De Leergang Onderwijskundig Leiderschap (LOL) is bedoeld voor onderwijsprofessionals die vanuit hun rol richting willen geven aan onderwijsvernieuwing en -kwaliteit. In de leergang werken deelnemers vanuit Erasmus Universiteit Rotterdam, Technische Universiteit Delft en Universiteit Leiden (LDE) aan een concreet innovatieproject binnen hun eigen onderwijscontext, terwijl zij tegelijkertijd reflecteren op hun leiderschapsrol, positionering en invloed binnen de organisatie. LOL combineert inhoudelijke verdieping in onderwijs en leren met aandacht voor organisatievraagstukken, strategie, draagvlak en samenwerking.
De leergang maakt deel uit van een breder aanbod aan ontwikkelingsmogelijkheden, aangeboden door de Community for Learning & Innovation (CLI). Joost Maarschalkerweerd, onderwijsadviseur en projectleider van de LOL vanuit Risbo, is verantwoordelijk voor de begeleiding van deelnemers uit Rotterdam. De kracht van deze leergang zit in de combinatie van leren van en met elkaar, begeleiding door ervaren opleiders en het uitwisselen van perspectieven met deelnemers uit verschillende faculteiten én universiteiten. Het is een mooi voorbeeld van hoe we in LDE-context werken aan het versterken van onderwijskundig leiderschap, maar ook van hoe we in Rotterdam bijdragen aan het strategische doel 'Eén verbonden EUR', waar het ontwikkelen van leiderschapskwaliteiten geprioriteerd wordt.
In dit artikel delen zes docenten die deelnamen aan het cohort 2024-2025 hun ervaringen. Hanna Weijers, Gijs Elshout, Eva Klijn, Joris Meijaard, Maarten Knapen, en René Zeelenberg vertellen hoe de leergang hen hielp om hun onderwijsinnovatieprojecten verder te brengen én om bewuster en effectiever te handelen als onderwijskundig leider.
Herijking van vaardighedenonderwijs bij Erasmus School of Law
Als programmamanager Vaardighedenonderwijs bij de Erasmus School of Law (ESL) werkte Hanna Weijers binnen de Leergang Onderwijskundig Leiderschap aan een omvangrijk herijkingsproject van het vaardighedenonderwijs. Centraal stonden het actualiseren van vakdoelstellingen voor onder meer schriftelijke en mondelinge vaardigheden, argumentatie- en onderzoeksvaardigheden, leervaardigheden en digitale geletterdheid. Daarbij speelde ontwikkelingsgericht toetsen een belangrijke rol, met een portfolio waarin feedback uit verschillende bronnen samenkomt en leidt tot een holistische beoordeling. Ook het kritisch en verantwoord omgaan met digitale tools en GenAI kreeg een expliciete plek.
Hanna heeft de leergang als zeer waardevol ervaren, omdat deze haar hielp om zowel in te zoomen op de inhoud en complexiteit van het project als uit te zoomen en te reflecteren op haar rol binnen de organisatie. Een belangrijk inzicht dat zij meeneemt, en dat EUR-breed relevant is, is dat succesvolle onderwijsinnovatie niet alleen draait om inhoud, maar juist ook om processen zoals strategie, draagvlak, governance en samenwerking met onderwijsbestuur, medezeggenschap en ondersteuning. Bekijk de poster.
Implementatie en evaluatie van nieuwe Bachelor Geneeskunde - ErasmusArts2030
Als programmadirecteur van de Bachelor Geneeskunde werkt Gijs Elshout in een complexe omgeving waarin patiëntenzorg, onderzoek en onderwijs gecombineerd moeten worden en allemaal om aandacht vragen. Met deelname aan de LOL hoopte Gijs extra handvatten te krijgen om zijn rol en verantwoordelijkheden duidelijker te krijgen en verder te versterken. “Onderwijs is ontzettend leuk, maar in een universitair medisch centrum spelen veel verschillende krachten. Ik wilde leren hoe ik die dynamiek beter kan managen en binnen dit spanningsveld onderwijs het best kan vormgeven.”
Tijdens de leergang werkte Gijs aan het opstarten en doorvoeren van onderwijsinnovatie binnen de vernieuwde Bachelor Geneeskunde van het Erasmus MC, gebruikmakend van de PDCA-cyclus. De leergang gaf hem waardevolle inzichten in hoe hij dit zo succesvol en efficiënt mogelijk kan doen. "Ik heb tijdens dit traject veel tips en adviezen gekregen met betrekking op mijn rol als onderwijskundig leider, waarin ik vaak zonder directe lijnverantwoordelijkheid, toch samen met anderen onderwijsdoelen moet realiseren.” Bekijk de poster.
Onderwijsherontwerp voor kwaliteitsverbetering op de Intensive Care
Eva Klijn, Internist-Intensivist bij Erasmus MC, werkte binnen de leergang aan het project ‘ICU Elevate - Onderwijsherontwerp voor kwaliteitsverbetering op de Intensive Care’, gericht op het verbeteren van de kwaliteit van zorg en onderwijs op de IC van het Erasmus MC. Dit deed ze door zorgprotocollen te koppelen aan onderwijsmodules, het herontwerpen van het onderwijs, dashboarding, en human factor monitoring. Het project gaf waardevolle inzichten in hoe bedside teaching, protocolgebruik en gedragsverandering succesvol en efficiënt kunnen worden toegepast. Dit resulteerde in positieve feedback van gebruikers en opleiders en zelfs erkenning als ‘state-of-the-art’ door externe visiteurs vanuit diverse academische IC’s.
Ook voor Eva persoonlijk heeft deelname aan de leergang impact gehad. Ze heeft zich zowel persoonlijk ontwikkeld, praktijkervaring opgedaan als theoretisch verdiept. Dit alles heeft haar laten groeien in haar rol. Voor Eva is onderwijskundig leiderschap een proces van verbinden, reflecteren en faciliteren. Het vraagt om kennis, moed en menselijkheid. Eva: “Ik geloof dat duurzame onderwijsvernieuwing begint bij leiderschap dat ruimte geeft aan anderen, dat complexiteit omarmt en dat steeds opnieuw de vraag stelt: wat is hier nodig om samen beter te worden?” Bekijk de poster.
Passie, plezier, en doorzettingsvermogen in de MSc Strategic Entrepreneurship
Joris Meijaard, academisch directeur bij de afdeling Strategisch Management & Ondernemerschap bij Rotterdam School of Management (RSM), werkte aan het project Maximally engage students in their MSc learning journey voor de MSc Strategic Entrepreneurship. Zijn project draait om het creëren van een leeromgeving waarin studenten eigenaar zijn van hun ontwikkeling, gedreven door heart, fun en grit. Deze kernwaarden staan voor passie, plezier en doorzettingsvermogen en vormen de basis voor een betrokken leerervaring. In het programma worden attitudes, persoonlijke ambities en veerkracht expliciet verbonden aan academisch leren, ondernemerschap en maatschappelijke impact.
Joris begon aan de LOL op advies van de vice-decaan en was direct enthousiast over de opzet met academisch directeuren uit verschillende instellingen. De leergang maakte hem nog bewuster van zijn rol als onderwijskundig leider en van de invloed die die rol heeft op de leerervaring en toekomst van studenten. De manier waarop de leerreis in LOL werd vormgegeven, met ruimte voor experiment, reflectie en eigenaarschap, ziet hij als een belangrijke inspiratie voor verdere vernieuwing binnen zijn masterprogramma. Bekijk de poster.
Ontwikkeling onderwijsblok voortplanting en gynaecologie - ErasmusArts2030
Maarten Knapen, gynaecoloog-perinatoloog bij Erasmus MC, begon vol verwachting aan de LOL en die verwachtingen werden meer dan waargemaakt. “De trajecten van Risbo & CLI vind ik altijd heel professioneel en praktisch ingericht en de begeleiding is uitstekend en altijd positief. Dat gold ook voor deze leergang. Je krijgt echt een betere basis in onderwijskundig leiderschap door de opdrachten die direct toepasbaar zijn op je eigen rol, en die helpen om daaraan te schaven.” De uitwisseling met de andere deelnemers uit het LDE-verband ervoer hij als erg waardevol. “De kruisbestuiving tussen 18 zeer gemotiveerde deelnemers, ieder met een andere rol, faculteit en organisatie, was enorm leerzaam en inspirerend!"
Tijdens de LOL werkte Maarten aan het ontwikkelen van het onderwijsblok ‘Voortplanting en Gynaecologie’ in het nieuwe curriculum Erasmus Arts 2030 en aan het beter positioneren van onderwijs op de afdeling Verloskunde en Gynaecologie. Hij ziet de LOL echt als een gunning, na al eerder het BKO-, SKO-, BKE- en SKE-traject voltooid te hebben. “Met deze solide basis voel ik me echt goed capabel om mijn rol in het medisch onderwijs naar behoren, met vertrouwen en bovenal met veel plezier te vervullen.” Bekijk de poster.
“De kruisbestuiving tussen 18 zeer gemotiveerde deelnemers, ieder met een andere rol, faculteit en organisatie, was enorm leerzaam en inspirerend!"
Curriculumwijziging Master Psychologie
Met zijn project richtte René Zeelenberg, Associate professor Brain & Cognition bij Erasmus School of Social and Behavioural Sciences (ESSB), zich op de curriculumwijziging van de Master Psychologie. Het doel was een aantrekkelijker curriculum, meer waardering van studenten voor het onderwijs, een betere aansluiting op het werkveld, en minder studievertraging. Tijdens het werken aan dit project had René veel baat bij de inhoud van de leergang: “Voor mij was het interessante aan de leergang juist dat er niet een onderwerp uitsprong, maar dat meerdere van de onderwerpen die aan bod kwamen bij de leergang relevant waren (veranderingsstrategieën, curriculumopbouw, toetsing, project en procesmanagement, accreditatie).”
René legt uit dat wanneer je aan de slag gaat met het herzien van een curriculum, je wellicht niet meteen stilstaat bij al deze aspecten. De leergang hielp hem daarom bij het nadenken over de inhoud en het plannen van de aanpak. Naast de inhoud is René ook erg positief over de samenwerking met collega’s tijdens de LOL: “we [hadden] het geluk dat een hele leuke groep gemotiveerde collega’s uit Rotterdam, Delft en Leiden meedeed aan de leergang. Het was niet alleen erg gezellig, maar ook nuttig om ideeën en ervaringen uit te wisselen.” Bekijk de poster.
- Meer informatie
Ben je geïnspireerd geraakt door deze verhalen en wil je zelf aan de slag met onderwijskundig leiderschap? Op deze pagina vind je meer informatie.
De Community for Learning & Innovation (CLI) biedt verschillende onderwijskundige trajecten aan voor docenten. Bezoek deze pagina voor een overzicht.
