Nationale politiebestel nog niet in balans

Nationale politiebestel nog niet in balans

Het nationale politiebestel kent nog tal van onevenwichtigheden en balansverstoringen in de sturing tussen nationaal, regionaal en lokaal niveau. Dit blijkt uit het evaluatie-onderzoek naar de politiek-bestuurlijke sturing en democratische controle van de politie in het nieuwe politiebestel. Het onderzoek is uitgevoerd door bestuurskundigen van de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Universiteit Leiden in opdracht van de Commissie Evaluatie Politiewet 2012 (commissie Kuijken). Het rapport maakt onderdeel uit van het grootschalig evaluatieonderzoek dat op 16 november 2017 is overhandigd aan de Minister van Justitie en Veiligheid.

Samenvatting van het rapport zie onderaan bericht.

Het onderzoek Politiebestel in Balans? (deelstudie 4), laat zien dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn dat nationale beleidsprioriteiten ernstige conflicten opleveren met regionale en lokale operationele beleidsprioriteiten voor de politie. De landelijke thema’s zijn op lokaal niveau meestal herkenbaar. Maar de aandacht voor specifieke lokale behoeften staat wel flink onder druk. Er is veel sturingsmacht geconcentreerd bij de minister waardoor weinig ruimte overblijft voor sturing van de politie op het regionale en lokale niveau. In deze zin is sprake van onbalans in het bestel.

Als gevolg van sluiting van bureaus en wijkagenten die in en voor hun wijk of buurt niet goed zichtbaar zijn komt de betrokkenheid van burgers bij het politiewerk onder druk te staan. Vooral burgemeesters van veel kleine gemeenten vreesden en benoemden deze ontwikkelingen. Deze onbalans maakt daarmee ook de kloof tussen de stad en het platteland zichtbaar, het ‘politieloze’ platteland.

Respondenten pleiten niet voor een nieuwe politiewet of een nieuwe reorganisatie. Binnen de huidige Politiewet moet aansluiting gezocht worden bij een al in gang gezette beweging om decentrale niveaus meer sturingskracht/ruimte binnen het landelijk bestel te gunnen, als een soort van correctie op en herstel van de balans. De onderzoekers concluderen: ‘Het bestel blijkt in de praktijk geen statisch geheel, omdat het nog volop in ontwikkeling is en nog zeker niet ‘af’.

Over het onderzoek

Het evaluatie-onderzoek richtte zich op de politiek-bestuurlijke sturing en politiek-democratische verantwoording, samenwerking tussen niveaus, en de maatschappelijke inbedding van de Nationale Politie. Er zijn voor het onderzoek onder meer 130 diepte-interviews afgenomen onder burgemeesters, officieren van justitie, politiechefs en gemeenteraadsleden van twee politie-eenheden. Tevens leverde de landelijke internet-enquête nog eens 1000 respondenten op.

De deelstudie 4  Politiebestel in Balans? is in opdracht van de Commissie Evaluatie Politiewet 2012 (commissie Kuijken) en onder leiding van bestuurskundige prof.dr. Victor Bekkers door het Department Public Adminstration and Sociology (EUR) en Faculteit Governance and Global Affairs (UL) uitgevoerd. De Commissie Kuijken is in 2016 ingesteld door de minister van Veiligheid en Justitie om het functioneren van het nieuwe politiebestel te onderzoeken.

 

Meer informatie

Marjolein Kooistra, mediarelaties Erasmus School of Social and Behavioural Sciences, Erasmus Universiteit Rotterdam | 010 408 2135 | 06 83676038| kooistra@essb.eur.nl