In deze activiteit verkennen studenten hoe beslissingen en interventies in complexe systemen kunnen leiden tot zowel beoogde als onbedoelde gevolgen. Door een beleid of innovatie uit de praktijk te analyseren en de korte- en langetermijneffecten in kaart te brengen, leren studenten patronen te herkennen zoals feedbackloops, blinde vlekken en rimpeleffecten. Studenten ontwikkelen een dieper begrip van hoe verschillende perspectieven en waarden besluitvorming vormgeven, en hoe complexiteitsdenken hen kan helpen om meer geïnformeerde, verantwoorde keuzes te maken binnen hun eigen vakgebied.
- Doel van de activiteit
- Brainstorm | Vaardigheden oefenen | Reflecteren
- Wanneer
- Tijdens het lesmoment
- Waar
- Offline
- Tijdsduur
- > 60 minuten
- Groepsgrootte
- Klein | Middel
Stappenplan
Stap 1: Introductie
Leg aan studenten uit dat interventies en beslissingen in complexe systemen vaak rimpeleffecten hebben die verder reiken dan de directe uitkomsten. In deze activiteit gaan studenten een beleid of innovatie uit de praktijk verkennen en zowel beoogde als onbedoelde gevolgen identificeren. Geef een relevant voorbeeld uit jouw vakgebied of een voorbeeld waarmee studenten bekend zijn om de activiteit te verankeren in een concrete context.
Stap 2: Gevolgen in kaart brengen in groepen
Verdeel studenten in kleine groepen en vraag hen om de beoogde uitkomsten en mogelijke onbedoelde gevolgen van de gekozen interventie of het beleid in kaart te brengen. Geef optioneel een template of grafische organizer om hun analyse te ondersteunen, met categorieën zoals korte termijn effecten, lange termijn effecten, feedbackloops en blinde vlekken.
Je kunt studenten plenair hun inzichten laten delen en de discussie sturen naar ethische overwegingen, zoals: wie profiteert van de interventie, wie zou er negatief kunnen worden beïnvloed, en hoe onderliggende waarden beslissingen vormgeven.
Stap 3: Individuele reflectie
Vraag studenten om een korte individuele reflectie te schrijven over hoe zij complexiteitsdenken kunnen toepassen binnen hun eigen vakgebied.
Algemene reflectievragen:
- Kun je een voorbeeld delen van wanneer je een dieper bewustzijn kreeg van de complexiteit van een situatie?
- Hoe ga je te werk bij het begrijpen van complexe situaties of vraagstukken?
Je vindt hier suggesties voor tools en materialen bij deze werkvorm. Het is vaak mogelijk om andere tools te gebruiken. Wend je tot het Learning & Innovation team van je faculteit over de beschikbaarheid en het toepassen van online en offline tools.
Offline
- Casusbeschrijvingen
- Werkblad/template/grafische organizer
Tip 1
- Wijs elke groep een belanghebbendenrol toe (bijv. beleidsmaker, student, burger) om de gevolgen vanuit dat perspectief te analyseren.
Tip 2
- Laat studenten AI gebruiken om aanvullende onbedoelde gevolgen te genereren en deze kritisch te evalueren.
