Promotie I.A. (Ingrid) Szilagyi

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Achtergrond: Artrose is een veelvoorkomende aandoening van de gewrichten die pijn en beperkingen veroorzaakt. Er is nog geen behandeling die de ziekte kan stoppen. Sommige risicofactoren lijken verschillend te werken anders bij vrouwen dan bij mannen, maar hierover is nog weinig duidelijkheid. Dit proefschrift onderzoekt of risicofactoren en bloedsporen van de ziekte verschillen tussen vrouwen en mannen, en zoekt naar eiwitten (biomarkers) in het bloed die iets zeggen over hoe ernstig artrose is en of het erger wordt.
Methode en belangrijkste aanpak: De meeste onderzoeken in dit proefschrift gebruiken gegevens van de Rotterdam Study, een groot bevolkingsonderzoek onder mensen van 45 jaar en ouder. Eerst is een overzicht gemaakt van eerder gepubliceerde studies over sekseverschillen bij knieartrose. Vervolgens zijn longitudinale analyses gedaan om te kijken welke factoren samenhangen met het krijgen of verergeren van artrose, met aparte analyses voor vrouwen en mannen. Er is ook gekeken naar de rol van overgewicht en aanverwante gezondheidsproblemen, naar het hormoon testosteron, en naar tientallen eiwitten (biomarkers) in het bloed.
Belangrijkste uitkomst en betekenis: De studies wijzen erop dat sommige risico’s vaker voorkomen of sterker werken bij vrouwen dan bij mannen, en andersom. Overgewicht was bijvoorbeeld belangrijker voor het krijgen van knieartrose bij vrouwen. Sommige veranderingen in het bloed hangen samen met ernst en verergering van artrose; één eiwit (CRTAC1) kwam er duidelijk uit als meest veelbelovend. Deze inzichten kunnen helpen bij het beter voorspellen wie risico loopt en bij het ontwikkelen van gerichte preventie, maar ze moeten eerst in andere groepen bevestigd worden.