Een casus-gebaseerde toets is een assessment waarbij een of meer authentieke casussen de basis vormen voor een reeks open en/of gesloten vragen. Elke casus beschrijft een realistische professionele situatie of product. Studenten wordt gevraagd om problemen te definiëren, analyseren en evalueren met behulp van eerder bestudeerde theorieën, modellen en concepten. Een casus-gebaseerde toets is daarom relevant wanneer je wilt dat studenten kennis toepassen, analyseren en evalueren om authentieke problemen op te lossen en hun oplossingen te rechtvaardigen.
- Doel toets
- Analyse | Toepassing | Evaluatie | Inzicht
- Afnamevorm
- Digitaal | Papier
- Afnameomgeving
- Op campus | Beveiligde omgeving
- Groepsgrootte
- Klein | Middel | Groot
- Tijdsduur toets
- Middel
- Samenstelling
- Individueel
Stappenplan
Stap 1: Van leerdoelen naar toetsing
Bepaal of de gekozen toetsvorm aansluit bij de kennis en/of vaardigheden die je wilt meten, zoals beschreven in je leerdoelen.
Stap 2: Toetsmatrijs
Bepaal of de casus-gebaseerde toets leer voortgang, meesterschap of reflectie beoordeelt. Stel de beoordelingscriteria vast en bepaal hoe deze verdeeld worden over de leerdoelen. Zorg ervoor dat deze verdeling aansluit bij de weging in je toetsplan. Geef aan hoeveel punten elk criterium waard is.
Stap 3: Stel de rubric op
Ontwikkel een beoordelingsrubric die de toetscriteria vertaalt naar waarneembare prestaties. Kies een type dat past bij de opdracht en het doel (bijv. holistisch, analytisch, enkelpuntsrubric). Een duidelijke rubric zorgt voor transparantie voor studenten en consistente beoordeling, en kan iteratief worden verfijnd om aan te sluiten bij de leerdoelen.
Stap 4: Ontwikkel of selecteer casussen
Identificeer (probleem)situaties die authentiek en complex genoeg zijn om de kennis van je studenten te toetsen, bijvoorbeeld door recent nieuws of opkomende trends in je vakgebied te raadplegen. Zorg ervoor dat de casus(sen) authentiek, voldoende gedetailleerd en duidelijk begrijpelijk is voor je studentengroep.
Je hebt twee opties:
- Presenteer de casus van tevoren en laat studenten de casus voorbereiden en bestuderen voordat ze in een beveiligde omgeving open of gesloten vragen over de casus maken.
- Studenten krijgen de casus op het moment dat ze aan het examen beginnen. Zorg er in dat geval voor dat casussen onbekend zijn voor studenten (niet eerder behandeld of als voorbeeld gebruikt).
Stap 5: Stel de toets samen
Ontwikkel open en/of gesloten vragen die direct aansluiten bij kernaspecten van de casus. Zorg dat elke vraag gericht is op een van de beoogde leerresultaten en geschikt is voor de casus(sen).
Bepaal of de toets open boek of gesloten boek is, en bepaal de duur en voorwaarden.
Stap 6: Evalueer en beoordeel
Gebruik een duidelijke rubric om studenten te beoordelen en zorg voor consistente beoordeling door te kalibreren met collega's. Betrek bij multidisciplinaire casussen een beoordelingsteam met expertise in de relevante disciplines.
Stap 7: Bereid je studenten voor
Leg het format uit, inclusief hoe casusvragen benaderd moeten worden. Bied oefencasussen of zelfstudieopdrachten aan en moedig studenten aan om de casussen in de klas of met medestudenten te bespreken om hun vaardigheden in het beantwoorden van casusgebaseerde vragen te ontwikkelen.
Stap 8: Evalueer en pas aan
Zorg voor al het casusmateriaal en geef voldoende tijd voor lezen en analyse. Als de toets digitaal is, zorg er dan voor dat tools zijn ingesteld met rubrics en duidelijke instructies.
Stap 9: Evalueer en verbeter
Verzamel feedback van studenten over zaken als duidelijkheid, moeilijkheidsgraad en relevantie. Update of vervang casussen regelmatig om de toets authentiek en eerlijk te houden.
Validiteit
- Gebruik authentieke, praktijkgerichte casussen die sterk lijken op professionele scenario's.
Betrouwbaarheid
- Ontwikkel een duidelijke rubric met specifieke criteria voor elke vraag en kalibreer de beoordeling met collega's om consistentie te waarborgen.
Transparantie
- Bied oefenmogelijkheden aan en leg uit hoe casusgebaseerde vragen verschillen van standaardexamens.
Bruikbaarheid
- Kwaliteit boven kwantiteit: focus op het ontwikkelen van een paar hoogwaardige casussen die authentiek en relevant zijn en aansluiten bij de leerdoelen, in plaats van veel oppervlakkige casussen.
Omgaan met (Gen)AI
- Verduidelijk of en wanneer AI-gebruik is toegestaan (bijv. tijdens de voorbereiding, maar niet tijdens het examen in een gecontroleerde omgeving).
Inclusie
- Vermijd casussen die specifieke culturele kennis, lokale normen of sociaaleconomische achtergrond veronderstellen, tenzij expliciet behandeld. Beoordeel casussen op impliciete vooringenomenheid (geslacht, etniciteit, sociaaleconomische status, beperking) in beschrijvingen, rollen of verwachte oplossingen.
Open-boek casusexamen
- Studenten hebben toegang tot lesmateriaal. De focus ligt op het toepassen en analyseren van kennis.
Gesloten-boek casusexamen
- Toetst de reproductie en zelfstandige probleemoplossende vaardigheden van studenten onder tijdsdruk, zonder toegang tot het lesmateriaal.
Casus met geleidelijke onthulling(progressive disclosure)
- Informatie wordt stap voor stap onthuld. Studenten moeten hun analyse en beslissingen hierop aanpassen.
Team-based casustoets
- Groepssamenwerking aan complexe casussen, met mogelijke individuele reflecties of peerbeoordelingen.
