Europa staat voor een ingrijpende verandering. Europese wetgeving en beleid, zoals de Green Deal en nieuwe regels voor industrie en uitstoot, beloven een duurzame en eerlijke toekomst. Maar of die beloften ook werkelijk worden ingelost, is verre van vanzelfsprekend. Wie profiteert van nieuw groen beleid? Wie draagt de lasten? En hoe pakt Europese klimaatwetgeving uit voor armere landen en de winning van grondstoffen wereldwijd? Ioannis Kampourakis, universitair hoofddocent Law and Markets aan Erasmus School of Law, ontving een grant van 4.5 miljoen euro van de prestigieuze Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA) Doctoral Networks 2025 voor het project Reconfiguring Europe: Law and Political Economy of the Green Transition (LPE-GREEN). Met dit project brengt hij negen Europese universiteiten samen in een promotienetwerk dat onderzoekt hoe het recht de Europese groene transitie vormgeeft en hoe deze transitie eerlijker en effectiever kan worden gemaakt.
LPE-GREEN is een voortzetting en verdieping van het netwerk Law and Political Economy in Europe. Law and Political Economy (LPE) is een wetenschapsrichting gebaseerd op het uitgangspunt dat wetten en regels bepalen wie macht heeft en wie profiteert in de economie. Vanuit dat perspectief onderzoekt het project wanneer marktmechanismen werken, en wanneer er meer ingrijpende veranderingen in wet- en regelgeving nodig zijn om de groene transitie ook voor kwetsbare groepen eerlijk te maken.
LPE-GREEN: een uniek Europees promotienetwerk
LPE-GREEN is het eerste Europese onderzoeksprogramma dat zich richt op het snijpunt van recht, politieke economie en de groene transitie. Onderzoekers bestuderen hoe ze het groene transitiebeleid kunnen analyseren vanuit juridisch en economisch perspectief, in samenwerking met beleidsmakers en professionals. Zo kunnen ze beoordelen of dat beleid eerlijk, effectief en toekomstbestendig is. Het onderzoeksprogramma richt zich op drie onderling verbonden thematische domeinen: productie, natuurlijke hulpbronnen en financiën.
LPE-GREEN sluit aan bij het lopende VENI-onderzoek van Kampourakis, waarin hij bestudeert hoe Europees beleid rond kritieke grondstoffen de economie hervormt. Het MSCA-netwerk bouwt voort op dezelfde thema's, maar is breder van opzet en omvat ook onderwerpen als arbeidsrelaties, voedselsystemen, energie en monetair beleid.
Samen werken aan een duurzame toekomst voor iedereen
LPE-GREEN bouwt voort op de bestaande LPE in Europe-gemeenschap en de organisch gegroeide onderzoekssamenwerking daarbinnen. Het LPE in Europe-netwerk staat onder gezamenlijke leiding van Ioannis Kampourakis en Anna Chadwick van de Universiteit van Glasgow, die samen met Marco Goldoni het aanvraagproces hebben begeleid. Naast Erasmus School of Law zijn de the University of Glasgow, de Universiteit van Antwerpen, the University of Warsaw, the Sant’Anna School of Advanced Studies, the University of Würzburg, Copenhagen Business School, Sciences Po, and Nova University of Lisbon aan het project verbonden. Geassocieerde partners zoals Harvard Law School, het Max Planck Institute for the Study of Societies, ClientEarth, Common Wealth en DG GROW van de Europese Commissie versterken de verbinding tussen wetenschap, beleid en maatschappij. Op termijn zal het Netwerk vijftien nieuwe promotieplekken creëren verspreid over de partnerinstellingen en een uitgebreid trainingsprogramma ontwikkelen.
Niet alleen beschrijven maar bijdragen aan de duurzaamheidstransitie
LPE-GREEN wil niet alleen nieuwe wetenschappelijke kennis opleveren, maar ook een concrete bijdrage leveren aan de samenleving. Daarvoor brengt het netwerk wetenschappers, maatschappelijke organisaties en beleidsmakers samen. Gezamenlijk werken zij aan voorstellen voor een eerlijkere en effectievere groene transitie. De onderzoeksresultaten kunnen beleidsmakers helpen om knelpunten in bestaande wetgeving te herkennen en aan te pakken. Zo draagt het project bij aan een groene transitie die niet alleen duurzaam is, maar ook rekening houdt met de gevolgen voor verschillende groepen in de samenleving. Het project heeft een looptijd van 48 maanden en wordt geleid door Kampourakis.
Kampourakis reageert verheugd op het ontvangen van de grant: "Ik was erg blij met het nieuws dat de subsidie was toegekend. Het was buitengewoon bijzonder om de LPE in de Europe-gemeenschap de afgelopen jaren te zien groeien. Deze subsidie biedt de mogelijkheid om het werk dat we de afgelopen vier jaar hebben verricht verder uit te breiden, te institutionaliseren en te consolideren, en tegelijkertijd nieuwe intellectuele wegen en mogelijkheden voor samenwerking met academici en de maatschappij te verkennen. Uiteindelijk hoop ik dat het opkomende MSCA Doctoral Netwerk een maatschappelijk verankerde en transformatieve benadering van juridisch onderzoek bevordert, gebaseerd op het idee dat het recht actief moet bijdragen aan sociaalecologische verandering in plaats van deze uitsluitend te beschrijven.''
- Universitair Hoofddocent
- Meer informatie
Vind meer informatie op de LPE website.
