Kwaliteit en veiligheid van zorg moeten centraal staan bij bestuurlijke veranderingen

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) beschouwt bestuurlijke veranderingen in ziekenhuizen als mogelijke risico’s voor de kwaliteit en veiligheid van zorg. Denk daarbij bijvoorbeeld aan fusies tussen ziekenhuizen of de oprichting van een Medisch Specialistisch Bedrijf. Bestuurders en professionals moeten vanaf het begin van dergelijke veranderingen aandacht hebben voor de beheersing van risico’s. De IGZ wil tijdens het hele proces toezicht houden op de kwaliteit en veiligheid van zorg.

Daarom vroeg de IGZ aan Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM) te onderzoeken hoe ze toezicht houdt op ziekenhuisfusies en (de oprichting van) het Medisch Specialistisch Bedrijf. Twee vormen van grote bestuurlijke veranderingen waar veel ziekenhuizen de afgelopen tijd mee te maken hebben gehad. Drie vragen stonden centraal in het onderzoek van ESHPM:

  1. Hoe houdt de IGZ toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg bij bestuurlijke veranderingen in ziekenhuizen?
  2. Hoe ervaren ziekenhuizen dit toezicht?
  3. Welke mogelijkheden zijn er om de effectiviteit van het toezicht te verbeteren?

Uit het onderzoek komt naar voren dat ziekenhuisfusies en (de verdere ontwikkeling van) het MSB met veel onzekerheid zijn omgeven. Het is de verantwoordelijkheid van raden van bestuur om risico’s te kennen en te beheersen. Een fusie vraagt veel aandacht en energie van een grote groep betrokkenen, wat ten koste kan gaan van de aandacht voor de kwaliteit van zorg. Tegelijkertijd kan een fusie ook bijdragen aan de kwaliteit van de zorg.

In welke mate het MSB (al dan niet tijdelijk) kansen en/of gevaren biedt voor de kwaliteit van zorg is in deze fase moeilijk vast te stellen, omdat het MSB als organisatiemodel nog niet uitontwikkeld is.

ESHPM deed aanbevelingen om de effectiviteit van het toezicht verder te verbeteren. De IGZ gaat op basis daarvan haar toezicht vernieuwen. De IGZ is zich ervan bewust dat zij een belangrijke rol heeft in het onder de aandacht brengen van potentiële risico’s bij een fusie en in het aanspreken van het bestuur op een goede beheersing van deze risico’s. Een belangrijk uitgangspunt blijft dat raden van bestuur zelf verantwoordelijk zijn voor kwaliteit en veiligheid van zorg. De IGZ zal hierover vroegtijdig in gesprek gaan met bestuurders.


Publicatiedatum: 7 september 2017