'Mankind is probably the only species in the universe that has found a way to measure something that does not exist”
Wat is tijd? Een korte excursie in het fenomeen tijd

Cursus Wat is tijd? (1831DR)

Datum(s)

Datum:
1 juli 2019

Tijd:
10.00 - 16.00 uur

Opzet van uw cursusdag

10.00 - 11.00 eerste collegeuur
11.00 - 11.30 pauze met koffie en thee
11.30 - 12.30 tweede collegeuur
12.30 - 13.30 lunch
13.30 - 14.30 derde collegeuur
14.30 - 15.00 pauze met koffie en thee
15.00 - 16.00 vierde collegeuur

Kosten

€95 (inclusief lunch)

Mankind is probably the only species in the universe that has found a way to measure something that does not exist”

Buitenaardse observatie, ca. 2010

Iedereen weet intuïtief wat tijd is maar probeer het eens uit te leggen aan iemand die dat begrip niet kent. Dat besefte Augustinus al in het jaar 430. Tijd meten we via verandering maar de mate van verandering meten we dan weer met de tijd die daarvoor nodig is. De Griekse filosoof Parmenides betoogde ooit juist dat verandering niet mogelijk is in zijn discussies met Heraclitus.

In het Newtoniaanse model van het universum heeft de tijd geen richting. De tijd in bewegingsvergelijkingen kan zonder probleem omgekeerd worden. Toch kennen wij verleden en toekomst als niet verwisselbaar. We herkennen onmiddellijk een in de omgekeerde richting afgespeelde film. Blijkbaar kennen wij aan de tijd een richting toe die er in het Newtoniaanse model niet is.

Stefan Boltzmann, de man die het begrip entropie voor het eerst definieerde als de mate van wanorde in een systeem, besefte dat wij de richting van de tijd ervoeren als die waarin de entropie toeneemt. Maar in elk Newtoniaans systeem zullen altijd uiterst sporadisch spontaan momenten van afnemende entropie plaatsvinden. Zouden wij dan zeer kort een verwisseling ervaren van toekomst en verleden?

Kortom, tijd is een zeer moeilijk te (be)vatten begrip. Samen met de docent verkent u natuurkundige theorieen en mogelijkheden van een ander tijdsbegrip.

 

Hovo docent Paul van Leeuwen

Uw docent

Ir. Paul van Leeuwen was docent natuur- en wiskunde in het middelbaar onderwijs. In 1993 behaalde hij een Master of Science-graad Kennissystemen. Hij ontwikkelde een cursus Kwantumfysica voor niet-fysici om de geïnteresseerde leek enigszins vertrouwd te maken met de betekenis van de kwantumfysica voor ons beeld van de werkelijkheid.

Contact

Heeft u vragen over dit programma? Neem contact met ons op, wij denken graag met u mee.

E-mail: hovo@erasmusacademie.nl
Telefoon: 010-408 2465

Datum(s)

Datum:
1 juli 2019

Tijd:
10.00 - 16.00 uur

Opzet van uw cursusdag

10.00 - 11.00 eerste collegeuur
11.00 - 11.30 pauze met koffie en thee
11.30 - 12.30 tweede collegeuur
12.30 - 13.30 lunch
13.30 - 14.30 derde collegeuur
14.30 - 15.00 pauze met koffie en thee
15.00 - 16.00 vierde collegeuur

Kosten

€95 (inclusief lunch)

BTW
Inclusief 21% BTW
Startdatum
Tijdsduur
1 dag
Aangeboden door
Hovo Rotterdam
Discipline
Natuurkunde
Type
Cursus
Voertaal
Nederlands
Instructievorm
offline
Locatie
Campus Woudestein, Rotterdam
Bekostiging
Privaatonderwijs

Aanmelden

Ik meld mij aan voor dit programma

Ga naar het inschrijfformulier