Promotie D. (Dijana) Aleksic

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Hoewel technologie al lange tijd bepalend is in het hervormen van organisatorische werkprocessen, roept het dynamische karakter van artificiële intelligentie (AI) niet alleen vragen op over wat AI kan doen, maar ook over hoe het werk, relaties en ervaringen verandert. Dit proefschrift onderzoekt de ervaringen van medewerkers met breed toepasbare AI die via initiatieven vanuit HR, Learning & Development of IT in het dagelijkse werk worden geïntegreerd.
Vanuit een relationele benadering laten de drie studies in dit proefschrift zien dat AI-systemen niet slechts verzamelingen van functionaliteiten zijn, maar onlosmakelijk verbonden zijn met de context waarin zij worden toegepast. Zij beïnvloeden medewerkers, de werkpraktijk en organisatie-omgevingen, en worden hier tegelijkertijd door gevormd. De bevindingen uit verschillende contexten tonen aan dat Conversational AI, zoals chatbots, de complexiteit van selfservice voor medewerkers kan verminderen en hun motivatie kan versterken. Daarnaast combineren medewerkers proactief AI-systemen van de organisatie met niet-gedoogde extern beschikbare AI, ook wel ‘shadow AI’ genoemd. Hierdoor veranderen zij taken, relaties en de betekenis van werk. Generatieve AI biedt bovendien nieuwe mogelijkheden voor creatieve acties en ervaringen, ook in functies die traditioneel niet als creatief worden beschouwd. Dit proefschrift biedt wetenschappers en professionals inzicht in de relationele dynamieken van AI op het werk. Het laat zien dat de ervaring en waarde van AI niet vooraf bepaald worden door de functionaliteit van de technologie, maar ontstaat uit de verwevenheid van AI met de werkpraktijk. De bevindingen nodigen ons daarom uit om anders over AI op het werk na te denken: minder vanuit korte termijn voordelen op het gebied van efficiëntie maar meer vanuit lange termijn mogelijkheden om nieuwe relaties op te bouwen, rijkere ervaringen te creëren en meer betekenisvolle uitkomsten te realiseren voor medewerkers en organisaties in werk waarin AI een integraal onderdeel vormt.