Promotie K.C.P. (Katrijn) Daenen

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

COVID-19 kan ernstige (hyper)inflammatie veroorzaken, wat leidt tot hoge morbiditeit en mortaliteit, vooral bij patiënten die acute respiratory distress syndrome (ARDS) ontwikkelen. Corticosteroïden, met name dexamethason, zijn standaardtherapie, maar het effect van hogere doseringen is onzeker. Dit proefschrift onderzoekt de effectiviteit, timing en voorspellers van uitkomsten bij hoge-dosis corticosteroïden in ernstig zieke, gehospitaliseerde COVID-19-patiënten.

In de multicenter SELECT-studie werd hoge-dosis corticosteroïden (>6mg dexamethason of equivalent) vergeleken met standaarddosistherapie bij zowel niet-ICU- als ICU-patiënten. Bij niet-ICU-patiënten verminderde hoge-dosis therapie de mortaliteit niet en verhoogde het risico bij patiënten met BMI >30kg/m² of CRP <200mg/L. Bij ICU-patiënten met ARDS was hoge-dosis therapie over het algemeen geassocieerd met hogere mortaliteit, vooral bij mannen, obese patiënten en patiënten met lagere CRP- of SOFA-scores. Vroege toediening (<24 uur na start van mechanische ventilatie) verminderde schade zonder duidelijk voordeel. Een studie in Suriname toonde geen significant effect van hoge-dosis therapie op mortaliteit of secundaire infecties in een setting met beperkte middelen.

Causale mediatie-analyse identificeerde CRP, D-dimeer en IL-6 als belangrijke mediatoren van mortaliteit. Biomarker-dynamiek, met name NLR, voorspelde mortaliteit bij ARDS-patiënten die hoge-dosis therapie ontvingen. Systematische review van ARDS-voorspellingsmodellen liet matige prestaties zien, zonder model met zowel robuuste discriminatie als calibratie.

Samengevat biedt hoge-dosis corticosteroïden geen voordeel boven standaarddosis en kan mortaliteit in specifieke subgroepen verhogen. Biomarker-gestuurde behandeling en vroege identificatie van hoogrisico patiënten zijn belangrijk voor gepersonaliseerde zorg en optimale uitkomsten bij COVID-19 ARDS.