Hoezo, nazi's waren rationeel en terughoudend?

Charles Russel, "Overview of the mass roll-call of SA, SS and NSKK troops. Nuremberg, November 9, 1935" CC-BY-SA-3.0
Charles Russel, "Overview of the mass roll-call of SA, SS and NSKK troops. Nuremberg, November 9, 1935" CC-BY-SA-3.0

In recente interviews stelde wetenschapsfilosoof Maarten Boudry dat jihadisme gevaarlijker en haatdragender is dan nazisme. Daar was historicus Pieter van den Heede het niet mee eens. In een online artikel legt hij uit waar Boudry's redenering volgens hem spaak loopt.

Waar jihadisten trost zijn op hun moord- en folterpraktijken, waren nazi's hier rationeler en terughoudender in - aldus Boudry. Volgens Van den Heede is dat niet juist: leidinggevende nazi's als Rudolf Höss en Odilo Globocnik (respectievelijk de voornaamste commandant van Auschwitz en één van de belangrijkste verantwoordelijken voor de uitroeiingen in Bełżec, Sobibór en Treblinka) streden om de titel van 'meest 'succesvolle' massamoordenaar van het Derde Rijk'.

Van den Heede stelt dat veel leidinggevende nazi's even fanatiek in hun overtuiging waren als jihadi's, "maar dan omdat ze geloofden te vechten in naam van de 'Leider' en het 'Volk', noties die binnen de nazi-ideologie een soort semi-religieus auro hadden gekregen."

Daarnaast was het nazi-staatsapparaat allesbehalve rationeel georganiseerd. "Zoals al werd beargumenteerd door historici als Martin Broszat in de jaren ’80 van vorige eeuw, was het regime in belangrijke mate een kluwen van verschillende machtscentra, die elkaar voortdurend beconcurreerden in hun streven om de wil van Hitler uit te voeren – in de woorden van historicus Ian Kershaw, “working towards the Führer” – een dynamiek die het moorddadige optreden van het regime alleen maar versterkt heeft," schrijf Van den Heede.

Meer informatie

Lees het volledige artikel op Overdemuur.org.