Verhitte discussies

Omgaan met spanning en emotioneel geladen momenten in de klas
Puckung graphic design factory, Iconfinder, edited by Samuel Whitcomb

Veel docenten ervaren zogeheten ‘hot moments’: momenten waarop de sfeer in de klas zwaar op de proef wordt gesteld en studenten (en/of de docenten) zich ongemakkelijk beginnen te voelen. Verhitte discussies kunnen zich voordoen wanneer uiteenlopende meningen botsen, meningen agressief worden geuit, of genuanceerd begrip ontbreekt. Ze doen zich voor wanneer studenten zich niet gelijkwaardig uitgenodigd voelen om hun perspectieven te delen of wanneer leerkrachten zich onveilig voelen. Docenten zijn vaak bang voor deze momenten; sommigen smoren ze in de kiem, en sommigen proberen ze koste wat kost te vermijden.

Het doel van deze toolbox is docenten kennis, erkenning en aanmoediging te bieden, en enkele manieren om met ‘hot moments’ om te gaan.

Hot moments- dynamiek op drie niveaus

Er worden vijf bronnen van spanningen geïdentificeerd, die het gevolg zijn van interacties in de klas.

a. Botsende Meningen

b. Culturele verschillen (achtergrond, identiteit, ideologie, onderwijsnormen)

c. Veroordeling en marginalisering

d. Zwijgende stemmen in echokamers

e. Verontrustende stemmen en daden

Vier patronen van dynamiek in individuele docenten kwamen naar voren die vorm geven aan hoe zij omgaan met een hot moment.

a. Zich onzeker en onbekwaam voelen

b. Verrassing en schok ervaren

c. Intuïtie en reactievermogen

d. Uitgedaagde Persoonlijke Disposities (Identiteit, Normen, Ethiek)

Klasduur en -grootte beïnvloeden het ontstaan van spannende momenten en de reacties van de docenten. Verhitte discussies zijn gemakkelijker om te zetten in leerervaringen wanneer de groepsgrootte kleiner is en er weinig tijdsdruk is.

Wat te doen? Enkele richtlijnen en tips

De termen spanning en hot moment hebben verschillende connotaties. In gesprekken over verhitte discussies is het belangrijk dat iedereen dezelfde definitie hanteert. Terwijl voor sommigen hot moments verwijzen naar momenten waarop het leren stopt, is het voor anderen het emotioneel geladen moment voordat het leren stopt, dat nog kan worden omgebogen tot een leerervaring.

Dit benadrukt het verschil tussen een veilige omgeving en een "veilige ruimte", waarbij een veilige omgeving ruimte laat voor ongemak, maar nog steeds vasthoudt aan het feit dat iedereen evenveel respect en aandacht verdient als ieder ander en iedereen gezien wordt als volledig deelnemend lidaan de gemeenschap. [1]

Voor docenten kan ongemak een uitdaging zijn, omdat zij (het gevoel hebben) alwetend, onwankelbaar, beheerst en in controle te (moeten) zijn. Gevoelens van ongemak en onbehagen worden vaak gezien als ongewenst en worden daarom verhinderd, genegeerd of gesmoord.

De ervaring van de docenten met verhitte discussies roept ons op om gevoelens van ongemak te heroverwegen. In plaats van ongewenste gevoelens die moeten worden opgelost of veronachtzaamd, zijn het signalen. Belangrijke signalen die oproepen tot reflectie, tot een time-out, en tot het nemen van een helikopterview van de situatie.

Het delen van je ervaringen met je collega's kan helpen bij het cultiveren van een cultuur waarin je collectief groeit en vertrouwen krijgt om te handelen tijdens hot moments. Als een docent een echt verhaal hoort van een collega (ongeacht de afloop) dan zal hij zich zekerder voelen om de leiding te nemen in moeilijke momenten en ze op een meer constructieve, meelevende manier op te lossen.

Zowel docenten als studenten wijzen er vaak op dat de context van een situatie (tijdsdruk, grote groep, enz.) het nadenken, de aandacht en het nadenken over hete hangijzers in de weg staat. Deze zijn echter nodig om kalm en constructief met verhitte discussies om te kunnen gaan. 

Het verwerven en verfijnen van de professionele en persoonlijke vaardigheden die ons helpen om te gaan met spannende momenten is moeilijk en kost tijd. Het delen van uw situaties en het luisteren naar anderen helpt om uw eigen ervaringen in perspectief te plaatsen. Het helpt om situaties (en jezelf) luchtiger op te vatten en te bevestigen dat er niet zoiets bestaat als 'juist' of 'mislukt' of 'een situatie volledig onder controle hebben'. Situaties zijn onvoorspelbaar; ze kunnen in verschillende richtingen worden gestuurd, maar slechts tot op zekere hoogte. Wees volhardend en geduldig en bovenal mild (voor anderen maar vooral voor onszelf).

Voor contact over het onderzoek: Marieke Slootman, m.w.slootman@vu.nl, en voor contact over workshops over “hot moments”: Siema Ramdas, s.k.k.ramdas@vu.nl

Het volledige document over "hot moments" en de manieren om ermee om te gaan vindt u hieronder:

Misschien vind je het ook leuk...

Vergelijk @count opleiding

  • @title

    • Tijdsduur: @duration
Vergelijk opleidingen