Het Nederlandse risicovereveningsmodel kan mogelijk verder worden verbeterd door een vereveningscriterium op te nemen op basis van indicaties voor langdurige zorg. Dat blijkt uit het scriptieonderzoek van Isa Hogervorst aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Er is nog wel vervolgonderzoek nodig is om tot zo’n vereveningskenmerk te komen.
Risicoverevening moet voorkomen dat zorgverzekeraars financieel voordeel of nadeel ondervinden doordat zij relatief veel gezonde of juist ongezonde verzekerden hebben. Verzekeraars ontvangen daarom hogere bijdragen voor mensen van wie vooraf hogere zorgkosten worden verwacht. Toch worden sommige groepen nog altijd structureel over- of ondergecompenseerd. Dat kan het gelijke speelveld tussen verzekeraars verstoren en prikkels geven om bepaalde groepen verzekerden aan te trekken of juist te ontmoedigen.
Isa onderzocht of indicaties voor zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) kunnen helpen om deze compensatie nauwkeuriger te maken. Daarvoor gebruikte zij gegevens over vrijwel de gehele Nederlandse verzekerdenpopulatie in 2023. In die dataset hadden ruim 370.000 mensen, oftewel 2,1 procent van de onderzochte populatie, in het voorgaande jaar een Wlz-indicatie. Zij waren gemiddeld aanzienlijk ouder dan de totale bevolking en minder gezond.
De verschillen tussen de groepen met en zonder Wlz-indicatie in het voorgaande jaar zijn groot. Mensen met een Wlz-indicatie in het voorgaande jaar hadden gemiddeld 6.197 euro aan jaarlijkse zorgkosten binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw), tegenover 2.956 euro voor de totale bevolking. Achter dat gemiddelde gaan aanzienlijke verschillen schuil, afhankelijk van de aard van de aandoening en de benodigde intensiteit van langdurige zorg.
Opvallend is dat mensen met een Wlz-indicatie in het voorgaande jaar binnen de huidige risicoverevening gemiddeld worden overgecompenseerd. Tegelijkertijd verschilt dit sterk tussen groepen. Zo worden mensen met een lichamelijke beperking gemiddeld ondergecompenseerd, terwijl mensen met psychogeriatrische of psychische aandoeningen gemiddeld worden overgecompenseerd. Het huidige model houdt dus nog niet volledig rekening met verschillen binnen de groep met een Wlz-indicatie in het voorgaande jaar.
Informatie over Wlz-indicaties kunnen de voorspelkracht van het risicovereveningsmodel verbeteren. Een betere compensatie kan bijdragen aan minder prikkels voor risicoselectie en een gelijker speelveld voor zorgverzekeraars. Eerst moet echter worden onderzocht hoe de informatie over Wlz-indicaties zich verhoudt tot bestaande vereveningskenmerken (zoals de risicoklassen gebaseerd op Wlz-gebruik) en in hoeverre de resultaten over meerdere jaren stabiel zijn. Daarnaast moet worden onderzocht van welk jaar de Wlz-indicaties zouden moeten worden gebruikt: het voorgaande jaar (dit onderzoek) of het vereveningsjaar zelf?
De volledige scriptie van Isa is te vinden achter deze link.
