt Buijs uit wat hij bedoelt met de mens als ‘homo coöperans’. “De mens in werkelijkheid is een veel rijker wezen dan alleen economisch. Mensen zijn heel hulpbehoevende wezens, we kunnen onszelf nauwelijks in leven houden in vergelijking met dieren, maar we hebben een enorme creativiteit, we kunnen dingen ontwikkelen. Dat kan via uitwisseling. Gezamenlijk.”

“Lange tijd waren we met weinig mensen op aarde, de natuur was een gegeven. Inmiddels zijn we op een punt dat niemand meer, links noch rechts, kan volhouden dat deze aarde oneindig is. Willen we de natuur uitputten, alles eruit halen wat erin zit? Of is het belangrijk voor ons dat er natuur in stand blijft? Is dat misschien ook een dimensie van ‘het goede leven’?”

Over de impact van het coronavirus zegt hij: “Er werd altijd gedacht: de economie gaat gewoon door, er is geen alternatief. Nu zien we: je kunt ook stoppen. De vraag of het terecht was, of niet, daargelaten. Het feit dat we dit kunnen doen, het heft in eigen hand nemen, dat is bijzonder.” 

Govert Buijs interviewen?
Neem contact op met onze persvoorlichters.
Meer over het werk van Govert Buijs
Bekijk publicaties en recente onderzoeksprojecten