Promotie J. (Josje) ten Kate

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift: 

Om te verklaren waarom een toenemend aantal ouders hun kinderen niet vaccineert, wordt vaak aangenomen dat de wetenschappelijke consensus over hoe vaccinaties werken universeel wordt gedeeld, en dat niet-vaccineren geweten kan worden aan ‘misverstanden’ die gecorrigeerd kunnen (en zouden moeten) worden. Hiermee wordt geen aandacht besteed hoe sceptici zelf vaccinaties zien. Daarom neemt dit proefschrift het blikveld van mensen zelf als startpunt om perspectieven te ontginnen die ten grondslag liggen aan vaccinatiescepsis in Nederland. Deze cultuursociologische aanpak laat zien dat theoretisch opgeleide ouders die sceptisch zijn over kindervaccinaties een individualistische benadering hebben van waarheidsbevinding: zij gaan af op hun individuele oordeel van wat ‘ware’ kennis is, in plaats van blind te varen op advies van instanties zoals het RIVM. Dit werd op twee verschillende manieren vertaald naar vaccinatiescepsis. Sommige ouders hanteerden een natuurgericht perspectief, waarin intuïtie centraal stond en de meest natuurlijke aanpak de voorkeur had. Anderen hadden een wetenschapsgericht perspectief, waarbij wetenschappelijke methoden als cruciaal werden gezien en affiniteit hiermee werd gebruikt om wetenschappelijke consensus kritisch te bevragen. Deze perspectieven gaven daarnaast vorm aan hoe ouders gezondheidsgerelateerde gebeurtenissen ervaren, en aan hun daaropvolgende vaccinatiescepsistrajecten. Door individuen gehanteerde perspectieven bleken bovendien een rol te spelen in hoe zij reageerden op informatievoorziening over vaccinaties. Zo had het geven van informatie over wetenschappelijk onderzoek naar het BMR-vaccin een negatief effect op steun voor het vaccin onder individuen met een minder wetenschapsgericht perspectief – een groep die juist vaak de doelgroep is van informatiecampagnes.