Promotie N.C. (Nele) Villabruna

Proefschrift in het kort:

Norovirussen zijn de meest voorkomende virale oorzaak van acute gastro-enteritis en veroorzaken wereldwijd naar schatting 684 miljoen infecties en meer dan 200.000 sterfgevallen per jaar. Op basis van sequentieovereenkomst worden norovirussen ingedeeld in >40 genotypes waarvan sommige veel voorkomen en andere slechts sporadisch worden gedetecteerd. Bovendien duiken er regelmatig nieuwe genotypes en nieuwe recombinanten op. In dit proefschrift onderzochten we potentiële bronnen van norovirus-diversiteit.

In deel één onderzochten we dieren als een potentieel reservoir voor norovirussen. Sequenties van menselijke norovirussen zijn gevonden in verschillende dieren en we gebruikten fylogenetische methoden om deze sequenties te vergelijken met sequenties van norovirussen die in mensen werden gevonden. De meeste sequenties leken sterk op elkaar, wat pleit tegen langdurige circulatie in dieren. Er waren echter enkele norovirussen die mutaties hadden geaccumuleerd, wat mogelijk wijst op aanpassing aan de gastheer. We konden ook aantonen dat norovirussen zich kunnen hechten aan darmweefsels van dezelfde diersoorten en ook aan soorten waarin nog niet eerder norovirussen zijn aangetroffen. Dit zou kunnen wijzen op een breed gastheerbereik van norovirussen.

In deel twee hebben wij de circulatie van norovirussen bij de mens onderzocht. Met behulp van serologie onderzochten we de blootstelling aan norovirussen bij ~280 kinderen en toonden we aan welke norovirussen jonge kinderen het vaakst infecteren. Bovendien onderzochten we de evolutie van norovirussen tijdens chronische norovirus-infecties bij patiënten met een immuundeficiëntie en toonden we aan dat deze virussen veranderen met betrekking tot hun antigenen en bindende eigenschappen.