Bij een presentatie leggen studenten hun kennis, vaardigheden of oplossingen uit, demonstreren ze deze of pitchen ze deze aan een publiek. Het is geschikt wanneer je communicatieve vaardigheden, toepassing van kennis of samenwerking wilt toetsen. Presentaties kunnen individueel of in groepen plaatsvinden en werken goed voor het tonen van proces, resultaten of creatieve oplossingen.
- Doel toets
- Toepassing | Samenwerking | Creatie | Vaardigheden
- Afnamevorm
- Mondeling | Presentatie
- Afnameomgeving
- Onbeveiligde omgeving | Op campus | Op afstand
- Groepsgrootte
- Klein | Middel
- Tijdsduur toets
- Kort| Middel| Lang| Meerdaags/projectmatig
Stappenplan
Stap 1: Van leerdoelen naar toetsing
Bepaal of de gekozen toetsvorm aansluit bij de kennis en/of vaardigheden die je wilt meten, zoals beschreven in je leerdoelen.
Stap 2: Toetsmatrix
Stel de beoordelingscriteria vast en bepaal hoe deze verdeeld worden over de leerdoelen. Zorg ervoor dat deze verdeling aansluit bij de weging in je toetsplan. Geef aan hoeveel punten elk criterium waard is. Zorg dat het cognitieve niveau van elk criterium overeenkomt met het niveau van het bijbehorende leerdoel en dit nooit overschrijdt. Criteria van een lager niveau zijn toegestaan, zolang ze de beoogde leerresultaten nog steeds meten.
Stap 3: Stel de rubric op
Ontwikkel een beoordelingsrubric die de toetscriteria vertaalt naar waarneembare prestaties. Wat moeten studenten doen of laten zien om de leerresultaten te behalen?
Kies een type dat past bij de opdracht en het doel (bijv. holistisch, analytisch, enkelpuntsrubric). Een duidelijke rubric zorgt voor transparantie voor studenten en consistente beoordeling, en kan iteratief worden verfijnd om aan te sluiten bij de leerdoelen. In het geval van groeps presentaties: denk na over hoe individuele bijdragen en teamprestaties worden geëvalueerd.
Aandachtspunten:
- Wie is de beoogde doelgroep (medestudenten, experts, publiek, belanghebbenden)?
- Wat wil je beoordelen: alleen kennis of ook de presentatievaardigheden?
Stap 4: Schrijf de instructies voor studenten
Stel duidelijke en realistische eisen. Deel de opdrachtinstructies, rubric en tijdslimieten vroegtijdig.
In het geval van groepswerk: verdeel studenten of laat hen zelf medestudenten zoeken om mee samen te werken.
Bied voorbeelden en oefenmogelijkheden aan.
Stap 5: Organiseer de logistiek
Plan het formaat (live, opgenomen, poster, pitch), de lengte en de setting (klaslokaal, online, extern publiek).
Plan presentatietijden in en informeer studenten.
Stap 6: Het presentatiemoment
Studenten verzorgen hun presentatie live of via een opname. Docent(en) en/of medestudenten observeren en beoordelen volgens de rubric. Plan kalibratiesessies in bij meerdere beoordelaars.
Stap 7: Feedback en evaluatie
Geef feedback direct of kort na afloop (mondeling of schriftelijk) voor het beste effect. Betrek waar mogelijk medestudenten bij het geven van feedback. Reflecteer achteraf of de methode de beoogde leerresultaten heeft gemeten en wat kan worden aangepast voor toekomstige cohorts.
Validiteit
- Sluit de opdracht nauw aan bij de leerdoelen (bijv. beoordeel geen lichaamstaal als het doel kritische analyse is).
Betrouwbaarheid
- Gebruik een duidelijke rubric en, indien mogelijk, twee beoordelaars. Verduidelijk bij groepswerk hoe individuele bijdragen worden beoordeeld.
Transparantie
- Deel criteria en voorbeelden van tevoren, bied oefenmogelijkheden aan en wees zeer expliciet over hoe individuele versus groepsbijdragen worden beoordeeld.
Bruikbaarheid
- Houd tijdsloten realistisch; presentaties kunnen langer duren dan verwacht. Beperk de lengte of gebruik groepsformaten om tijd te besparen.
Omgaan met (Gen)AI
- Wees expliciet over welk AI-gebruik wel en niet is toegestaan of vraag om een AI-gebruiksverklaring of -reflectie. Daarnaast kun je live Q&A of interactieve elementen toevoegen, zodat studenten hun begrip in realtime kunnen tonen.
Inclusie
- Overweeg diverse formaten (live, opgenomen video, posterpitch). Bied aanpassingen voor neurodivergente studenten of studenten met angst, zoals een kleiner publiek of het indienen van een opname.
- Individuele presentatie: Elke student presenteert zijn of haar eigen werk.
- Duo- of groeps presentatie: Een duo of team presenteert een gezamenlijk project met verdeelde rollen.
- Opgenomen videopresentatie: Studenten nemen van tevoren op en dienen in, wat ruimte biedt voor bewerking en zelfreflectie.
- Panelpresentatie: Een kleine groep presenteert en neemt vervolgens vragen aan als panel van "experts".
- Verhalende presentatie (storytelling): Studenten presenteren hun bevindingen in de vorm van een verhaal om narratieve communicatie te oefenen.
- Conferentiestijl: Meerdere korte presentaties in één sessie, waarmee een academische of professionele bijeenkomst wordt gesimuleerd.
- Postercarrousel: Studenten lopen in groepen langs posters en presenteren meerdere keren aan verschillende doelgroepen.
- Pitchpresentatie: Kort en gefocust (bijv. 2–5 minuten), vaak om een idee of oplossing te "verkopen".
Je kunt verschillende varianten van een presentatie toetsvorm vinden op TestEUR.
