Waardenkompas

Stappenplan

Stap 1: Introductie

Leg aan studenten uit dat iedereen wordt geleid door persoonlijke waarden, vaak onbewust, en dat bewustwording van deze waarden hen helpt om authentieke keuzes te maken in hun studie en toekomstige beroep. Benadruk dat authenticiteit betekent handelen in overeenstemming met je waarden en identiteit, zelfs wanneer dit uitdagend aanvoelt. In deze activiteit verkennen studenten hun persoonlijke waarden en reflecteren ze op wat het betekent om ernaar te handelen.

Stap 2: Je kernwaarden identificeren

Geef studenten een geprinte of digitale lijst van 30–50 waarden (bijvoorbeeld eerlijkheid, nieuwsgierigheid, onafhankelijkheid of verantwoordelijkheid). Vraag studenten om individueel vijf waarden te selecteren die op dit moment het belangrijkst voor hen voelen. Na de individuele reflectie vraag je studenten om in tweetallen te gaan zitten en hun geselecteerde waarden te delen. Nodig hen uit om uit te leggen waarom deze waarden belangrijk voor hen zijn. Je kunt de dialoog ondersteunen met vragen zoals:

• Wat maakte deze waarden belangrijk voor jou?
• Waar zien we overeenkomsten of verschillen in onze waarden?
• Welke waarde denk je dat jouw gedrag het sterkst stuurt?

Stap 3: Reflecteren op situaties waarin waarden worden getest

Leg aan studenten uit dat waarden vooral zichtbaar worden in situaties waarin iets moeilijk, ongemakkelijk of uitdagend aanvoelt. Vertel studenten dat ze nu gaan reflecteren op wat het betekent om trouw te blijven aan zichzelf in situaties waarin hun waarden worden getest.

Laat studenten eerst situaties in hun studie bespreken waarin ze spanning ervoeren, bijvoorbeeld:

• Een moment waarop ze moesten kiezen tussen erbij horen en uitspreken.
• Een situatie rond groepswerk, integriteit, inclusie of verantwoordelijkheid.
• Een moment waarop ze niet zeker wisten wat de juiste keuze was.

Geef de volgende reflectievragen en laat studenten hun reflectie in tweetallen bespreken:

• Wat maakte deze situatie uitdagend voor jou?
• Welke van jouw kernwaarden was hier relevant?
• Handelde je in lijn met je waarden? Waarom wel of niet?
• Wat heeft deze situatie je over jezelf geleerd?

Stap 4: Dilemmareflectie

Nu studenten hebben gereflecteerd op hun eigen ervaringen, geef je een kort open professioneel dilemma dat relevant is voor jouw discipline. Het kan mooi zijn om een dilemma te kiezen dat ze in hun toekomstige beroepspraktijk tegen kunnen komen. Benadruk dat het doel niet is om het juiste antwoord te vinden, maar om te begrijpen hoe waarden verschillende beslissingen beïnvloeden.

Bijvoorbeeld:

• Psychologie/sociale wetenschappen: Je werkt mee aan een onderzoeksproject en merkt dat een deelnemer zich ongemakkelijk voelt tijdens een studie, maar hij/zij heeft zich niet formeel teruggetrokken. Het stoppen van de sessie kan de onderzoeksgegevens beïnvloeden, maar doorgaan kan druk op de deelnemer leggen.
• Bedrijfskunde/economie: Je werkt bij een bedrijf waar een product heel positief wordt gepromoot. Je weet dat sommige beperkingen van het product niet duidelijk worden gecommuniceerd naar klanten. Je manager benadrukt dat het benadrukken van deze beperkingen de verkoop kan verminderen.

Laat studenten eerst individueel reflecteren op hoe zij het dilemma zouden navigeren:

• Wat zou ik in deze situatie doen?
• Welke van mijn kernwaarden beïnvloeden mijn denken?
• Wat zou authentiek handelen voor mij in deze situatie betekenen?

Vraag studenten vervolgens om hun reflecties in tweetallen of kleine groepen (3-4 studenten) te bespreken. Nodig hen uit om te vergelijken hoe verschillende waarden kunnen leiden tot verschillende maar even begrijpelijke keuzes. De volgende vragen kunnen hun discussie begeleiden:

• Hoe leidden verschillende waarden tot verschillende benaderingen?
• Heeft iemands perspectief je geholpen om het dilemma anders te zien?
• Hoe kan bewustzijn van je waarden je helpen bij professionele beslissingen?
• Hoe kun je trouw blijven aan je waarden terwijl je samenwerkt met mensen die andere prioriteiten kunnen hebben?

Om de activiteit af te sluiten kun je:

• Studenten vragen om één belangrijk inzicht te delen met hun partner.
• Een korte plenaire discussie of uitwisseling in kleine groepen faciliteren.