Promotie L.C. (Laurine) Rijsbergen

Samenvatting:

Tijdens de COVID-19 pandemie hebben we gezien hoe gevaarlijk luchtwegvirussen zijn voor de volksgezondheid en onze samenleving. Naast SARS-CoV-2 kunnen meerdere luchtwegvirussen ziekte veroorzaken, waaronder humaan respiratoir syncytieel virus, parainfluenza virus type en influenza A virus. Dit proefschrift richt zich op de bovengenoemde drie virussen. Vaak veroorzaken deze virussen symptomen die horen bij een verkoudheid, echter, sommige patiënten ontwikkelen een veel ernstigere ziekte. Wat bepaalt of iemand ernstig ziek wordt is niet altijd bekend en hier wordt veel onderzoek naar gedaan. Voor dit soort onderzoek hebben we de juiste virussen en modelsystemen nodig die de infectie in mensen nabootsen. Het gebruik van diermodellen wordt sterk bekritiseerd en daarom hebben wij mini-luchtwegen gebruikt, die worden gekweekt uit stamcellen van de humane luchtwegen. We hebben bewezen dat deze modellen de humane luchtwegen goed nabootsen en voor sommige studies beter zijn dan diermodellen. Daarnaast hebben we laten zien dat het gebruik van klinische virus isolaten essentieel is voor het bestuderen van het ziekteproces behorend bij luchtweginfecties, en dat deze gekweekt kunnen worden op mini-luchtwegen. Vervolgens hebben we de mini-luchtwegen gebruikt om verschillende aspecten van de afweerreactie te onderzoeken. Onderzoek zoals hier beschreven legt de basis voor toekomstige studies naar het ziekteverloop van luchtwegvirussen waarin we het gebruik van proefdieren kan worden teruggebracht of mogelijk zelfs vervangen door mini-luchtweg modellen. We hebben ook de toegevoegde waarde laten zien van het gebruik van klinisch relevante virussen. Hopelijk draagt het onderzoek in dit proefschrift bij aan een transitie van diermodellen naar cel-modellen voor het onderzoeken van respiratoire virussen.