Hoger opgeleiden in oude wijken: hoe werkt dat?

Hoger opgeleiden in oude wijken: hoe werkt dat?

Oude bewoners voelen zich soms minder thuis in hun eigen buurt als er veel hoger opgeleiden komen wonen. Toch wil Rotterdam meer hoger opgeleiden aan oude wijken in de stad binden. Uit onderzoek van twee Rotterdamse sociologen blijkt dat het negatieve effect van deze gentrificatie kan worden verzacht door de bewoners van de oude wijken erbij te betrekken.

Aanleiding voor het literatuuronderzoek ‘De invloed van sterke schouders’ is het Rotterdamse woonbeleid om meer ‘sterke schouders’, hoogopgeleiden, aan zich binden. Vooral in de oude wijken rond de binnenstad, zoals Middelland, Katendrecht, Oude Noorden wil de gemeente het aandeel hoogopgeleide bewoners vergroten.

Maar wat zijn de effecten van dat beleid? Dat onderzochten de Rotterdamse sociologen Wenda Doff en Mariska van der Sluis in opdracht van Kenniswerkplaats Leefbare Wijken. Uitgangspunt bij het onderzoek is dat gentrificatie een gestuurd proces is waarbij de lokale overheid  keuzes kan maken om negatieve effecten te verzachten.

Positief en negatief
Het onderzoek door Doff en Van der Sluis laat zien dat die ‘sterke schouders’ nieuwe voorzieningen en investeringen, een beter imago en meer organisatiekracht en energie naar een buurt kunnen brengen. Daar profiteren ook de ‘oorspronkelijke’, vaak minder-kapitaalkrachtige bewoners in die buurt van.

Daar staat echter tegenover dat voorzieningen waar huidige bewoners veel gebruik van maken verdwijnen. Daardoor ontstaat een verminderd thuisgevoel en spanningen over het gebruik van de openbare ruimte tussen oude en nieuwe bewoners.

Meer betrokkenheid
Het onderzoek laat verder zien dat het voor een evenwichtig gentrificatieproces belangrijk is dat Rotterdam in de snel veranderende buurten een inventarisatie uitvoert: welke voorzieningen en ontmoetingsplaatsen vervullen een belangrijke functie voor de oude bewoners? Het is daarbij van belang ervoor te zorgen dat tenminste een aantal van deze plekken behouden blijft.

Daarnaast werkt het positief als (oude) bewoners meer bij investeringen in de buurt worden betrokken. De gemeente kan ook als mediator optreden bij botsingen tussen oude en nieuwe bewoners om zo de belangen en wensen van beide partijen te waarborgen. Want door verschillen in kapitaal (o.a. netwerken) zullen oorspronkelijke bewoners vaker het onderspit delven.

Doff en Van der Sluis stellen tenslotte dat Rotterdam meer kan uitdragen dat niet alleen hoger opgeleiden, maar ook lager opgeleiden ‘sterke schouders’ zijn.

Het rapport is hier te vinden

Over Kenniswerkplaats Leefbare Wijken
De Kenniswerkplaats Leefbare Wijken is een multidisciplinair, praktijkgericht samenwerkingsverband tussen de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Gemeente Rotterdam. De Kenniswerkplaats ontwikkelt beleids- en praktijkrelevante kennis op het gebied van stadswijken en leefbaarheid en wil bijdragen aan de uitwisseling en toepassing van deze kennis in het Rotterdamse beleid.

Meer informatie

Marjolein Kooistra | Mediarelaties Erasmus Universiteit Rotterdam | Kenniswerkplaatsen |  010 408 2135 | marjolein.kooistra@eur.nl