Promotie M.J. (Marthe) Stevens

Data gebruik in de zorg: er is een groot contrast tussen dromen en praktijken 

In de afgelopen jaren komen met termen als “big data”, “machine learning” of “artificiële intelligentie” telkens gelijksoortige beloften terug. Data zouden helpen om effectievere interventies en behandelingen-op-maat te creëren. Met als resultaat dat de kwaliteit van zorg zou verbeteren, levens worden gered en zorgkosten dalen.

Marthe Stevens onderzocht wat er gebeurt wanneer zulke “data dromen” leiden tot concrete initiatieven in de gezondheidszorg. Ze bestudeerde literatuur en liep mee met data initiatieven in Nederland en Europa. Telkens zag zij een contrast tussen dromen en praktijken.

De verwachting is dat data de zorg revolutionair gaan veranderen. Uit dit onderzoek komt naar voren dat de media vooral de positieve kanten van data benadrukken en de kritiek grotendeels wordt beperkt tot enkele thema’s, zoals privacy. Terwijl er meer maatschappelijke vragen spelen. We weten bijvoorbeeld niet goed hoe verantwoordelijkheden rondom data initiatieven het best kunnen worden georganiseerd.  

In de dromen lijken de ontwikkelingen snel te gaan, maar de praktijk gaat langzamer. Marthe Stevens zag dat zorgprofessionals samenwerken met juristen, technici, ethici om data initiatieven in zorgorganisaties te starten. Bijvoorbeeld om een voorspellingsmodel te maken dat de kans op bijwerkingen voor medicijnen voorspelt. Dit is echter niet eenvoudig. Het kost de professionals tijd om elkaars taal en werkwijze te leren kennen. 

Marthe Stevens stelt dat we moeten uitkijken dromen als praktijken te zien. Dit leidt namelijk tot een neiging tot overregulering en beperkte maatschappelijke discussies. In plaats daarvan moeten we omstandigheden creëren waarin professionals van verschillende disciplines samen komen, omdat alleen dan de juridische, technische en ethische dimensies goed afgewogen kunnen worden.

De promoties vinden, in verband met het coronavirus, niet op de gebruikelijke wijze publiekelijk plaats in de Senaatszaal of in de Professor Andries Queridozaal. De kandidaten zullen hun proefschrift in een klein gezelschap of online verdedigen.