Wetenschappelijke integriteit

Vervolgonderzoek wetenschappelijke integriteit zaak-Smeesters

Oriëntatie op nader onderzoek in zaak-Poldermans

De Erasmus Universiteit Rotterdam heeft op 29 november 2012 bekend gemaakt een vervolgonderzoek in te stellen naar alle publicaties van voormalig hoogleraar Smeesters.  Dit gebeurt naar aanleiding van aanhoudende twijfels binnen het wetenschappelijk domein over de publicaties van Smeesters. Verder oriënteert het Erasmus MC zich op mogelijkheden om alle publicaties van Poldermans te beoordelen. Met deze maatregelen willen de Erasmus Universiteit en Erasmus MC zoveel mogelijk duidelijkheid creëren over de wetenschappelijke waarde van het werk van beide hoogleraren.

In juni van dit jaar concludeerde de Commissie Wetenschappelijke Integriteit (CWI) dat Smeesters had gehandeld in strijd met de wetenschappelijke integriteit. De analyse van gepubliceerde data leverde toen de conclusie op dat er geen vertrouwen was in de wetenschappelijke integriteit van drie artikelen. Twee daarvan zijn teruggetrokken, één is niet gepubliceerd.

Naar aanleiding van aanhoudende twijfels binnen het wetenschappelijk domein over de publicaties van Smeesters heeft de Erasmus Universiteit de afgelopen maanden gewerkt aan het instellen van een vervolgcommissie. De vervolgcommissie gaat nader onderzoek doen naar het complete werk van Smeesters.

Poldermans

De Raad van Bestuur van het Erasmus MC oriënteert zich momenteel op de mogelijkheden om alle circa 600 publicaties van Poldermans te beoordelen. Daarmee geeft het Erasmus MC een vervolg aan de aanbevelingen van de Onderzoekscommissie, die op 9 oktober al een vervolgonderzoek publiceerde. De Erasmus Universiteit en Erasmus MC willen met beide maatregelen zoveel mogelijk duidelijkheid creëren over de wetenschappelijke waarde van alle publicaties van zowel  Smeesters als Poldermans.

Grondig onderzoek

Rector magnificus prof.dr. Henk Schmidt: “In tegenstelling tot wat in de media wordt bericht nemen de Erasmus Universiteit en Erasmus MC wel degelijk maatregelen om mogelijke schendingen van wetenschappelijke integriteit zo grondig mogelijk nader te onderzoeken – en indien nodig aan te pakken. Wetenschappelijke fraude moet hard worden aangepakt.”

De Erasmus Universiteit neemt al een reeks maatregelen om schendingen van wetenschappelijke integriteit te voorkomen. Het gaat hierbij om een Graduate Course over academische integriteit en ethiek voor (beginnende) onderzoekers, dataopslag en datamanagement.

Universiteit trekt artikelen terug

Hoogleraar handelt in strijd met wetenschappelijke integriteit

De Erasmus Universiteit Rotterdam heeft besloten twee artikelen van prof.dr. Smeesters, hoogleraar Consument en Samenleving bij Rotterdam School of Management , Erasmus University (RSM) terug te trekken uit wetenschappelijke tijdschriften. Dit gebeurt naar aanleiding van een rapport van de onderzoekscommissie Wetenschappelijke Integriteit. Deze commissie werd ingesteld nadat vermoedens ontstonden dat de betreffende hoogleraar wetenschappelijke fouten heeft begaan. Zij heeft diepgaand onderzoek verricht naar de wijze waarop een groot aantal publicaties tot stand is gekomen.

In de twee artikelen zijn onregelmatigheden aangetroffen. Het gaat hierbij om bevindingen die in statistische zin hoogst onwaarschijnlijk zijn. Ruwe data die de basis van deze artikelen vormden bleken niet meer beschikbaar te zijn voor inspectie door derden. De hoogleraar heeft aangegeven dat hij data zodanig heeft geselecteerd dat de gezochte effecten statistisch significant werden.

Hiermee is sprake van handelen in strijd met de wetenschappelijke integriteit. De Erasmus Universiteit ziet zich als gevolg hiervan gedwongen twee artikelen van de hoogleraar in kwestie terug te trekken uit betreffende wetenschappelijke tijdschriften.

De teruggetrokken artikelen zijn de volgende:
- Johnson, C.S., Smeesters, D.H.R.V. & Wheeler, S.C. (2012). Visual perspective influences the use of metacognitive information in temporal comparisons. Journal of Personality and Social Psychology.
- Smeesters, D.H.R.V. & Liu, J. (2011). The effect of color (red versus blue) on assimilation versus contrast in prime-to-behavior effects. Journal of Experimental Social Psychology, 47(3), 653-656.
Het derde artikel waarover in het rapport wordt gesproken betreft een working paper. Dit artikel is niet gepubliceerd.

Het College van Bestuur heeft per 21 juni 2012 het ontslag van professor Smeesters geaccepteerd.
Er is overigens geen enkele reden voor de universiteit om te twijfelen aan de goede trouw van co-auteurs.

De commissie doet ook aanbevelingen over het nemen van verdere maatregelen om een integere onderzoekscultuur te waarborgen. Faculteit en in bredere zin de universiteit nemen deze aanbevelingen ter harte. Nu de procedure rond de afhandeling van het rapport verder is gevorderd kunnen wij hier bijgaande versie van het rapport publiceren. Van belang daarbij is dat de eerder onder embargo zijnde onderzoeksmethode van dr. U. Simonsohn nu op zijn aangeven openbaar gemaakt mag worden.

NB: Dr. U. Simonsohn heeft de titel van zijn paper gewijzigd in: ‘Finding Fake data: Four True Stories, Some Stats, and a Call for Journals to Post All Data’ (unpublished, manuscript in preparation).

Veelgestelde vragen

Landelijke richtlijn voor wetenschappelijke integriteit

Heeft de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) een richtlijn of gedragscode voor wetenschappelijk wangedrag? En wanneer is die code van kracht geworden?

In juni 2005 is de EURrichtlijn voor wetenschappelijk wangedrag ingevoerd die de richtlijn wetenschappelijke integriteit van mei 1997 verving. Deze beschrijft hoe er moet worden gehandeld bij een vermoeden van fraude of plagiaat. In 2005 is ook het LOWI (Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit) in de regeling opgenomen. Sinds 15 juni 2012 heeft de VSNU het nieuwe Landelijke Model Klachtenregeling Wetenschappelijke Integriteit en aangepast beleid. De aangepaste Klachtenregeleing Wetenschappelijke Integriteit EUR komt vanaf okotber 2012 on line.

Daarnaast is in 2005 de Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening in VSNU-verband van kracht geworden, dus ook bij de EUR, als lid van de VSNU. Deze beschrijft de ‘normen en waarden’ rond wetenschapsbeoefening. De EUR heeft de code volledig overgenomen. Hij geldt voor alle faculteiten en vakgroepen in dezelfde mate.

Hoe controleert uw instelling de naleving van de code?

Wetenschappelijk onderzoek geschiedt bij de gratie van exclusieve kennis en het hebben van vertrouwen in de wetenschapper. Solistisch opererende onderzoekers vallen echter wel op, en kunnen aanleiding geven voor nadere analyse. Dit is met name het geval als er sprake is van ‘opmerkelijke’ onderzoeksuitslagen, die sterk afwijken van algemeen aanvaarde hypothesen. Gevallen van uitzonderlijke aantallen publicaties of solistische optredende onderzoekers worden direct gezien en deze dossiers worden extra goed bekeken.

Extern gefinancierd onderzoek vereist vaak dat data bij DANS (Data Archiving and Networked Services) van KNAW gedeponeerd wordt, zodat ook andere onderzoekers van de data gebruik kunnen maken. Dit kan gezien worden als check op mogelijke datafraude, bovendien vindt bij dit onderzoek in de regel peer review plaats. Voor extern gefinancierde onderzoek geldt dat hier ook begeleidingscommissies bij betrokken zijn.

Verder worden er binnen de EUR momenteel discussies gevoerd rond fraude en plagiaat, waarin bekeken wordt of en hoe een effectieve plagiaatcontrole op dissertaties georganiseerd kan worden. Daarnaast wordt bekeken hoe integriteit en plagiaat ingebed kan worden in de onderzoekersopleiding.

Wat gebeurt er bij vermoeden van fraude?

Dit staat beschreven in de EUR richtlijn voor wetenschappelijk wangedrag. Indien er een geval van fraude dan wel andere vorm van inbreuk of wetenschappelijke integriteit vermoed wordt, start er een interne procedure (vaak eerst onder leiding van de decaan). Indien daartoe aanleiding is wordt doorverwezen naar de Vertrouwenspersooon wetenschappelijk onderzoek. Bij deze Vertrouwenspersoon kunnen ook rechtstreeks medewerkers terecht die vragen of een melding hebben aangaande wetenschappelijk wangedrag. De eerste Vertrouwenspersoon wetenschappelijk onderzoek is in 2005 benoemd.

Wat gebeurt er als een melding ontvankelijk wordt verklaard?

Indien de melding ontvankelijk wordt verklaard verzoekt de Vertrouwenspersoon het College van Bestuur een onderzoekscommissie (Commissie Integriteit) in te stellen. De commissie bestaat uit de Vertrouwenspersoon onderzoek, een niet betrokken hoogleraar uit de betreffende faculteit en een hoogleraar op het wetenschapsgebied van buiten de betrokken faculteit. De commissie werkt conform de EUR-richtlijn.

Hoe vaak heeft de commissie een integriteitonderzoek gedaan sinds 1 januari 2005?

Op campus Woudestein is een keer voor 2005 en een keer na 2005 een commissie ingesteld. Rapport van de Cie verschenen respectievelijk in 2005 en in 2009. Daarnaast is drie keer een integriteitscommissie ingesteld vanuit het Erasmus MC, in 2006, 2007 en in 2011.

Op welke gedragsregels hadden de onderzochte klachten betrekking?

Beide zaken van de commissie op campus Woudestein betroffen een klacht over plagiaat. (artikel 2.1 zorgvuldigheid). De eerste casus uit het Erasmus MC ging over een onzorgvuldige wetenschapsbeoefening, de tweede over een conflict over het auteursrecht. De derde casus had betrekking op onzorgvuldige wetenschapsbeoefening op meerdere terreinen.

Hoe vaak heeft dit onderzoek geleid tot een sanctie? En welke sancties zijn opgelegd?

De klacht die op campus Woudestein gemeld werd voor 2005 heeft geleid tot het ontslag van de betreffende medewerker omdat het plagiaat bewezen werd. De commissie die de klacht van na 2005 heeft behandeld is tot de conclusie gekomen dat er geen bewijs is voor het plagiaat. Uit het ter beschikking gestelde materiaal kon niet bewezen worden wie welke tekstgedeelten had geschreven.

In de eerste casus van het Erasmus MC is geconcludeerd dat er geen sprake was van wetenschappelijk wangedrag, de tweede casus is gedeeltelijk gegrond verklaard en dat heeft geleid tot een berisping. In de derde casus was sprake van wetenschappelijk wangedrag en dit heeft geleid tot ontslag van de hoogleraar. Voor de samenvatting van het rapport over prof. Poldermans zie: http://www.erasmusmc.nl/5663/135857/3397899/eindrapportage.owi.2011

Hoelang worden wetenschappelijke gegevens bewaard voor auditing?

In de meeste van onze disciplines blijven gegevens permanent beschikbaar, bijvoorbeeld waar het onderzoek naar teksten of (literaire) bronnen betreft. Bij empirische data wordt in toenemende mate verwacht dat de data gearchiveerd worden via DANS (Data Archiving and Networked Services) van KNAW. In geval van extern onderzoek wordt gewerkt op de vaak strikte voorwaarden van de financier (waarbij de data soms worden overgedragen). Bij Erasmus MC blijven data in beginsel 15 jaar bewaard, soms langer.

Draagt een statisticus verantwoordelijkheid voor de betrouwbaarheid van de gegevens die hij analyseert?

De onderzoeker is de eerst verantwoordelijke voor de betrouwbaarheid van de data.  Een statisticus wordt vaak betrokken bij data-analyse. Bij Erasmus MC is dit standaardgebruik, de statisticus is co-auteur.

Wordt bij een bewezen geacht geval van fraude de KNAW op de hoogte gesteld?

KNAW heeft geen officiële rol bij fraudegevallen. Bij de KNAW is wel het Landelijk Orgaan voor Wetenschappelijke Integriteit (LOWI) ondergebracht. Het LOWI kan advies geven aan universiteiten en kan een oordeel geven over een zaak die niet naar tevredenheid van betrokkenen is behandeld door de wetenschappelijke integriteit commissie. Het zou te overwegen zijn dat universiteiten het LOWI wel op de hoogte te stellen van bewezen gevallen van schending van wetenschappelijke integriteit.

Is de registratie van de nevenfuncties van de werknemers (IV.7) openbaar, zoals de code voorschrijft?

Het bedoelde register is openbaar en te vinden op http://www.eur.nl/eur/feiten_cijfers/nevenwerk/

Algemeen

Voor de hele EUR-gemeenschap geldt de I-code, over professionaliteit, fair play en teamwork.
Tijdens de opleiding van onze studenten wordt eveneens aandacht besteedt aan integriteit, onder meer met de brochure Fraude en Plagiaat.

Meld je aan

voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Aanmelden

Volg de Erasmus Universiteit

op Twitter.

Volgen