Promotie L. (Laura) Quadros Aniche

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Experimenteren is een kernonderdeel geworden van de manier waarop steden complexe maatschappelijke uitdagingen, en met name klimaatverandering, aanpakken. *Urban Living Labs* (ULL's) zijn ontstaan ​​als ecosystemen voor open innovatie die steden in staat stellen om via samenwerking tussen diverse belanghebbenden oplossingen te co-creëren, te testen en te implementeren in een praktijkomgeving. Ondanks hun toenemende bekendheid is de mate waarin ULL's bijdragen aan bredere duurzaamheidstransities wisselend. Veel initiatieven blijven beperkt tot lokale, projectmatige settings, wat vragen oproept over hoe contextspecifieke experimenten een bredere systemische impact kunnen genereren. Deze uitdaging wordt gevangen in de 'pilotparadox', die de spanning weerspiegelt tussen contextgebonden experimenten en de noodzaak tot generalisatie, replicatie en opschaling.
Dit proefschrift gaat in op deze uitdaging door het empirische en theoretische inzicht te vergroten in hoe duurzaamheidsexperimenten binnen ULL's zich ontwikkelen voorbij hun oorspronkelijke context. Het onderzoekt de voorwaarden die de ontwikkeling van ULL's gedurende het *Living Lab Integrative Process* (LLIP) verklaren: van experimentele niches in een vroeg stadium tot duurzame ecosystemen voor duurzaamheidstransities. Het onderzoek richt zich op vier kernaspecten: (i) barrières en drijfveren die het experimenteren vormgeven, (ii) onderling samenhangende factoren die co-creatieprocessen structureren, (iii) mechanismen die de levensduur van ULL's ondersteunen, en (iv) configuraties van mechanismen die consistent verband houden met ontwikkelpaden, namelijk verdieping, verspreiding en verbreding.
Er is gebruikgemaakt van een aanpak met meerdere methoden (*multi-method*) en gemengde methoden (*mixed-methods*), waarbij kwalitatieve meervoudige casestudies, *Interpretive Structural Modelling* (ISM) en *Qualitative Comparative Analysis* (QCA) werden gecombineerd. Deze opzet maakt een diepgaande en integrale analyse mogelijk van de wisselwerking tussen verschillende voorwaarden in diverse ULL's en contexten.
De resultaten tonen aan dat de ontwikkeling van ULL's niet lineair verloopt, maar voortkomt uit een dynamisch samenspel van voorwaarden gedurende de verschillende fasen van het LLIP. Ontwikkelpaden worden niet door enkele factoren bepaald, maar door specifieke combinaties van mechanismen, waarbij 'leren door te doen' (*learning-by-doing*) een centrale rol speelt. Kortom, het proefschrift suggereert dat het transformatieve potentieel van ULL's schuilt in hun vermogen om experimenten te verbinden, aan te passen en in te bedden in verschillende contexten en op diverse schaalniveaus, en zo bij te dragen aan bredere duurzaamheidstransities.