1984 en de surveillancemaatschappij – een podcast door Vivien Butot

“Big Brother is watching you!” is de beroemdste zin van Nineteen Eighty-Four van George Orwell. In deze dystopische roman wordt de maatschappij in een denkbeeldige toekomst door een alomtegenwoordige overheid gecontroleerd. Je hoeft het boek niet gelezen te hebben om het concept te kennen; het is onderdeel van de populaire cultuur geworden. Maar is de surveillancemaatschappij zoals Orwell in het boek omschrijft ook werkelijkheid geworden?

Het is bijna onmogelijk om 1984 te bespreken zonder een verbinding te maken met de huidige tijd, waarin alom gebruik wordt gemaakt van surveillance - door middel van bijvoorbeeld mobiele telefoons, bewakingscamera’s en de bonuskaart bij de Albert Heijn. Is Big Brother watching us? En wie is Big Brother in de huidige maatschappij? Is de verwijzing naar 'Big Brother' gepast, als we het hebben over de Covid-19-app die landen lanceren? Welke lessen kunnen we leren voor een mogelijk gebruik van dergelijke apparaten om de coronapandemie te bedwingen? En als de app er komt, komen we er dan ooit nog vanaf?

  • Over de spreker

    Vivien Butot doet voor zijn PhD onderzoek bij Erasmus School of Social and Behavioural Sciences (ESSB) voor het Centre for BOLD (Big Open en Linked Data) Cities, waarin hij focust op de relatie tussen ontwikkelingen op het gebied van smart cities en privacy. Voor Studium Generale sprak hij een podcast in over of 1984 wel of juist niet een goede metafoor is voor de surveillancemaatschappij zoals we die nu kennen. Of hadden Aldous Huxley (Brave New World) en Franz Kafka (The Trial) een meer vooruitziende blik? Luister hieronder naar de podcast, of beluister hem via Spotify.