Waarom staat de naam van een zieke arts al online voordat de rechter heeft gesproken?

Twee zaken, één achterliggend doel 

De regels die aan beide casussen ten grondslag liggen, bestaan om patiënten te beschermen tegen zorgverleners die door ziekte of verslaving een risico vormen. Dat doel staat niet ter discussie, ook niet bij Buijsen. De vraag die overblijft, is hoever de overheid mag gaan in het delen van iemands gezondheidsgegevens om dat doel te bereiken. 

Het verschil tussen de twee zorgverleners 

Het verschil tussen de twee casussen is groter dan het op het eerste gezicht lijkt. Bij de anesthesiemedewerker stond alles al vast op het moment dat zijn gegevens online kwamen. Een tuchtcollege had de zaak inhoudelijk beoordeeld en zijn beroepsverbod definitief gemaakt. Bij de huisarts met de LOOB was dat nog niet gebeurd. De tuchtrechter moest de zaak nog behandelen, wat volgens de regels binnen acht weken na het opleggen van de LOOB moet gebeuren. Zijn naam stond dus al publiek voordat een rechter naar de feiten had gekeken. Dat onderscheid, tussen openbaarmaking na een definitief oordeel en openbaarmaking vooruitlopend daarop, vormt de kern van Buijsens analyse. 

Waar de wet geen ruimte laat 

Het Maatregelenoverzicht van het CIBG heeft volgens Buijsen een duidelijke functie: patiënten moeten kunnen zien dat een zorgverlener door een tuchtrechtelijke uitspraak niet langer bevoegd is. Wordt iemand geschorst of doorgehaald, dan verdwijnt de naam uit het gewone BIG-register en verschijnt die in het overzicht van maatregelen. Op dit punt heeft de IGJ volgens Buijsen geen keuze, de verplichting volgt rechtstreeks uit het feit dat het BIG-register openbaar is. 

Waar de wet wel ruimte laat 

Bij een LOOB ligt dat anders. Wordt de tuchtklacht die aan de LOOB voorafgaat later inderdaad een bevoegdheidsbeperkende maatregel, dan komt de naam vanzelf in het Maatregelenoverzicht terecht, net als bij de anesthesiemedewerker. Maar de IGJ doet nu meer dan dat. Zij plaatst meteen ook een zakelijke weergave op haar eigen website, met naam, beroepstitel en praktijkplaats. Precies hier zit Buijsens bezwaar. "De IGJ is wettelijk verplicht de LOOB te laten registreren, maar bij het verstrekken van informatie op de website kunnen andere keuzes worden gemaakt," zegt hij. Concreet betekent dit dat de IGJ ervoor zou kunnen kiezen om op haar website minder specifiek te zijn, bijvoorbeeld door een maatregel te melden zonder naam en praktijkplaats, zolang de tuchtrechter nog geen definitief oordeel heeft geveld. 

Hoe het CIBG maatregelen categoriseert 

Naast namen en woonplaatsen vermeldt het CIBG bij elke maatregel ook een reden, zoals alcoholmisbruik of drugsgebruik. Deze categorieën zijn niet letterlijk in de wet vastgelegd, maar in samenspraak tussen de IGJ, tuchtcolleges en het CIBG ontwikkeld om de uitvoering te vereenvoudigen. Dat roept de vraag op of dergelijke gezondheidsgerelateerde omschrijvingen op die manier tot stand mogen komen. Buijsen ziet dit echter als een andere kwestie dan zijn kritiek op de IGJ-website. "Dat is een wat ander probleem," zegt hij. Bij de registratie in het BIG-register heeft de IGJ namelijk geen ruimte om zelf een afweging te maken, terwijl dat bij de eigen website wel het geval is. 

Technisch eenvoudig, politiek onwaarschijnlijk 

Buijsen pleit ervoor om de relevante regelgeving, hoofdstuk IVa van de Gezondheidswet en het bijbehorende Besluit openbaarmaking, te toetsen aan de privacywet AVG. Een aanpassing zou volgens hem geen ingewikkelde operatie zijn. De IGJ zou eenvoudigweg een discretionaire bevoegdheid kunnen krijgen om zelf te bepalen of, en hoe, zij een naam publiceert. Toch verwacht hij weinig beweging. "Politiek zal de wil er hoe dan ook niet zijn," zegt hij. "Met artsen die de fout in gaan, ook al is dit het gevolg van een ziekte, heeft men weinig op: barbertje moet hangen." Met die uitdrukking bedoelt Buijsen dat er altijd een schuldige moet worden aangewezen, ook als de wet daar eigenlijk geen aanleiding toe geeft. Ondertussen gaat de Autoriteit Persoonsgegevens, die de werkwijze van de IGJ nooit eerder heeft getoetst, alsnog met de minister in gesprek. Buijsen is voorzichtig hoopvol, maar reëel. "Met een beroep op het volksgezondheidsbelang zijn heel veel klassieke vrijheidsrechten vrij gemakkelijk in te perken," zegt hij. 

Ruimte voor een nieuwe start, met grenzen 

Ook na een sanctie blijft de vraag wat een zorgverlener nog te wachten staat. Buijsen ziet ruimte voor een nieuwe start bij verslavingsproblematiek, mits de behandeling is aangeslagen. Dat hangt wel af van de opgelegde maatregel. "Gaat een doorhaling gepaard met een verbod tot herregistratie, dan is het echt over en uit," zegt hij. 

Waar de keuze wel ligt 

Buijsens boodschap komt neer op het volgende. Sommige informatie moet de overheid delen, zoals het feit dat een tuchtrechter iemand heeft geschorst of doorgehaald. Maar andere informatie, zoals een naam op de IGJ-website vóórdat de tuchtrechter heeft geoordeeld, is geen wettelijke plicht maar een keuze. Die keuze wordt nu standaard op dezelfde manier gemaakt, terwijl er ook voorzichtiger opties bestaan. "IGJ zegt dat zij geen keuze heeft," besluit Buijsen. "Ik houd vol dat zij dat wel heeft."