Jongeren en corona: ‘Ik weet dat die huisfeestjes niet heel slim zijn’

Erik Fecken

Hoe moet zo’n campagne eruitzien? „De overheid geeft voornamelijk informatie die is gebaseerd op rationele cognitieve argumenten, maar dat werkt niet bij jongeren”, zegt hoogleraar Entertainment Media and Social Change aan de Erasmus School of History, Culture and Communication, Martine Bouman. Ze is een van de gedragswetenschappers die het RIVM adviseren. Moniek Buijzen, hoogleraar communicatie en gedragsverandering aan de Erasmus School of Social and Behavioural Sciences, vertelt in het artikel van het NRC meer over het belang van dergelijke campagnes.

„Voor jongeren is het belangrijk om vanuit emoties, gevoelens en dagelijkse verhalen te communiceren.” Dat verhaal kan versterkt worden als het van een influencer kan komen. „Een foodie, een fashionblogger, een hiphopper, als zo’n influencer de coronaregels kan koppelen aan zichzelf heeft dat toegevoegde waarde.”

Dat herkennen Anouk Joosen, Nora van Wijk en Meri Sterk (allen 19) uit Leerdam wel. Ze zijn een dagje winkelen in Utrecht en dragen alle drie een papieren tasje van de Zara bij zich. „Sowieso heb je een influencer nodig als je ons wil bereiken”, beamen ze. „Misschien Monica Geuze, daar kijken we wel naar.” Maar of ze hun gedrag dan écht gaan veranderen, is een tweede. „Ik denk dat ik een heel heftig verhaal moet zien, zodat ik besef wat het inhoudt”, zegt Sterk. „Met écht heftige beelden.”

Influencers bereiken niet iedereen. „Ik heb geen telefoon”, zegt student Gregory Susana (20). Hij zit op zijn skateboard, bij het tijdelijke skatepark bij het Jaarbeursplein – waar het, net als in andere parken in Utrecht, barst van de jongeren die gezellig in groepjes bij elkaar liggen en zitten. „Ik focus op mezelf, dat kan het beste als ik niet gestoord kan worden.” Die focus voelt hij ook als het om het virus gaat. „Ik geloof er niet in, de verhalen zijn te tegenstrijdig.” Wel houdt hij zich aan de anderhalve meter en gebruikt hij een mondkapje, uit respect voor andere mensen. Maar een campagne om jongeren nog alerter te maken? „Jongeren zijn met zichzelf bezig, die zijn te egoïstisch om verder te denken. Pas als het in de wet staat gaan jongeren zich aanpassen”, denkt hij.

„Het is belangrijk dat jongeren gaan inzien wat de échte risico’s zijn als ze zich niet aan de regels houden, door middel van persoonlijke verhalen en concrete boodschappen. Ze kunnen familie besmetten, aanzwengelaar zijn van de tweede golf. En dat wil niemand”, zegt Moniek Buijzen, hoogleraar communicatie en gedragsverandering aan de Erasmus Universiteit. Als je jongeren écht wilt bereiken, adviseert ze, leg in zo’n campagne niet de nadruk op wat allemaal níet mag, maar maak er een positieve boodschap van: geef voorbeelden van dingen die je wél veilig en met plezier kunt doen in deze tijd.

„In een geslaagde campagne moet er vooral ook begrip zijn voor deze jongeren”, legt Buijzen uit. „In hun leeftijdsfase is social distancing ontzettend lastig. Het is belangrijk jongeren te laten merken dat daar oog voor is.”

Jongeren zijn zelf sceptisch over de campagne. „Meestal zijn ze zo kneuterig, die campagnes van de overheid. Dan proberen ze te cool te doen.” Of het met social influencers gaat werken, daar hebben Glerum en haar vriendinnen ook hun twijfels over. „Als een influencer zelf allemaal leuke dingen gaat doen, op vakantie, uit eten, poseren met vriendinnen, en mij vervolgens gaat vertellen dat dat niet mag.” Ze schudt haar hoofd. „Dan zou ik ook denken: ja dag.”

Meer informatie

Lees het gehele artikel in het NRC.