De categorie toetsen bevat ontwerptools die je helpen om oplossingen in een vroeg ontwikkelingsstadium te evalueren.
De tools beschrijven verschillende manieren om verschillende soorten oplossingen - fysiek, digitaal of juist heel technisch - op makkelijke en snelle wijze voorstelbaar te maken. Dit stelt je in staat de oplossingen vroegtijdig te evalueren. Zo worden grote fouten in een later stadium voorkomen. Dat scheelt weer.
Voor elke tool binnen de categorie toetsen geldt een aantal algemene principes:
- Kies de juiste vorm van toetsing, passend bij het soort oplossing.
- Leg tijdens het toetsen zo veel mogelijk vast.
- Toets het toetsen; probeer het eerst uit met je team.
- Maak het niet te mooi. Het idee is om snel tot de kern te komen en de oplossing te evalueren.
Ontwerptools
Wat
Rapid prototyping is een manier om een oplossing te toetsen door er met simpele knutselmaterialen - karton, piepschuim, tape, satéprikkers, enzovoort - een model van te bouwen.
Waarom
Door middel van rapid prototyping komt een oplossing tot leven. Vaak is een simpel model al genoeg om een idee te krijgen van hoe de oplossing zou werken. Dit kan je helpen om een oplossing in een vroeg ontwikkelingsstadium te evalueren en verbeteren.
Hoe
- Bedenk hoe je een rudimentaire versie of model van de oplossing kunt maken. Hoe ziet de oplossing er uit? Wat wil je precies modelleren? Wat voor materialen heb je tot je beschikking om dit te doen?
- Verzamel of maak de benodigde materialen.
- Maak een model van de oplossing.
- Leg het prototype voor aan relevante betrokkenen bij het vraagstuk en vraag om feedback
Wat
Een rollenspel is een manier om een oplossing te toetsen door te acteren.
Waarom
Door middel van een rollenspel kan een oplossing makkelijk en snel invoelbaar gemaakt worden. Dit stelt je in staat de oplossing in een vroeg ontwikkelingsstadium te evalueren en verbeteren.
Hoe
- Denk na over hoe je de oplossing zou kunnen simuleren door middel van een rollenspel. Hoe komt de ervaring, het proces of de interactie van de oplossing er uit te zien? Hoe zou dit nagespeeld kunnen worden? Hoe ziet het scenario er uit? Welke rollen zijn er? Is er een script nodig? Wat voor rekwisieten, omgeving en kostuums kunnen het rollenspel ondersteunen.
- Maak de benodigde onderdelen van het rollenspel. Stel indien nodig een script op, maak rekwisieten en kostuums, bouw de omgeving, enzovoort.
- Verzamel een team acteurs (bijvoorbeeld je teamgenoten), verdeel de rollen, spreek de scripts door en zet alles klaar.
- Vraag een groep mensen deel te nemen aan het rollenspel, waarbij zij de doelgroep van de oplossing spelen (of zijn).
- Speel het scenario.
- Reflecteer naderhand met de acteurs en deelnemers op de ervaring. Wat viel op? Hoe voelde het? Zou deze oplossing in de realiteit kunnen werken? Waar moet dan op gelet worden? Wat kan er nog beter? Maar ook: wat ging goed en moet behouden blijven?
Wat
Video prototyping is een manier om een oplossing te toetsen door middel van video.
Waarom
Door middel van een video prototype kan een oplossing makkelijk en snel voorstelbaar gemaakt worden. Dit stelt je in staat de oplossing in een vroeg ontwikkelingsstadium te evalueren en verbeteren.
Hoe
- Denk na over het scenario waarin de oplossing wordt toegepast. Welke verschillende stappen en activiteiten zijn te onderscheiden? In wat voor volgorde vinden deze plaats?
- Verzin een verhaallijn om het scenario heen. Welke mensen spelen hierin een rol? Wat wordt er gedacht en gezegd?
- Bedenk hoe de verhaallijn door middel van video gecommuniceerd kan worden. Welke scènes zijn er te onderscheiden? Wat gebeurt er precies in deze scènes? Waar speelt het zich af? Welke rollen zijn er? Is er een script nodig? Wat voor rekwisieten en kostuums zijn er nodig?
- Organiseer alles dat nodig is om de video te maken. Verzamel of maak de benodigde rekwisieten en kostuums, regel de locatie(s), stel een script op, regel een camera en een team acteurs (je teamgenoten), verdeel de rollen, enzovoort.
- Film de verschillende scènes. Zorg ervoor dat je voldoende videomateriaal hebt.
- Monteer de video.
- Laat relevante betrokkenen bij het vraagstuk de video zien en vraag om feedback op de oplossing.
Wat
Wizard of Oz is een manier om een technische oplossing tot leven te laten komen door deze te laten functioneren op ‘mensenkracht’.
Waarom
Wizard of Oz stelt je in staat om een technische oplossing makkelijk en snel ervaarbaar te maken. Hierdoor is de oplossing in een vroeg ontwikkelingsstadium te evalueren en verbeteren.
Hoe
- Denk na over hoe je de oplossing zou kunnen simuleren met behulp van ‘mensenkracht’. Welke functionaliteiten heeft de oplossing? Hoe zou een mens deze functionaliteiten kunnen realiseren? Wat voor hulpmiddelen zijn hiervoor nodig?
- Verzamel of maak de benodigde hulpmiddelen.
- Wijs een ‘wizard’ aan - degene die de oplossing bedient - en oefen het functioneren van de oplossing.
- Vraag een groep mensen de oplossing te toetsen, waarbij zij de doelgroep van de oplossing spelen (of zijn). Geef ze eventueel een opdracht mee die ze dwingt de functionaliteiten van de oplossing teverkennen.
- Laat de deelnemers de oplossing toetsen en observeer. Hoe gaan zij om met de oplossing? Hoe lijkt het functioneren van de oplossing voor hun te werken? Vraag de deelnemers hardop te denken.
- Reflecteer naderhand met de deelnemers op de oplossing. Wat vonden zij ervan? Hoe werkte de oplossing voor hun? Wat ging goed? Wat kan er beter? Waar moet rekening mee gehouden worden in de verdere ontwikkeling van de oplossing? Bespreek ook opvallende observaties.
Wat
Paper prototyping is een manier om een digitale oplossing te toetsen door middel van uitgeprinte of getekende schermen.
Waarom
Paper prototyping stelt je in staat om een digitale oplossing makkelijk en snel te simuleren. Hierdoor is de oplossing in een vroeg ontwikkelingsstadium te evalueren en verbeteren.
Hoe
- Zet de basisstructuur van de digitale oplossing uit. Maak een schema van de verschillende
functionaliteiten en bijbehorende schermen en hoe deze ten opzichte van elkaar geordend zijn. - Bepaal welke functionaliteiten je wilt evalueren en inventariseer welke schermen hiervoor gemaakt moeten worden.
- Maak de benodigde schermen - teken ze uit of gebruik een digitaal programma en print ze
vervolgens uit. - Vraag een groep mensen de oplossing te toetsen, waarbij zij de doelgroep van de oplossing spelen (of zijn). Geef ze een opdracht mee die ze de dwingt gebruik te maken van de verschillende functionaliteiten van de oplossing.
- Laat ze deelnemers de oplossing toetsen door ze steeds het scherm voor te leggen dat de echte digitale oplossing ze op dat moment zou laten zien. Observeer hoe zij omgaan met de oplossing. Vraag de deelnemers hardop te denken.
- Reflecteer naderhand met de deelnemers op de oplossing. Wat vonden zij ervan? Hoe werkte de oplossing voor hun? Lukte het om de opdracht uit te voeren? Wat ging goed? Wat kan er beter? Waar moet rekening mee gehouden worden in de verdere ontwikkeling van de oplossing? Bespreek ook opvallende observaties.
Wat
Een storyboard is een sequentieel verhaal die de oplossing beschrijft.
Waarom
Door middel van een storyboard kan een oplossing makkelijk en snel voorstelbaar gemaakt worden. Dit stelt je in staat de oplossing in een vroeg ontwikkelingsstadium te evalueren en verbeteren.
Hoe
- Denk na over het scenario waarin de oplossing wordt toegepast. Welke verschillende stappen en activiteiten zijn te onderscheiden? In wat voor volgorde vinden deze plaats?
- Verzin een verhaallijn om het scenario heen. Welke mensen spelen hierin een rol? Wat wordt er gedacht en gezegd?
- Bedenk hoe de verhaallijn door middel van een reeks afbeeldingen met eventueel wat tekst gecommuniceerd kan worden.
- Werk de verhaallijn aan de hand van de afbeeldingen en tekst uit. Gebruik eventueel het voorbeeldtemplate.
- Leg relevante betrokkenen bij het vraagstuk het storyboard voor. Laat ze het verhaal doorlopen en vraag om feedback op de oplossing.
Template storyboard
Wat
Kritieke aannames helpt je om de aannames over de werking van de oplossing expliciet te maken en een bijpassende manier van toetsen te verzinnen.
Waarom
Vaak bestaat een innovatieve oplossing nog niet en is de werking ervan dus gebaseerd op aannames.
Voordat je de oplossing volledig uitwerkt is het wel van belang om deze aannames expliciet te maken
en vooral ook te toetsen.
Hoe
- Gebruik voor deze oefening het bijbehorende template, print dit uit, of neem het over op een A3-vel, flipover of whiteboard.
- Denk na over de aannames waarop je oplossing gebaseerd is. Deze kunnen bijvoorbeeld gaan over de wenselijkheid, functionaliteit, effectiviteit of haalbaarheid.
- Selecteer de belangrijkste aanname die getoetst moet worden. Wat is de aanname die de oplossing maakt of kraakt?
- Formuleer op basis van deze aanname een onderzoeksvraag.
- Denk na over een manier om deze onderzoeksvraag te beantwoorden. Bijvoorbeeld door middel van één van de andere tools die onder de categorie ‘Toetsen’ vallen (paper prototyping, video prototyping, storyboarding, etc.).
- Definieer indicatoren. Waar moet je bij het toetsen op letten om een antwoord te krijgen op je onderzoeksvraag?
- Stel een plan op. Hoe ga je de toetsing uitvoeren? Wat is de opzet of context, wat zijn de benodigdheden, en wanneer ga je het doen?
Template kritieke aannames
Wat
Werkende mechanismen zijn de functies die een oplossing moet vervullen om het beoogde doel te bereiken.
Waarom
Een oplossing is slechts een ‘vorm’ (het ‘wat’) om bepaalde functies te vervullen (het ‘hoe’) waarmee het beoogde doel (de ‘waarde’) bereikt kan worden. Soms is het ‘wat’ niet zomaar te maken of uit te voeren, en daarmee moeilijk te toetsen. In zulke gevallen kan het helpen om te kijken of je op een of andere manier het ‘hoe’ kunt toetsen.
Hoe
- Gebruik voor deze oefening het bijbehorende template, print dit uit, of neem het over op een A3-
vel, flipover of whiteboard. - Denk na over de werkende mechanismes van je oplossing. Welke functies moet de oplossing vervullen om het beoogde doel te bereiken?
- Selecteer de belangrijkste functie die getoetst moet worden. Welke functie, of welke werkende mechanisme, maakt de oplossing een succes?
- Formuleer voor het geselecteerde mechanisme een hypothese.
- Brainstorm over manieren om de hypothese op een ‘quick and dirty’ manier te toetsen. Bijvoorbeeld door middel van één van de andere tools die onder de categorie ‘Toetsen’ vallen (Wizard of Oz, rollenspel, etc.). Of misschien is er wel een andere vorm denkbaar?
- Definieer indicatoren. Waar moet je op letten om de hypothese te toetsen?
Stel een plan op. Hoe ga je de toetsing uitvoeren? Wat is de opzet of context, wat zijn de
benodigdheden, en wanneer ga je het doen?
